The legal character of the redress mechanism provided in Article 149 § 2 of the Act on Proceedings before Administrative Courts

This paper presents the results of research on the legal nature of the monetary sum (redress mechanism) that an administrative court may impose on a public administration authority upon finding that the authority has remained inactive or has unduly prolonged administrative proceedings. The analysis focuses on the issue of administrative inaction, the scope of judicial review in such cases, and the legal instruments available to the courts in proceedings concerning complaints about inaction – namely, orders to issue an act, fines imposed on the authority, and monetary sums awarded to the complainant. Particular attention is devoted to the purpose, fairness, and justification of awarding such a sum to the complainant as a legal measure serving a quasi-punitive function. The authors also emphasize the informative and educational role of the courts in evaluating compliance with the principle of promptness in administrative proceedings, as well as in clarifying the essential difference between the completion and the conduct of administrative matters. Finally, the paper discusses the conditions and principles governing the court's determination and adjustment of the monetary sum, along with the possibility for the parties to challenge the amount awarded.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Dauter, B. (2018). Komentarz do art. 154 p.p.s.a. W: B. Dauter, A. Kabat, & M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wolters Kluwer.

Iserzon, E., & Starościak, J. (1970). Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Teksty, wzory i formularze. Wydawnictwo Prawnicze.

Jasudowicz, T. (1996). Administracja wobec praw człowieka. TNOiK Dom Organizatora.

Kmieciak, Z. (1994). Idea sprawiedliwości proceduralnej w prawie administracyjnym (Założenia teoretyczne i założenia praktyki). Państwo i Prawo, (10).

Korczak, J. (2005). Sprawność działania jako podstawowe kryterium oceny działania. W: A. Chrisidu-Budnik, J. Korczak, A. Pakuła, & J. Supernat, Nauka organizacji i zarządzania. Kolonia Limited.

Król, M. A., & Tarno, J. P. (2019). Przyznanie sumy pieniężnej jako środek dyscyplinowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, (1), s. 9–26, https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/czasopisma/przyznanie-sumy-pienieznejjako-srodek-dyscyplinowania-w-151346979.

Kudrycka, B., Peters, B. G., & Suwaj P. J. (red.). (2009). Nauka administracji. Wolters Kluwer.

Lang, W., & Wróblewski, J. (1986). Współczesna filozofia prawa w USA. PWN.

Lemańska, J. (2016). Uzasadnione oczekiwania w perspektywie prawa krajowego i regulacji europejskich. Wolters Kluwer.

Nowicki, M. A. (2005). Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 1999–2004. Zakamycze.

Olejniczak-Szałowska, E. (2018). O zasadzie sprawności działania administracji – uwagi na tle koncepcji prakseologicznych ocen i dyrektyw Tadeusza Kotarbińskiego. W: Z. Duniewska, M. Stahl, & A. Krakała (red.), Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo. Wolters Kluwer.

Rawls, J. (1972). A theory of justice. Harvard Cambridge.

Samulska, K. (2017). Zasada szybkości postępowania administracyjnego w prawie polskim. C.H.Beck.

Skoczylas, A., & Szustakiewicz, P. (red.). (2023). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (2 wyd.). C.H.Beck.

Skrzydło-Niżnik, I. (2003). Pojęcia i kryteria sprawności działania administracji publicznej w nauce prawa administracyjnego i nauce administracji. W: Z. Niewiadomski, & Z. Cieślak (red.), Prawo do dobrej administracji. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Summers, R. (1974). Evaluating and Improving Legal Process – A plea for "process values". Cornell Law Review.

Tarno J. P. (2017). Suma pieniężna jako środek dyscyplinujący w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Kwartalnik Prawa Podatkowego, (2), 41–54.

Ura, E. (red.). (2008). Sprawność działania administracji samorządowej. VII Doroczna Konferencja Stowarzyszenia Edukacji Administracji Publicznej, Rzeszów 2008.

Wróbel, A. (2024). Zasady ogólne. W: M. Jaśkowska, & A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. LEX.

Zimmermann, J. (2016). Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.

 

Orzecznictwo/Judgments

Sprawa Apicella przeciwko Włochom skarga nr 64890/01, wyrok ETPC z 10.11.2004 r.

Sprawa Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99 wyrok ETPC z 1.02.2005 r.

Sprawa Fuchs przeciwko Polsce, skarga nr 33870/96, wyrok ETPC z 11.02.2003 r.

Sprawa Gibas przeciwko Polsce, skarga nr 24559/94, wyrok ETPC z 4.09.1996 r.

Sprawa Jagiełło przeciwko Polsce, skarga nr 59738/00, wyrok ETPC z 23.01.2007 r.

Sprawa Pretto i in. przeciwko Włochom, skarga nr 7984/77, wyrok ETPC z 11.07.1979 r.

Sprawa Rutkowski i in. przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10, wyrok pilotażowy ETPC w sprawie nieskuteczności skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, LEX nr 1749574, wyrok ETPC z 7.07.2015.

Sprawa Scordino przeciwko Włochom, skarga nr 36813/97 wyrok ETPC z 29.03.2006 r.

Sprawy przeciwko Włochom: Bottazzi, A.P., A.L.M., Di Mauro i Ferrari – wyroki ETPC z 28.07.1999 r., skargi nr 34884/97, 35265/97, 34256/96, 35284/97, 33440/96.

Wyrok NSA z 19.10.1993 r., V SA 250/93.

Wyrok NSA z 17.03.2016 r., I OSK 2567/15.

Wyrok NSA z 7.12.2016 r., II GSK 916/15.

Wyrok NSA z 14.07.2017 r., II OSK 880/17.

Wyrok NSA z 11.05.2018 r., I OSK 2230/16.

Wyrok NSA z 11.05.2018 r., I OSK 2230/17.

Wyrok NSA z 19.07.2018 r., I OSK 2230/16.

Wyrok NSA z 11.07.2019 r., I OSK 1143/18.

Wyrok NSA z 11.07.2019 r., I OSK 442/18.

Wyrok NSA z 26.04.2023 r., II GSK 181/23.

Wyrok NSA z 15.12.2023 r., I OSK 1823/23.

Wyrok NSA z 19.01.2024 r., I OSK 1450/23.

Wyrok NSA z 7.03.2024 r., I OSK 2655/23.

Wyrok SN z 6.05.2010 r., II CSK 640/09.

Wyrok SN z 24.09.2015 r., V CSK 741/14.

Wyrok WSA w Szczecinie z 9.05.2024 r., II SAB/Sz 14/24.

 

Akty prawne/Legal acts

Europejska konwencja praw człowieka (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284).

Rekomendacja nr R (2007) 7 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich przyjęta w dniu 20.06.2007 r.; jej załącznikiem jest Kodeks dobrej administracji. https://rm.coe.int/16807096b9

Traktat o Unii Europejskiej z 9.05.2008 r. (Dz. Urz. UE C nr 115, s. 13).

Ustawa z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572).

Ustawa z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267).

Ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935).

Ustawa z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023.1270).

Ustawa z 14.12.2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.).