Charakter prawny sumy pieniężnej z art. 149 § 2 p.p.s.a.

Tekst stanowi prezentację wyników badań nad problematyką charakteru prawego sumy pieniężnej, którą sąd administracyjny może nałożyć na organ administracji publicznej, stwierdzając, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Analizie poddano problematykę bezczynności i zakres jej oceny oraz funkcjonujące instrumenty wymiaru sprawiedliwości, przysługujące sądowi w sprawach skarg na bezczynność, takie jak zobowiązanie do wydania aktu, grzywna wymierzana na organ oraz suma pieniężna orzekana na rzecz skarżącego. Szczególna uwaga poświęcona została zagadnieniom celu, słuszności i zasadności stosowania środka prawnego w postaci przyznania stronie sumy pieniężnej jako instrumentu swoistej represji. Autorzy podkreślili też walor informacyjnej i edukacyjnej funkcji sądu w zakresie oceny realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego, jak i samej istoty „załatwienia”, a nie „załatwiania” sprawy administracyjnej. Końcowo rozważania dotyczą także warunków i zasad ustalania oraz miarkowania przez sąd wysokości sumy pieniężnej wraz z możliwością kwestionowania jej wysokości przez stronę postępowania.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature

Dauter, B. (2018). Komentarz do art. 154 p.p.s.a. W: B. Dauter, A. Kabat, & M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wolters Kluwer.

Iserzon, E., & Starościak, J. (1970). Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Teksty, wzory i formularze. Wydawnictwo Prawnicze.

Jasudowicz, T. (1996). Administracja wobec praw człowieka. TNOiK Dom Organizatora.

Kmieciak, Z. (1994). Idea sprawiedliwości proceduralnej w prawie administracyjnym (Założenia teoretyczne i założenia praktyki). Państwo i Prawo, (10).

Korczak, J. (2005). Sprawność działania jako podstawowe kryterium oceny działania. W: A. Chrisidu-Budnik, J. Korczak, A. Pakuła, & J. Supernat, Nauka organizacji i zarządzania. Kolonia Limited.

Król, M. A., & Tarno, J. P. (2019). Przyznanie sumy pieniężnej jako środek dyscyplinowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, (1), s. 9–26, https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/czasopisma/przyznanie-sumy-pienieznejjako-srodek-dyscyplinowania-w-151346979.

Kudrycka, B., Peters, B. G., & Suwaj P. J. (red.). (2009). Nauka administracji. Wolters Kluwer.

Lang, W., & Wróblewski, J. (1986). Współczesna filozofia prawa w USA. PWN.

Lemańska, J. (2016). Uzasadnione oczekiwania w perspektywie prawa krajowego i regulacji europejskich. Wolters Kluwer.

Nowicki, M. A. (2005). Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 1999–2004. Zakamycze.

Olejniczak-Szałowska, E. (2018). O zasadzie sprawności działania administracji – uwagi na tle koncepcji prakseologicznych ocen i dyrektyw Tadeusza Kotarbińskiego. W: Z. Duniewska, M. Stahl, & A. Krakała (red.), Zasady w prawie administracyjnym. Teoria, praktyka, orzecznictwo. Wolters Kluwer.

Rawls, J. (1972). A theory of justice. Harvard Cambridge.

Samulska, K. (2017). Zasada szybkości postępowania administracyjnego w prawie polskim. C.H.Beck.

Skoczylas, A., & Szustakiewicz, P. (red.). (2023). Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz (2 wyd.). C.H.Beck.

Skrzydło-Niżnik, I. (2003). Pojęcia i kryteria sprawności działania administracji publicznej w nauce prawa administracyjnego i nauce administracji. W: Z. Niewiadomski, & Z. Cieślak (red.), Prawo do dobrej administracji. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Summers, R. (1974). Evaluating and Improving Legal Process – A plea for "process values". Cornell Law Review.

Tarno J. P. (2017). Suma pieniężna jako środek dyscyplinujący w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Kwartalnik Prawa Podatkowego, (2), 41–54.

Ura, E. (red.). (2008). Sprawność działania administracji samorządowej. VII Doroczna Konferencja Stowarzyszenia Edukacji Administracji Publicznej, Rzeszów 2008.

Wróbel, A. (2024). Zasady ogólne. W: M. Jaśkowska, & A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. LEX.

Zimmermann, J. (2016). Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.

 

Orzecznictwo/Judgments

Sprawa Apicella przeciwko Włochom skarga nr 64890/01, wyrok ETPC z 10.11.2004 r.

Sprawa Beller przeciwko Polsce, skarga nr 51837/99 wyrok ETPC z 1.02.2005 r.

Sprawa Fuchs przeciwko Polsce, skarga nr 33870/96, wyrok ETPC z 11.02.2003 r.

Sprawa Gibas przeciwko Polsce, skarga nr 24559/94, wyrok ETPC z 4.09.1996 r.

Sprawa Jagiełło przeciwko Polsce, skarga nr 59738/00, wyrok ETPC z 23.01.2007 r.

Sprawa Pretto i in. przeciwko Włochom, skarga nr 7984/77, wyrok ETPC z 11.07.1979 r.

Sprawa Rutkowski i in. przeciwko Polsce, skarga nr 72287/10, wyrok pilotażowy ETPC w sprawie nieskuteczności skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, LEX nr 1749574, wyrok ETPC z 7.07.2015.

Sprawa Scordino przeciwko Włochom, skarga nr 36813/97 wyrok ETPC z 29.03.2006 r.

Sprawy przeciwko Włochom: Bottazzi, A.P., A.L.M., Di Mauro i Ferrari – wyroki ETPC z 28.07.1999 r., skargi nr 34884/97, 35265/97, 34256/96, 35284/97, 33440/96.

Wyrok NSA z 19.10.1993 r., V SA 250/93.

Wyrok NSA z 17.03.2016 r., I OSK 2567/15.

Wyrok NSA z 7.12.2016 r., II GSK 916/15.

Wyrok NSA z 14.07.2017 r., II OSK 880/17.

Wyrok NSA z 11.05.2018 r., I OSK 2230/16.

Wyrok NSA z 11.05.2018 r., I OSK 2230/17.

Wyrok NSA z 19.07.2018 r., I OSK 2230/16.

Wyrok NSA z 11.07.2019 r., I OSK 1143/18.

Wyrok NSA z 11.07.2019 r., I OSK 442/18.

Wyrok NSA z 26.04.2023 r., II GSK 181/23.

Wyrok NSA z 15.12.2023 r., I OSK 1823/23.

Wyrok NSA z 19.01.2024 r., I OSK 1450/23.

Wyrok NSA z 7.03.2024 r., I OSK 2655/23.

Wyrok SN z 6.05.2010 r., II CSK 640/09.

Wyrok SN z 24.09.2015 r., V CSK 741/14.

Wyrok WSA w Szczecinie z 9.05.2024 r., II SAB/Sz 14/24.

 

Akty prawne/Legal acts

Europejska konwencja praw człowieka (Dz.U. z 1993 r. nr 61, poz. 284).

Rekomendacja nr R (2007) 7 Komitetu Ministrów dla Państw Członkowskich przyjęta w dniu 20.06.2007 r.; jej załącznikiem jest Kodeks dobrej administracji. https://rm.coe.int/16807096b9

Traktat o Unii Europejskiej z 9.05.2008 r. (Dz. Urz. UE C nr 115, s. 13).

Ustawa z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572).

Ustawa z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267).

Ustawa z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935).

Ustawa z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2023.1270).

Ustawa z 14.12.2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.).