Reciprocal nature of the credit agreement – commentary on the resolution of the seven-judge panel of the Supreme Court of 28 February 2025, III CZP 126/22

The article constitutes an approving commentary on a resolution adopted by a panel of seven judges of the Supreme Court. It addresses an issue that has for years given rise to disputes in both legal doctrine and case law, namely whether a credit agreement constitutes a reciprocal contract. The commentary provides an overview of the positions expressed in the literature and judicial decisions. It then outlines the concept of a reciprocal contract and examines the legal nature of the performances owed by the parties to a credit agreement. This analysis leads to the conclusion that the lender’s performance – consisting in the disbursement or making available of the credit amount as well as in the deferral of its repayment – is rendered for the purpose of obtaining the borrower’s performance in the form of interest or commission. Conversely, the borrower undertakes to pay interest and commission in order to receive the credit amount and to be able to use it for a specified period without the obligation to repay it prior to the agreed date. Accordingly, the performance of each party is rendered for the purpose of obtaining the performance of the other party, which fully corresponds to the concept of a reciprocal contract.

Bibliografia/References

Bajor, B. (2020). W: B. Bajor, L. Kociucki, J. M. Kondek, & K. Królikowska, Prawo bankowe. Komentarz do przepisów cywilnoprawnych. Wolters Kluwer.

Bączek, M. (2017). W: M. Stec (red.) System Prawa Handlowego. Tom 5. Prawo umów handlowych. C.H.Beck.

Brzozowski, A. (2019). W: Z. Radwański (red.) System prawa prywatnego. Tom 5. E. Łętowska, & K. Osajda (red.). Prawo zobowiązań – część ogólna. C.H.Beck.

Brzozowski, A. (2021). Komentarz do art. 359 k.c. W: K. Pierzykowski (red.) Kodeks cywilny. Tom 1. Komentarz do artykułów 1–44910. C.H.Beck.

Czachórski, W., Brzozowski, A, & Safjan, M., & Skowrońska-Bocian, E. (2009). Zobowiązania. Zarys wykładu. LexisNexis.

Domański, L. (1936). Instytucje kodeksu zobowiązań. Komentarz teoretyczno-praktyczny. Marian Ginter – Księgarnia Wydawnictw Prawniczych.

Dumkiewicz, M. (2018). W: A. Kidyba (red.) Pozakodeksowe umowy handlowe. Wolters Kluwer.

Dybowski, T., & Pyrzyńska, A. (2019). W: Z. Radwański (red.) System prawa prywatnego. Tom 5. E. Łętowska, & K. Osajda (red.). Prawo zobowiązań – część ogólna. C.H.Beck.

Gołaczyński, J. (2025). Komentarz do art. 720 k.c. W: E. Gniewek, & P. Machnikowski (red.). Kodeks cywilny. Komentarz. C.H.Beck.

Gutowski, M. (2022). Komentarz do art. 487 k.c. W: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353–626, C.H.Beck.

Janiak, A. (2011). W: A. Koch & J. Napierała, Umowy w obrocie gospodarczym. Zakamycze.

Janiak, M. & Janiak, A. (2022). Komentarz do art. 720 k.c. W: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom III. Komentarz. Art. 627–1088. C.H.Beck.

Kaliński, M. (2013). W: A. Brzozowski, J. Jastrzębski, M. Kaliński, & E. Skowrońska-Bocian, Zobowiązania. Część ogólna. LexisNexis.

Kawulski, A. (2013). Komentarz do art. 69 Pr. Bank. W: A. Kawulski Prawo bankowe. Komentarz. Wolters Kluwer.

Kondek, J. M. (2025). W: W. Borysiak (red.). Kodeks cywilny. Komentarz. C.H.Beck.

Kondek, J. M., & Somerski, W. (2015). Dopuszczalność ujemnego oprocentowania kredytów w świetle obecnej sytuacji gospodarczej. Przegląd Prawa Handlowego, (12).

Lemkowski, M. (2005). Oprocentowanie jako świadczenie wzajemne. Państwo i Prawo, (1).

Longchamps de Berier, R. (1934). Zobowiązania (z. 1). Księgarnia Gubrynowicza i Syna.

Machnikowski, P. (2024). Komentarz do art. 487 k.c. W: P. Machnikowski (red.), Zobowiązania. Część ogólna. Tom II. Komentarz. C.H.Beck.

Kosmus, B., & Kuczyński, G. (2000). Kilka mitów z zakresu teorii umów. Gdańskie Studia Prawnicze, (2).

Molis, K. (2005). Komentarz do art. 69 Pr. Bank. W: F. Zoll (red,), Prawo bankowe. Komentarz. Tom 1. Zakamycze.

Ofiarski, Z. (2013). Prawo bankowe. Komentarz. Wolters Kluwer.

Panfil, K. (2024). Komentarz do art. 720 k.c. W: W. Borysiak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. C.H.Beck.

Pater, M. Z. (2022). Charakter prawny umowy kredytu oraz dopuszczalność zarzutu zatrzymania w postępowaniach frankowych w świetle dotychczasowego stanowiska Sądu, Monitor Prawniczy, (7).

Pisuliński, J. (2011). W: J. Panowicz-Lipska (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 8. Prawo zobowiązań – część szczegółowa. C.H.Beck.

Popiołek, W. (2021). Komentarz do art. 720 k.c. W: K. Pietrzykowski (red.). Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450–1088. C.H.Beck.

Przyborowski, Ł. (2025). Komentarz do art. 69 Pr.bank. W: K. Osajda (red.) Komentarze prawa prywatnego. Tom Xa. J. Dybiński (red.). Prawo rynku finansowego. Prawo bankowe. Komentarz. C.H.Beck.

Radwański, Z. (1981). W: S. Grzybowski (red.) System Prawa Cywilnego. Tom 3. Część 2. Z. Radwański (red.), Zobowiązania. Część ogólna. Ossolineum.

Radwański, Z., Olejniczak, A., & Gykiel, J. (2019). W: Z. Radwański (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 2, Z. Radwański, & A. Olejniczak (red.), Prawo cywilne – część ogólna. C.H.Beck.

Romanowski, M. (2015). W sprawie ujemnego oprocentowania w umowie kredytu. Studia Prawa Prywatnego, (2).

Skowerski, S. (2023). Charakter prawny umowy kredytu bankowego. Uwagi na tle artykułu 487 § 2 Kodeksu cywilnego. Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 18(20) https://doi.org/10.32084/bsawp.5602

Smykla, B. (2025). Komentarz do art. 69 Pr. Bank, W: A. Mikos-Sitek, & P. Zapadka (red.), Prawo bankowe. Komentarz. Lex/el.

Sokołowski, K. P. (2009). Rozważania nad czynnościami przysparzającymi, odpłatnymi i nieodpłatnymi. Przegląd Sądowy, (7–8).

Szewczyk, J. (2024). W: P. Machnikowski (red.), Prawo bankowe. Komentarz. C.H.Beck.

Szpunar, A. (1992). O umowie pożyczki. Państwo i Prawo, (12).

Tracz, G. (2019). Kredyt jako typ umowy. Transformacje Prawa Prywatnego, (4).

Węgrzynowski, Ł. (2021). Teoria salda czy teoria dwóch kondykcji? Zasady rozliczeń z nieważnej umowy kredytu frankowego. Przegląd Prawa Handlowego, (5).

Zagrobelny, K. (2025). Komentarz do art. 487 k.c. W: E. Gniewek, & P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. C.H.Beck.