Spośród dyscyplin nauk ekonomicznych finanse wyróżniają się bardzo dynamicznym rozwojem, jeśli chodzi o tworzone narzędzia teoretyczne. Ważne jest również to, że nowe teorie są szybko weryfikowane, dzięki wykorzystaniu ich w praktyce. Podstawowe pojęcia i kategorie finansowe, które występują w teorii i praktyce, m.in.: stopa procentowa, wartość i dochód, kurs walutowy oraz ryzyko, są omówione w pierwszych rozdziałach tego podręcznika. Zostały w nim również zaprezentowane instrumenty finansowe, którymi obraca się na rynkach finansowych, tzn.: instrumenty transferu kapitału oraz instrumenty transferu ryzyka. Instrumenty te zostały wybrane ze wzglądu na ich rosnące znaczenie w praktyce oraz możliwość ich wykorzystania w innych subdyscyplinach zaliczanych do finansów, takich jak: finanse przedsiębiorstw, bankowość i ubezpieczenia.
| Liczba stron |
236 |
| Rok wydania |
2007 |
| Miejsce wydania |
Warszawa |
| Wydanie |
I |
| Oprawa |
miękka |
Spis treści
Wstęp
1. Wprowadzenie do nauki o finansach
1.1. Finanse i nauka o finansach
1.2. Finanse - dyscypliny szczegółowe
2. Wartość pieniądza w czasie
2.1. Wprowadzenie
2.2. Wartość przyszła i wartość bieżąca
2.2.1. Zagadnienie wartości przyszłej
2.2.2. Zagadnienie wartości bieżącej
2.2.3. Zagadnienie wielkości renty
2.2.4. Zagadnienie liczby okresów
2.2.5. Zagadnienie wartości przyszłej i bieżącej - zmienna stopa procentowa
2.3. Stopa procentowa i stopa zwrotu - wprowadzenie
2.3.1. Stopa zwrotu - skończony okres inwestycji
2.3.2. Stopa zwrotu - nieskończony okres inwestycji
3. Stopa procentowa
3.1. Składniki stopy procentowej
3.2. Stopa terminowa
3.3. Struktura terminowa stóp procentowych
4. Wartość i dochód
4.1. Wartość i wycena - uwagi wstępne
4.2. Wycena - metody
4.3. Dochód
4.3.1. Stopa dochodu z uwzględnieniem kursu walutowego
4.3.2. Stopa dochodu po opodatkowaniu
4.3.3. Przeciętna stopa dochodu
4.3.4. Stopa dochodu wielu składników - indeksy rynku
4.4. Użyteczność
5. Kurs walutowy - związki z decyzjami inwestycyjnymi
5.1. Kurs walutowy - podstawowe pojęcia
5.2. Proste modele kursu walutowego
5.2.1. Parytet stóp procentowych
5.2.2. Parytet siły nabywczej
6. Ryzyko
6.1. Pojęcie ryzyka
6.2. Ryzyko finansowe i jego rodzaje
6.2.1. Ryzyko cen akcji
6.2.2. Ryzyko kursu walutowego
6.2.3. Ryzyko stopy procentowej
6.3. Pomiar ryzyka
6.4. Subiektywne ujęcie ryzyka
7. Instrumenty transferu kapitału na rynku finansowym
7.1. Wprowadzenie
7.2. Instrumenty rynku pieniężnego
7.3. Instrumenty dłużne rynku kapitałowego - obligacje
7.4. Instrumenty udziałowe rynku kapitałowego
7.4.1. Instrumenty udziałowe o charakterze właścicielskim
7.4.2. Inne instrumenty udziałowe rynku kapitałowego
8. Instrumenty transferu ryzyka - instrumenty pochodne
8.1. Wprowadzenie
8.2. Opcja
8.3. Kontrakty terminowe forward i futures
8.4. Kontrakt swap
9. Elementy systemu finansowego
9.1. System finansowy - określenie i struktura
9.2. Bank centralny
9.3. Kreacja pieniądza przez banki
Zakończenie
Fragment
Wstęp
Finanse jest to jedna z podstawowych dyscyplin nauk ekonomicznych, obok ekonomii i zarządzania. Spośród tych dyscyplin finanse wyróżniają się bardzo dynamicznym rozwojem, jeśli chodzi o tworzone narzędzia teoretyczne. Ważne jest również to, że nowe metody opracowane przez teoretyków są bardzo szybko weryfikowane, dzięki wykorzystaniu ich w praktyce.
Warto tu wymienić ważne cechy rozwoju nauki o finansach w ostatnich kilkunastu latach:
- jest on w przeważającym stopniu uzależniony od stosowania narzędzi matematycznych;
- wiele metod proponowanych w teorii jest efektem wyzwań praktyki i nowo powstające metody są szybko weryfikowane przez praktyków;
- ma u podstaw kilka głównych kategorii, takich jak: stopa procentowa, wartość czy też ryzyko;
- jest ściśle powiązany z rozwojem rynków finansowych.
Bardzo trafnie rozwój teorii finansów scharakteryzował laureat Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych Robert Merton, stwierdzając: "Istotą teorii finansów jest analiza zachowania się podmiotów przy alokacji i wykorzystaniu swoich zasobów, zarówno w przestrzeni, jak i w czasie, w niepewnym otoczeniu. Czas i niepewność są głównymi elementami, które wpływają na zachowanie się podmiotów w zakresie finansów. Złożoność występujących interakcji wnosi dodatkowe emocje do nauki o finansach, gdyż do uchwycenia efektów tych interakcji często jest wymagane stosowanie wyrafinowanych narzędzi matematycznych. W istocie modele matematyczne występujące w nowoczesnych finansach zawierają niektóre najpiękniejsze zastosowania rachunku prawdopodobieństwa i teorii optymalizacji. Ale oczywiście, wszystko to, co jest piękne w nauce, nie musi być użyteczne w praktyce; podobnie, nie wszystko, co jest użyteczne w praktyce, jest piękne. Tutaj mamy do czynienia z obu cechami".
Właśnie wymienione cechy miały duży wpływ na zawartość tej książki. Jest ona pomyślana jako podręcznik do podstawowych przedmiotów wykładanych na studiach ekonomicznych, przede wszystkim na kierunkach związanych z finansami. Tematyka książki może stanowić uzupełnienie podstawowego podręcznika zawierającego omówienie teoretycznych podstaw nauki o finansach, książki Stanisława Owsiaka pt. Podstawy nauki finansów. Przedstawiana książka jest przeznaczona zarówno dla studentów, pracowników naukowych, jak i praktyków, którzy znajdą w niej usystematyzowanie ważnych pojęć z zakresu finansów oraz opis podstawowych instrumentów finansowych.
W książce zostały omówione istotne elementy, które są zaliczane do nauki o finansach. Rozdział pierwszy ma charakter wprowadzający do zagadnień nauki o finansach. Pozostałe rozdziały można podzielić na dwie części.
Pierwsza część, obejmująca rozdziały 2 - 6, zawiera omówienie głównych pojęć i kategorii finansowych, które występują w teorii i praktyce. Zostały wybrane następujące kategorie: stopa procentowa (rozdział trzeci), wartość i dochód (rozdział czwarty), kurs walutowy (rozdział piąty) oraz ryzyko (rozdział szósty). Omówienie tych kategorii zostało poprzedzone szczegółowym przedstawieniem problematyki wartości pieniądza w czasie (rozdział drugi), stanowiącej podstawę praktycznie wszystkich analiz finansowych. Duża część rozważań w tych rozdziałach to formalne ujęcie matematyczne.
W drugiej części, obejmującej rozdziały 7 - 9, przedstawiono instrumenty finansowe, przede wszystkim te, którymi obraca się na rynkach finansowych. Są one w sposób naturalny podzielone na dwie grupy: instrumenty transferu kapitału (rozdział siódmy) oraz instrumenty transferu ryzyka, inaczej instrumenty pochodne (rozdział ósmy). Chęć przedstawienia tych instrumentów jest podyktowana z jednej strony ich rosnącym znaczeniem w praktyce - przeważająca większość przepływów pieniężnych jest dokonywana poprzez transakcje kupna i sprzedaży instrumentów finansowych. Z drugiej strony wynika ona z faktu, iż narzędzia teoretyczne tworzone do analizy rynku finansowego są po pewnym czasie adaptowane na potrzeby innych subdyscyplin zaliczanych do finansów, takich jak np. finanse przedsiębiorstw, bankowość czy ubezpieczenia. Drugą część kończy rozdział dziewiąty, przedstawiający pewne elementy systemu finansowego, w skład którego wchodzi też rynek finansowy.
