Perceived risk as a determinant limiting seniors from making purchases in online stores
Technological progress or widespread access to the Internet have contributed to the fact that consumers are making more and more purchases online. This phenomenon has been further exacerbated by the COVID-19 pandemic. Nevertheless, it seems that there is still a long-held opinion that senior consumers simply do not find their place in the virtual space. It can also be assumed that seniors make decisions much more carefully about purchasing goods online, unlike young consumers, because they have concerns, for example about the safety of such purchases. Even though Polish society is aging and life expectancy is constantly increasing, more and more seniors are considered modern consumers and therefore benefit from various innovations. The aim of the article is to present what elements of perceived risk are noticed by seniors when purchasing various goods in e-shops, which of the concerns presented refer to the older segment of consumers rather than to younger groups, as well as to identify important elements to which seniors pay attention when purchasing goods online. The considerations in this study are based on secondary sources, databases of the Central Statistical Office, and logical inference methods were used. The presented conclusions may be useful for commercial enterprises selling various goods online, because they will be able to eliminate seniors' fears of buying goods online by introducing specific actions. These conclusions may also constitute an impetus for research on the purchasing behaviour of senior consumers on the Internet.
References
Bibliografia/References
Adamczyk, M. D., & Lisiecka-Bednarczyk, A. (2022). Obecność i bezpieczeństwo osób starszych w cyberprzestrzeni. Cybersecurity and Law, 8(2), 219–229. https://doi.org/10.35467/cal/157184
Baarck, J., D'homres, B., & Tintori, G. (2021). Loneliness in Europe before and during the COVID-19 pandemic. https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC126802
Badowska, S., & Golec, A. (2021). Wybrane zachowania konsumenckie seniorów w świetle postępującej cyfryzacji kanałów świadczenia oferty w sektorze usług finansowych. W: E. Frąckiewicz & R. Iwański, Srebrna gospodarka. Perspektywa interdyscyplinarna (352–389). Wydawnictwo Akademii Sztuki w Szczecinie.
Bakalarczyk, R. (2021). Seniorzy – niewidzialni – obecni? Starzejące się społeczeństwo – prognozy, wyzwania, możliwości. Caritas Polska.
Bauer, R. A. (1960). Consumer behavior as risk taking. W: R. S. Hancock, Dynamic Marketing for a Changing World (389–398). Proceedings of the 43rd Conference of the American Marketing Association.
Bejm, A., & Gąsior, M. (2014). Źródła postrzeganego ryzyka a skłonność konsumentów do zakupów on-line w świetle wyników badań własnych. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, (337), 120–128.
Bhatti, A., Ur Rehman, S., Kamal, A. Z., & Akram, H. (2020). Factors effecting online shopping behaviour with trust as moderation. Jurnal Pengurusan, (60), 109–122. https://doi.org/10.17576/pengurusan-2020-60-09
Bylok, F. (2019). Kierunki zmian strategii konsumpcji seniorów – słuchaczy uniwersytetu trzeciego wieku. Folia Oeconomica, (5/344), 49–66. http://dx.doi.org/10.18778/0208-6018.344.04
Cunningham, S. M. (1967). The major dimensions of perceived risk. W: D. F. Cox, Risk Taking and Information Handling in Consumer Behavior. Harvard University Press.
Dąbrowska, A., Jurowczyk, P., & Szuszkiewicz, A. (2022). Konsument hybrydowy na rynku produktów spożywczych. Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, (183), 9–18. https://econjournals.sgh.waw.pl/SiP/article/view/2947
Erjavec, J., & Manfreda, A. (2022). Online shopping adoption during COVID-19 and social isolation: Extending the UTAUT model with herd behavior. Journal of Retailing and Consumer Services, 65, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2021.102867
Eurostat. (2020). Individuals – internet use. https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/ISOC_CI_IFP_IU__custom_8159135/default/bar?lang=en (pobrano 27.10.2023).
Frąckiewicz, E. (2018). Internet jako medium komunikacji i sprzedaży na srebrnym rynku. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, (354), 7–16.
Frąckiewicz, E. (2021). Information and communication technologies as a source of customer value in the context of balancing the positions of younger and older consumers. Sustainability, 13(4722), 1–15. https://doi.org/10.3390/su13094722
Frąckiewicz, E., & Iwański, R. (2020). Zastosowanie ankiety internetowej w diagnozie postaw srebrnych konsumentów na przykładzie rynku usług bankowych. W: K. Mazurek-Łopacińska, & M. Sobocińska, Badania marketingowe w gospodarce cyfrowej (126–138). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Garwol, K., & Stebila, J. (2021). Seniorzy „niewykluczeni” cyfrowo. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (66), 94–110. https://doi.org/10.15584/nsawg.2021.2.7
Gąsior, M. (2015). Postrzeganie ryzyka wiązanego z zakupami online – analiza zmian w latach 2013–2015. Problemy Zarządzania, Finansów i Marketingu, 2(41), 71–82. https://doi.org/10.18276/pzfm.2015.41/2–06
GUS. (2022a). Rocznik Demograficzny 2022. Główny Urząd Statystyczny.
GUS. (2022b). Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2022 r. Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Szczecinie.
GUS. (2022c). Sytuacja osób starszych w Polsce w 2021 r. Analizy statystyczne. Główny Urząd Statystyczny, Urząd Statystyczny w Białymstoku.
Gołuch, A. (2018). Aktywność seniorów a korzystanie z nowych mediów. Dyskursy o kulturze, (9), 57–78.
Gregor, B., & Kaczorowska-Spychalska, D. (2016). E-konsument w grupie wiekowej 55+. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego, (43/3), 111–120. https://doi.org/10.18276/sip.2016.43/3-10
Grześkowiak, A., Przybysz, K., Peternek, P., & Stanimir, A. (2021). Pokolenie 65+. Perspektywa społeczno-ekonomiczna. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
Grzyl, B. (2013). Ryzyko, identyfikacja i ocena ryzyka przedsięwzięcia inwestycyjnego w aspekcie działań logistycznych. Autobusy. Technika. Eksploatacja. System Transportowe, (3), 601–610. https://depot.ceon.pl/handle/123456789/7354
Hassan, A. M., Kunz, M. B., Pearson, A. W., & Mohamed, F. A. (2006). Conceptualization and Measurement of Perceived Risk in Online Shopping. Marketing Management Journal, 16(1), 138–147.
Hong, Z., & Yi, L. (2012). Research on the influence of perceived risk in consumer online purchasing decision. Physics Procedia, (24), 1304–1310.
Hopkin, P. (2017). Fundamentals of Risk Management. Understanding, Evaluating and Implementing Effective Risk Management. Kogan Page.
Ismail, K. A., & Wahid, N. A. (2023). Touching the COVID-19 pandemic impacts on Malaysian older adults' online shopping behaviours: A marketing business review. Journal of Governance and Integrity, 6(2), 606–615. https://doi.org/10.15282/jgi.6.2.2023.9727
Iwański, R. (2017). Nowe oblicza starości z perspektywy dalszego starzenia się populacji. Studia Oeconomica Posnaniensia, 5(11), 113–128. https://doi.org/10.18559/SOEP.2017.11.8
Jacoby, J., & Kaplan, L. (1972). The Components of Perceived Risk. Association for Consumer Research.
Kesharwani, A., & Bisht, S. S. (2012). The impact of trust and perceived risk on internet banking adoption in India. An extension of technology acceptance model. International Journal of Bank Marketing, 30(4), 303–322.
Kovalenko, A. (2021). Older adults shopping online: A fad or a trend. W: E. Mazaheri, The Impact of COVID-19 on E-Commerce (67–80). https://doi.org/10.51432/978-1-8381524-8-2_5
Kramkowska, E. (2016). Człowiek stary jako ofiara przemocy w rodzinie. Wydawnictwo Naukowe Katedra, Wydział Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu w Białymstoku.
Leszczyńska, M., & Łopaciński, K. (2017). Prosumencki potencjał seniorów – stan obecny i perspektywy. Wyniki badań rynku polskiego. Informatyka Ekonomiczna, 3(45), 80–91. http://dx.doi.org/10.15611/ie.2017.3.07
Li, G. (2017). Reliability, validity, and dimensions of SEM-based sport tourism risk perception scale. International Journal of u- and e-Service, Science and Technology, 10(3), 13–24. http://dx.doi.org/10.14257/ijunesst.2017.10.3.02
Lipowski, M. (2015). Postrzeganie ryzyka jako czynnik warunkujący zachowanie konsumenta w kanale dystrybucji. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H. Oeconomia, 49(1), 71–79.
Lipowski, M., & Angowski, M. (2017). Preferencje wyboru kanałów marketingowych przez seniorów. Handel Wewnętrzny, II(3/368), 358–369.
Lisiecka-Bednarczyk, A. (2022). Działania upodmiotawiające w profilaktyce manipulacji wobec seniorów. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 65(3/259), 101–115. https://doi.org/10.31743/znkul.13829
Maciejewski, G. (2010). Ryzyko w decyzjach nabywczych konsumentów. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Maciejewski, G. (2014). Sposoby radzenia sobie konsumentów z ryzykiem nieudanego zakupu. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, (187), 229–239.
Majdzińska, A. (2015). Różnicowanie zaawansowania starości demograficznej na obszarze województwa łódzkiego. Folia Oeconomica, 4(315), 109–126. http://dx.doi.org/10.18778/0208-6018.315.08
McCorkle, D. E. (1990). The role of perceived risk in mail order catalog shopping. Journal of Direct Marketing, 4(4), 26–35.
Mitchell, V.-W. (1999). Consumer perceived risk: Conceptualisations and models. European Journal of Marketing, 33(1/2), 163–195.
Niedzielska, A. (2014). To nie jest kraj dla starych ludzi, czyli marketing 60+ w Polsce. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Problemy Zarządzania, Finansów i Marketingu, (36), 87–94. http://www.wzieu.pl/zn/825/ZN_825.pdf#page=87
Olejniczak, T. (2019). Konsumenci seniorzy wobec innowacji produktowych. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Pietrucha, J., & Maciejewski, G. (2020). Precautionary demand for cash and perceived risk of electronic payments. Sustainability, 12(7977), 1–25. https://doi.org/10.3390/su12197977
Popli, A., & Mishra, S. (2015). Factors of perceived risk affecting online purchase decisions of consumers. Pacific Business Review International, 8, 49–58.
Roalf, D. R., Mitchell, S. H., Harbaugh, W. T., & Janowsky, J. S. (2012). Risk, reward, and economic decision making in aging. Journals of Gerontology Series B: Pschyological Sciences and Social Sciences, 3, 289–298. https://doi.org/10.1093/geronb/gbr099
Roselius, T. (1971). Consumer rankings of risk reduction methods. Journal of Marketing, 35(1), 56–61.
Rowe, W. D. (1975). An "Anatomy" of Risk. Environmental Protection Agency.
Różański, T. (2020). Samotność i osamotnienie osób starszych jako problem społeczny i edukacyjny. Roczniki Pedagogiczne, 12(48)(4), 75–90. https://doi.org/10.18290/rped20124-6
Rudnicki, L. (2019). Ryzyko w działalności gospodarstw domowych – istota, rodzaje i sposoby jego ograniczania. Gospodarska, Społeczeństwo, Środowisko, (2), 17–25.
Sawińska, A. (2014). Seniorzy i preseniorzy jako perspektywiczny podmiot rynku turystycznego i rekreacyjnego. Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, (46), 171–177.
Smyczek, S. (2012). Consumer behavior on international market. Wydawnictwo Placet.
Sołtysiak, M. (2016). Postrzeganie ryzyka przez młodych ludzi. Humanities and Social Sciences, XXI(3), 171–181.
Sroczyńska, M., Uklańska, K., Klimski, W., & Kowalczyk-Boroń, E. (2022). Polscy seniorzy w społeczeństwie ryzyk. Fundacja Matuzalem.
Stolecka-Makowska, A. (2016). Zakupy konsumentów przez Internet w Polsce i Unii Europejskiej – analiza porównawcza. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, (302), 162–174.
Szczukocka, A. (2022). Wpływ pandemii na rozwój handlu elektronicznego. Folia Oeconomica, (2/359), 1–20. https://doi.org/10.18778/0208-6018.359.01
Szepieniec-Puchalska, D. (2012). Polscy konsumenci w obliczu megatrendów w konsumpcji. Konsumpcja i Rozwój, 1(2), 85–100.
Szepieniec-Puchalska, D., & Szymańska, A. (2016). Postawy starszych konsumentów wobec produktów innowacyjnych. Problemy Zarządzania, 14(2/59), 185–203. https://doi.org/10.7172/1644-9584.59.12
Szmigielska, B., Bąk, A., & Hołda, M. (2014). E-seniorzy w świetle dotychczasowych badań. W: B. Szmigielska (red.), Senior zalogowany (13–29). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Szmigielska, B., Bąk, A., & Jaszczak, A. (2012). Komputer i Internet w życiu e-seniorów – doniesienie z badań jakościowych. Studia Edukacyjne, (23), 343–366.
Tomaszek, A. (2020). Starzejące się społeczeństwo jako wyzwanie społeczne Polski. W: N. Laurisz (red.), Wyzwania i problemy społeczne początku XXI wieku (60–73). Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej.
Trzcińska-Król, M. (2018). Senior w świecie mediów. Interdyscyplinarne Konteksty Pedagogiki Specjalnej, (22), 51–71. https://doi.org/10.14746/ikps.2018.22.04
Vaportzis, E., Clausen, M. G., & Gow, A. J. (2017). Older adults perceptions of technology and barriers to interacting with tablet computers: A focus group study. Frontiers in Psychology, 8(1687), 1–11. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01687
Wałęga, A., & Kwapniewski, W. (2021). Czynniki determinujące lojalność młodych konsumentów na rynku dóbr konsumpcyjnych. Marketing i Rynek, (7), 10–19. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2021.7.2
Zalega, T. (2017). Wybrane alternatywne trendy konsumenckie a zachowania konsumenckie osób w wieku 65+. Konsumpcja i Rozwój, 1(18), 20–43.
Zheng, L., Favier, M., Huang, P., & Coat, F. (2012). Chinese consumer perceived risk and risk relievers in e-shopping for clothing. Journal of Electronic Commerce Research, 13(3), 255–274.
