Legal conditions for the "deregulation" of economic activity

It is the duty of the state and its organs to ensure that the market economy takes into account social needs, but also that the economy does not lose its market character. The indicated duty is to be implemented in a proportionate manner in relation to social needs and the market economy. Irrespective of this, throughout the state's influence on the economy, regardless of the nature and form of the intervention measures applied, it is necessary to follow the public interest and the principle of social justice. This applies in particular to the changes referred to as "deregulation". The indicated term is, as can generally be assumed, a reference to a certain course of action directed in the opposite direction to regulation and is – in verbal terms – a negation of it. However, it is not normative in nature and is used in statements and documents mainly used by politicians, with only relatively established connotations and a specific context of application. The purpose of this paper is to establish the normative conditions for "deregulation" in economic activity and to attempt to determine its direction.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Bator, A. (2000). Użycie normy prawnej w regulacji stosunków gospodarczych. Kolonia Limited.

Bieś-Srokosz, P. (2021). Kilka uwag na temat interesu publicznego jako wartości chronionej – kierunek zmian. Gubernaculum et Administratio, (1). http://dx.doi.org/10.16926/gea.2021.01.01

Blicharz, R., & Pawełczyk, M. (2004). Przedsiębiorca, czyli kto? Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (3).

Chełmoński, A. (1972). Ciągi działań prawnych w gospodarce państwowej jako przedmiot badań. Propozycja metodologiczna. Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo, XXXXVII(163).

Complak, K. (2014). Komentarz do art. 22 Konstytucji RP. W: M. Haczkowska (red.) Konstytucja RP. Komentarz. LexisNexis.

Kiczka, K. (2009). W: A. Borkowski, A. Chełmoński, M. Guziński, K. Kiczka, L. Kieres, T. Kocowski, & M. Szydło, Administracyjne prawo gospodarcze. Kolonia Limited.

Kocowski, T. (2009). Reglamentacja działalności gospodarczej w polskim administracyjnym prawie gospodarczym. Kolonia Limited.

Kotowska, O. (2016). Deregulacja zawodów na przykładzie zawodu pracownika ochrony. Przegląd Prawa Handlowego, (11).

Kundera, E. (2015). Koncepcje społecznej gospodarki rynkowej. Acta Universitatis Wratislaviensis, (3695), Przegląd Prawa i Administracji, CIII.

Leśniak-Moczuk, K. (2004). Równość i sprawiedliwość w społecznej gospodarce rynkowej. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (4).

Parulski, Sz., & Rusiński, D. (2016). Deregulacja akcyzowa – zmiany w przepisach akcyzowych od 1 stycznia 2016 r. Przegląd Podatkowy, (1).

Pawłowicz, K. (2009). Wolność gospodarcza w kręgu mitów. W: W. Szwajdler, & H. Nowicki, Konstytucyjna zasada wolności gospodarczej. Materiały konferencyjne.

Powałowski, A. (2017). Społeczna gospodarka rynkowa. Gdańskie Studia Prawnicze, XXXVII.

Powałowski, A. (2018). W: A. Dobaczewska, A. Powałowski, & H. Wolska, Nowe prawo przedsiębiorców. C.H.Beck.

Powałowski, A. (2025). Instytucje publicznego prawa gospodarczego. C.H.Beck.

Powałowski, A., Szczepaniec, M., & Kociołek-Pęksa, A. (2021). Wsparcie dla przedsiębiorców. Aspekty: prawny, ekonomiczny i społeczny. C.H.Beck.

Przywora, B. (2023). O społecznym wymiarze gospodarki rynkowej – refleksje z perspektywy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W: J. Glumińska-Pawlic, & B. Przywora (red.), Społeczny wymiar gospodarki rynkowej. C.H.Beck.

Romanowski, M. (2025). Deregulacja Tuska i Brzoski. Problem jest gdzie indziej [OPINIA]. Business Insider, 24.02.2025, https://businessinsider.com.pl/prawo/opinie/deregulacja-tuska-i-brzoski-nadzieja-kontra-rzeczywistosc-opinia/clnxy5c

Roszkiewicz, J. (2022). Znaczenie wolności gospodarczej przy stanowieniu prawa w Polsce – wybrane problemy. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (1).

Rytel-Warzocha, A. (2017). Wolność działalności gospodarczej w świetle orzecznictwa polskiego Trybunału Konstytucyjnego. Gdańskie Studia Prawnicze, XXXVII.

Skoczny, T. (2003). Stan i tendencje rozwojowe prawa administracji regulacyjnej w Polsce, W: Ius Publicum Europeum. XII Polsko-Niemieckie Kolokwium Prawników-Administratywistów, 20–22 września 2001 r. Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza.

Skoczny, T. (2004). Ochrona konkurencji a prokonkurencyjna regulacja sektorowa. Problemy Zarządzania, (3).

Skrzydło, W. (2013). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Lex.

Sobczak, K. (2001). Działalność gospodarcza. Uregulowania prawne. LexisNexis.

Sobol, M. (2023). Interes publiczny jako fundamentalne pojęcie prawnicze – próba komparatystycznego spojrzenia, Roczniki Administracji i Prawa, (XXIII).

Stasikowski, R. (2009). Funkcja regulacyjna administracji publicznej. Studium z zakresu nauki prawa administracyjnego oraz nauki administracji. Oficyna Wydawnicza Branta.

Strzyczkowski, K. (2023). Prawo gospodarcze publiczne. Wolters Kluwer Polska.

Sypniewski, D. K. (2013). Deregulacja procesu inwestycyjno-budowlanego. Ograniczenie reglamentacji robót budowlanych. Przegląd Prawa Publicznego, (2).

Szydło, M. (2009). Regulacja sektorów infrastrukturalnych jako rodzaj funkcji państwa wobec gospodarki. Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza.

Szydło, M. (2011). Wolność działalności gospodarczej jako prawo podstawowe. Oficyna Wydawnicza Branta.

Winczorek, P. (1988). Wstęp do nauki o państwie. Wydawnictwo K.E.Liber.

Zieleniewski, J. (1976). Organizacja i zarządzanie. PWN.

Żurawik, A. (2013). Interes publiczny w prawie gospodarczym. C.H.Beck.

Żurawik, A. (2018). Zasada wolności działalności gospodarczej i jej ograniczenia. W: Publiczne prawo gospodarcze. System Prawa

Administracyjnego. Tom 8A. C.H.Beck.

 

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja RP z 2.04.1997 r., Dz.U. nr 78, poz. 483, ze zm.

Ustawa z 10. 04.1997 r. – Prawo energetyczne, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 266, ze zm.

Ustawa z 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 979, ze zm.

Ustawa z 30.04.2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 702, ze zm.

Ustawa z 16.02.2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 594, ze zm.

Ustawa z 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 236, ze zm.

Ustawa z 11.09.2019 r. – Prawo zamówień publicznych, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320.

 

Inne/Other sources

Program Omnibus przygotowany przez Komisję Europejską. https://commission.europa.eu/publications/omnibus-i_en

Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego. Projekt_ustawy_o_zmianie_niektórych_ustaw_w_celu_deregulacji_prawa_gospodarczego_i_administracyjnego_oraz_doskonalenia_zasad_opracowywania_prawa_gospodarczego.pdf

Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad. Projekt_ustawy_o_zmianie_niektórych_ustaw_w_celu_deregulacji_prawa_gospodarczego_i_administracyjnego_oraz_doskonalenia_zasad_opracowywania_prawa_gospodarczego.pdf

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14.12.2004 r., sygn. akt K. 25/03, OTK ZU 2004, nr 11, poz. 116.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8.07.2008 r., sygn. akt K. 46/07, OTK ZU 2008, nr 6A, poz.104.