Książki ekonomiczne
0 produktów   0 PLN
Liczba produktów: 0
Znajdź    
      O nas       Klub książki       Regulamin       Zestawy       Promocje       Aktualności       Autorzy       Partnerzy       Kontakt

Strefa euro. Perspektywy rozszerzenia o Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej Sławomir Bukowski

Strefa euro. Perspektywy rozszerzenia o Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej
Produkt niedostępny

ISBN: 978-83-208-1744-7
Cena katalogowa: 54.90 PLN
Cena po rabacie:  27.45 PLN
Oszczędzasz: 27.45 PLN

W Polsce, podobnie jak w innych nowych krajach Unii Europejskiej, trwa debata na temat "za i przeciw" przystąpieniu do strefy euro. Kilkuletni okres funkcjonowania Eurolandu, coraz bardziej obszerny dorobek teoretyczny oraz wyniki badań empirycznych w tym obszarze pozwalają już na pewne uogólnienia i podsumowania. Tego typu rozważania, a także próbę nakreślenia perspektyw rozszerzenia strefy euro o nowe kraje podjął autor w prezentowanej pracy.

Recenzje
Profesor Giuseppe Calzoni - Universita degli Studi di Perugia
"Książka profesora Bukowskiego obejmuje, analizuje lub prezentuje organicznie i skutecznie nowe idee teoretyczne, nowe zjawiska ekonomiczne, nowe badania nad procesami integracji monetarnej (...). Stanowi ona też, z tego powodu, ważny punkt odniesienia w badaniach, nie tylko dla ekonomistów, ale też dla uczonych nauk społecznych i politycznych".

Profesor Leokadia Oręziak - Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
"Autor pracy legitymuje się znaczącym dorobkiem naukowym w zakresie nauk ekonomicznych, z którego większość została poświęcona integracji walutowej w ramach Wspólnoty Europejskiej. Dorobek ten stawia Autora w gronie uznanych specjalistów z tego zakresu w Polsce i upoważnia go do wypowiadania się w niezwykle istotnych dla Polski kwestiach dotyczących integracji polskiej gospodarki ze strefą euro. Recenzowana książka stanowi ważny wkład do debaty publicznej, jaka od dłuższego czasu toczy się w naszym kraju w kwestii koniecznych dostosowań Polski do przyjęcia euro oraz strategii polityki gospodarczej mającej prowadzić do tego celu. (...) Wnosi ona do polskiej literatury ekonomicznej bardzo wartościową wiedzę na temat złożoności procesu integracji walutowej w ramach Wspólnoty Europejskiej i uwarunkowań uczestnictwa Polski w tym procesie. Zawarta w książce pogłębiona refleksja Autora na ten temat, oparta na solidnych badaniach poglądów teoretycznych oraz praktyki, w oparciu o bogate i aktualne dane statystyczne, decyduje o wysokiej wartości tej pracy".
Liczba stron 196
Rok wydania 2007
Miejsce wydania Warszawa
Wydanie I
Oprawa miękka

Spis treści

ROZDZIAŁ I Zarys teoretycznych podstaw unii monetarnej
1. Główne koncepcje i poglądy teoretyczne
1.1. Unia monetarna a pełna unia ekonomiczna
1.2. Optymalny obszar walutowy
1.3. Analiza kosztów i korzyści z utworzenia obszaru walutowego i unii monetarnej
1.4. Hipoteza endogeniczności kryteriów optymalnego obszaru walutowego
2. Szoki asymetryczne i polityka fiskalna w unii monetarnej
3. Wnioski z analizy teoretycznych podstaw unii monetarnej
 

ROZDZIAŁ II Proces budowy i funkcjonowanie unii monetarnej krajów członkowskich Wspólnot Europejskich
1. Polityczne i ekonomiczne przesłanki Unii Ekonomicznej i Monetarnej
2. Raport Komitetu Delorsa
3. Traktat z Maastricht i zasady Unii Ekonomicznej i Monetarnej
3.1. Etapy dochodzenia do Unii Ekonomicznej i Monetarnej
3.2. Kryteria konwergencji i ich znaczenie
3.3. Europejski System Banków Centralnych, jednolita waluta i jednolita polityka monetarna
3.3.1. Europejski System Banków Centralnych
3.3.2. Niezależność i odpowiedzialność Europejskiego Banku Centralnego
3.3.3. Polityka monetarna Europejskiego Systemu Banków Centralnych
4. Przebieg procesu tworzenia i funkcjonowanie Unii Ekonomicznej i Monetarnej
4.1. Idea integracji o wielu prędkościach
4.2. Sytuacja gospodarcza krajów Unii Ekonomicznej i Monetarnej a kryteria konwergencji na przełomie wieków
4.2.1. PKB per capita i wzrost gospodarczy
4.2.2. Inflacja
4.2.3. Deficyt budżetowy (saldo bilansu sektora publicznego) i dług publiczny
4.2.4. Rachunek obrotów bieżących
4.2.5. Bezrobocie
4.2.6. Długoterminowe stopy procentowe
4.2.7. Realizacja warunków konwergencji
4.3. Kształtowanie się kursu euro w krótkim okresie
4.4. Kształtowanie się kursu euro w długim okresie
4.5. Euro jako waluta międzynarodowa
4.5.1. Euro jako miernik wartości i waluta transakcyjna w handlu międzynarodowym oraz wymianie walut
4.5.2. Euro jako waluta inwestycyjna
4.5.3. Euro jako waluta referencyjna, interwencyjna i rezerwowa
4.6. Rynek finansowy w Unii Ekonomicznej i Monetarnej
4.7. Euro a handel w Unii Ekonomicznej i Monetarnej 

 
ROZDZIAŁ III Założenia i perspektywy funkcjonowania unii monetarnej krajów członkowskich Wspólnot Europejskich w świetle teorii unii monetarnej i badań empirycznych
1. Mobilność czynników wytwórczych
1.1. Mobilność kapitału
1.2. Mobilność pracy
2. Elastyczność rynków pracy i płac
3. Otwartość gospodarki
4. Dywersyfikacja produkcji i wymiana wewnątrzgałęziowa
5. Problem szoków asymetrycznych
6. Jednolita polityka monetarna a narodowe polityki fiskalne
7. Kryteria konwergencji, Pakt Stabilizacji i Wzrostu a wzrost i rozwój gospodarczy
7.1. Kryteria konwergencji a wzrost gospodarczy
7.2. Pakt Stabilizacji i Wzrostu - kontrowersje i zmiany
8. Kierunki reform 
 

ROZDZIAŁ IV Perspektywy przystąpienia do Unii Ekonomicznej i Monetarnej krajów Europy Środkowej i Wschodniej
1. Konwergencja nominalna
2. Konwergencja realna
2.1. PKB i wzrost gospodarczy
2.2. Mobilność kapitału w stosunkach gospodarczych z krajami Unii Europejskiej
2.3. Bezrobocie, rynek pracy i jego elastyczność, mobilność siły roboczej
2.4. Otwartość gospodarki
2.5. Dywersyfikacja produkcji
2.6. Rynek finansowy w krajach Europy Środkowej i Wschodniej
2.7. Synchronizacja cyklów koniunkturalnych
2.8. Wnioski - niezbędne kierunki reform 
 

ROZDZIAŁ V Dostosowanie polskiej gospodarki do warunków unii monetarnej krajów członkowskich
Wspólnot Europejskich: szanse i zagrożenia

1. Koncepcje przystąpienia Polski do Unii Ekonomicznej i Monetarnej
1.1. Koncepcja jednostronnej euroizacji
1.2. Koncepcja "szybkiej ścieżki" do Unii Ekonomicznej i Monetarnej
1.3. Koncepcja standardowa - stopniowe dochodzenie do kryteriów konwergencji nominalnej i realnej
2. Nominalna i realna konwergencja
2.1. Konwergencja nominalna
2.2. Konwergencja realna
2.2.1. Wzrost gospodarczy i PKB per capita
2.2.2. Oszczędności i inwestycje, wydajność pracy, nakłady na B&R
2.2.3. Mobilność kapitału
2.2.4. Rynek pracy i bezrobocie, mobilność siły roboczej
2.2.5. Otwartość gospodarki
2.2.6. Dywersyfikacja produkcji
2.2.7. Synchronizacja cyklu koniunkturalnego z cyklem w krajach Unii Ekonomicznej i Monetarnej
3. Słabe i mocne strony polskiej gospodarki oraz przewidywane szanse i zagrożenia związane z przystąpieniem Polski do Unii Ekonomicznej i Monetarnej
4. Polityka monetarna i fiskalna w Polsce w warunkach procesu konwergencji oraz kierunki dostosowań strukturalnych

 
Zakończenie 
 

Fragment
Wstęp
Procesy międzynarodowej integracji gospodarczej obserwuje się od wielu dziesięcioleci, najbardziej jednak rozwinęły się one po II wojnie światowej w Europie Zachodniej. Swego rodzaju momentami zwrotnymi były traktaty: paryski z 18 kwietnia 1951 r. powołujący Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (EWWiS) oraz rzymskie z 25 marca 1957 r. (weszły w życie 1 stycznia 1958 r.), na mocy których ustanowiono Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euroatom) i Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG). Do 2002 r. kraje Europy Zachodniej przeszły stadia (etapy) rozwoju integracji od strefy wolnego handlu (EFTA), poprzez unię celną, do wspólnego rynku (EWG) oraz stworzyły podstawy do budowy unii ekonomicznej i monetarnej (walutowej) w ramach powołanej do życia w 1992 r. Traktatem z Maastricht Unii Europejskiej. W Europie Zachodniej zwyciężyły ostatecznie koncepcje instytucjonalne znane z twórczości takich ekonomistów, jak J. Tinbergen, B. Balassa, M. Giersch, T. Scitovski, F.R. Sanwald, J. Stohler, J. Marchal, W. Molle. W myśl tych koncepcji w procesach integracji, których celem jest pełna unia ekonomiczna, powinny aktywnie uczestniczyć państwa.

Unia ekonomiczna i monetarna jest wynikiem osiągniętego wysokiego stopnia zintegrowania gospodarek. Łączy ona w sobie wszystkie cechy wcześniejszych form integracji (strefy wolnego handlu, unii celnej, wspólnego rynku), a ponadto oznacza harmonizację polityki gospodarczej oraz wprowadzenie jednolitej waluty i przeniesienie kompetencji w zakresie polityki monetarnej na szczebel ponadnarodowy - do ponadnarodowego banku centralnego. Kraje członkowskie trzech Wspólnot Europejskich, określonych też mianem Unia Europejska, rozpoczęły realizację koncepcji Unii Ekonomicznej i Monetarnej (UEiM, Euroland, strefa euro) od budowy unii monetarnej. Z tego też względu w pracy skoncentrowano się na zagadnieniach związanych z unią monetarną, a nie pełną unią ekonomiczną. Proces tworzenia pełnej unii ekonomicznej jest rozłożony na wiele lat i być może - ale wcale nie musi - zakończy się wprowadzeniem w życie koncepcji federalizmu fiskalnego i unii politycznej.

Celem badań, których efektem jest niniejsza praca, była analiza - przeprowadzona z punktu widzenia teorii ekonomii międzynarodowej - przebiegu procesu realizacji unii monetarnej krajów członkowskich Wspólnot Europejskich oraz możliwości przystąpienia Polski i innych krajów Europy Środkowej i Wschodniej do pełnej Unii Ekonomicznej i Monetarnej. W szczególności badania dotyczyły zagadnień koordynacji polityki monetarnej prowadzonej na szczeblu ponadnarodowym oraz narodowych polityk fiskalnych na tle niezbędnych przekształceń instytucjonalnych i strukturalnych w gospodarkach krajów Unii Europejskiej, w tym krajów Europy Środkowej i Wschodniej, umożliwiających integrację monetarną. Badania oparto na studiach literaturowych oraz dostępnych statystykach i wynikach badań różnych autorów w takich obszarach, jak: teoria międzynarodowych stosunków gospodarczych, teoria międzynarodowej integracji gospodarczej, teoria optymalnych obszarów walutowych, analiza kosztów - korzyści z utworzenia unii monetarnej i przystąpienia do niej, przebieg procesów integracyjnych w krajach Europy Zachodniej, rozwój handlu wewnątrzgałęziowego, korelacja cykli koniunkturalnych, szoki ekonomiczne i polityka monetarna oraz skuteczność polityki fiskalnej, mobilność kapitału i siły roboczej, elastyczność i sztywność rynków pracy i płac, konwergencja nominalna i realna.

Jednym z zasadniczych problemów poruszanych w książce jest kwestia oceny koncepcji i realizacji unii monetarnej w Europie Zachodniej z punktu widzenia teorii optymalnych obszarów walutowych oraz hipotezy endogeniczności kryteriów optymalnego obszaru walutowego. W tym kontekście podjęto próbę oceny skuteczności polityki fiskalnej oraz odporności gospodarek krajów członkowskich UEiM na zagrożenia, jakie w warunkach skoncentrowania polityki monetarnej na szczeblu ponadnarodowym i funkcjonowania jednolitej waluty - euro - powoduje brak spełnienia wszystkich kryteriów optymalności obszaru walutowego oraz ryzyko wystąpienia szoków ekonomicznych o charakterze asymetrycznym. To zagadnienie uznano za szczególnie istotne ze względu na fakt podziału krajów UEiM na kraje dominujące i peryferyjne zarówno pod względem poziomu rozwoju gospodarczego, jak i stopnia zintegrowania oraz poziomu korelacji cykli koniunkturalnych. Uznano je dodatkowo za ważne z tego względu, że Polska i inne kraje członkowskie UE z Europy Środkowej i Wschodniej należą do grupy krajów peryferyjnych.

Analiza literatury fachowej i dotychczasowych doświadczeń krajów członkowskich Wspólnot Europejskich prowadzi do wielu wniosków. Otóż, w krajach Unii Ekonomicznej i Monetarnej rządy mają do dyspozycji jedynie politykę fiskalną jako narzędzie absorpcji skutków szoków ekonomicznych o charakterze asymetrycznym. Jednakże nie jest to narzędzie skuteczne ze względu na liczne ograniczenia i ujemne skutki deficytu budżetowego oraz brak elastyczności budżetowej wynikającej z przyjętych w Unii zasad dyscypliny fiskalnej. W warunkach braku federalizmu fiskalnego mogą wystąpić istotne sprzeczności między celami jednolitej polityki monetarnej, kształtowanej na szczeblu ponadnarodowym, i narodowych polityk fiskalnych, których podłożem są różne uwarunkowania gospodarcze poszczególnych krajów UEiM oraz różnice interesów gospodarczych.

Skuteczność narodowych polityk fiskalnych zależy od stopnia ich koordynacji z jednolitą polityką monetarną. W tych warunkach przebieg procesów dostosowawczych, jako reakcji na szoki asymetryczne, będzie zależeć od elastyczności rynków dóbr i usług oraz czynników produkcji. Mechanizm tych rynków powinien odgrywać bowiem główną rolę w absorpcji skutków szoków asymetrycznych. W szczególności dotyczy to rynku pracy. Rynek ten jest jednak w krajach UEiM oraz w krajach Europy Środkowej i Wschodniej usztywniony przez politykę państwa, obowiązujące przepisy prawa pracy i działalność związków zawodowych. Kraje te charakteryzuje też zazwyczaj relatywnie niska mobilność siły roboczej w układzie geograficznym, zawodowym i międzysektorowym. Deregulacja gospodarki i zwiększenie elastyczności rynków, w tym rynku pracy, umożliwia wzrost stopnia absorpcji skutków szoków asymetrycznych oraz zmniejszenie ewentualnych transferów fiskalnych między krajami unii monetarnej, jak również pozwala na mniejszy zakres interwencji fiskalnej skierowanej na przywracanie równowagi ekonomicznej po szokach asymetrycznych.

Powyższe rozważania znajdują swój wyraz w strukturze pracy. W rozdziale pierwszym przedstawiono zarys teoretycznych podstaw unii monetarnej. Z uwagi na to, że problematyka ta jest ogólnie znana i napisano na ten temat wiele prac, ograniczono się tutaj jedynie do głównych zagadnień, które znajdują
odzwierciedlenie w dalszych częściach książki.

W rozdziale drugim dokonano analizy przesłanek politycznych i ekonomicznych unii monetarnej w Europie Zachodniej oraz koncepcji jej budowy. Następnie zaprezentowano założenia Unii Ekonomicznej i Monetarnej zawarte w planie Delorsa i Traktacie z Maastricht oraz ich realizację. Wiele miejsca poświęcono sytuacji gospodarczej krajów UEiM oraz jej funkcjonowaniu w latach 1999-2006. Dokonano również analizy stopnia realizacji warunków konwergencji przez kraje UEiM i problemów z ich utrzymaniem w poszczególnych latach. W ostatniej części rozdziału zanalizowano kształtowanie się kursu euro wobec dolara amerykańskiego w okresach krótkim i długim, zwrócono uwagę na funkcję euro jako waluty międzynarodowej, integrację rynków finansowych oraz wpływ euro na handel między krajami członkowskimi UEiM.

W rozdziale trzecim zaprezentowano ocenę założeń i funkcjonowania unii monetarnej krajów członkowskich Wspólnot Europejskich w świetle teorii oraz wyników badań empirycznych. Na tej podstawie sformułowano wnioski dotyczące przyszłości unii monetarnej i koniecznych zmian instytucjonalnych oraz strukturalnych w gospodarkach krajów członkowskich. W rozdziale tym podjęto również zagadnienie wpływu kryteriów konwergencji oraz Paktu Stabilizacji i Wzrostu na wzrost i rozwój gospodarczy krajów UEiM.

Rozdział czwarty dotyczy perspektyw przystąpienia do pełnej Unii Ekonomicznej i Monetarnej nowych krajów członkowskich UE z Europy Środkowej i Wschodniej (Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry). Dokonano w nim analizy stopnia spełnienia warunków nominalnej konwergencji oraz procesów realnej konwergencji zachodzących w badanych krajach, wykorzystując dostępne statystyki oraz wyniki badań cząstkowych innych autorów.

Treść rozdziału piątego nawiązuje do poprzedniego i dotyczy w całości problematyki polskiej. Omawia się w nim w szczególności ogólne uwarunkowania integracji gospodarczej Polski z krajami Unii Europejskiej oraz koncepcje przystąpienia naszego kraju do pełnej Unii Ekonomicznej i Monetarnej. Następnie analizuje się sytuację gospodarczą Polski z punktu widzenia spełnienia nominalnych warunków konwergencji oraz występujące w polskiej gospodarce procesy realnej konwergencji. Istotną część tego rozdziału stanowią rozważania poświęcone mechanizmom dostosowawczym w gospodarce polskiej z punktu widzenia kryteriów optymalności obszaru walutowego. Przedstawia się korzyści, koszty, szanse i zagrożenia związane z przystąpieniem Polski do UEiM.

W niniejszej pracy wykorzystano literaturę polską i zagraniczną dotyczącą zarówno zagadnień teoretycznych, jak i wyników badań empirycznych. Lista książek i artykułów, których tematyką są różne aspekty unii monetarnej, jest już stosunkowo długa. Niewiele jest natomiast publikacji dotyczących pełnej unii ekonomicznej. Źródła na ten temat są dość rozproszone. Podobnie niewiele jest do tej pory opracowań podejmujących próbę kompleksowego ujęcia zagadnień związanych z funkcjonowaniem Unii Ekonomicznej i Monetarnej zarówno od strony teoretycznej, jak też od strony badań empirycznych, a zwłaszcza obejmujących okres po wprowadzeniu euro. Do takich niewątpliwie należą m.in. prace pod redakcją P.J.J. Welfensa, publikacje P. De Grauwe czy też L. Oręziak. W literaturze dominują jednakże opracowania (głównie artykuły naukowe i referaty konferencyjne) prezentujące wyniki badań cząstkowych (w tym empirycznych) obejmujących wybrane problemy związane z realizacją i funkcjonowaniem unii monetarnej, m.in.: doświadczenia Europejskiego Systemu Walutowego, problematyka jednolitej polityki monetarnej, szoki asymetryczne i skuteczność polityki fiskalnej, symetria i asymetria w przebiegu cykli koniunkturalnych a intensywność wymiany wewnątrzgałęziowej, warunki optymalności obszaru walutowego a obszar walutowy euro, mobilność czynników produkcji w obszarze walutowym euro. Do grona autorów tych publikacji należą: R. Mundell, R. McKinnon, P. Kenen, A.M. El-Agraa, P. De Grauwe, T. Bayoumi, B. Eichengreen, W.H. Buiter, I. Begg, D. Hodson, M. Demertzis, A.H. Hallet, O. Rummel, J.A. Frankel, A.K. Rose, H. Wagner, M. Weimann, S.G. Cecchetti, J. Fidrmuc, K. Lutkowski, L. Oręziak, L. Orłowski, E. Pietrzak, S. Dibooglu, L. Cadiou, S. Gichard, M. Maurel.

Wniniejszej pracy wykorzystano też dostępne źródła statystyczne GUS, OECD, Eurostatu oraz dane zawarte w "European Economy". W tym miejscu należy podkreślić, że w czasie jej pisania niektóre statystyki z lat 2004-2006 nie były niestety dostępne.

Książka powstała w wyniku kilkuletnich badań prowadzonych na Wydziale Ekonomicznym Politechniki Radomskiej. Pragnę wyrazić wdzięczność za życzliwość, inspirację i cenne sugestie prof. dr hab. Leokadii Oręziak ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, prof. dr hab. Giuseppe Calzoniemu z Universitá degli Studi di Perugia, prof. dr hab. Barbarze Kisiel - Łowczyc z Uniwersytetu Gdańskiego, prof. dr hab. Helenie Tenderze - Właszczuk z Akademii Ekonomicznej w Krakowie, prof. dr hab. Wojciechowi Bieńkowskiemu z Wyższej Szkoły Handlu i Prawa im. Ryszarda Łazarskiego w Warszawie, prof. dr hab. Aleksemu Pocztowskiemu - dziekanowi Wydziału Ekonomii i Stosunków Międzynarodowych Akademii Ekonomicznej w Krakowie, prof. dr hab. Pawłowi Bożykowi ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, prof. dr hab. Stanisławowi Lisowi z Akademii Ekonomicznej w Krakowie, prof. dr hab. Stanisławowi Miklaszewskiemu z Akademii Ekonomicznej w Krakowie, prof. dr hab. Józefowi Misali ze Szkoły Głównej Handlowej, prof. dr hab. Janowi Bednarczykowi z Politechniki Radomskiej. Słowa podziękowania należą się również prof. dr hab. Włodzimierzowi Sułkowi - prorektorowi ds. nauki oraz prof. dr hab. inż. Jerzemu Żuchowskiemu - dziekanowi Wydziału Ekonomicznego Politechniki Radomskiej za życzliwość i wspieranie moich badań. Wreszcie podziękowania wyrażam mojej żonie Neli i synowi Łukaszowi za cierpliwość, wyrozumiałość i wsparcie. Im też dedykuję niniejszą książkę.

© 2010 Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Projekt & cms: www.zstudio.pl