Can tax exemption be a subjective right?

Public subjective rights are an extremely interesting legal institution that is very rarely subjected to dogmatic analyses in legal and tax literature. This article is the next stage of research conducted by the authors on the essence and meaning of various examples of subjective rights regulated in tax law. The titular institution of tax exemption, generally perceived as a type of tax preference, was excluded from the catalogue of subjective rights due to its importance in the construction of the tax. However, at the beginning of 2024, new legal solutions were introduced to the acts regulating income taxes from natural persons and legal persons in the provisions containing catalogues of subject exemptions. It seems that the language formula used in these provisions, previously unheard of in Polish tax regulations, according to which "the taxpayer may not apply exemptions/exemptions" if he meets a number of requirements strictly indicated in the provisions, may mean that the legislator has constructed another type of public subjective right of taxpayers.

Bibliografia/References

Alexy, R. (2010). Teoria praw podstawowych. Wydawnictwo Sejmowe.

Chauvin, T., Stawecki, T., & Winczorek, P. (2013). Wstęp do prawoznawstwa. C.H.Beck.

Bartosiewicz, A. (2018). VAT. Komentarz. LEX.

Brzeziński, B. (2001). Uwagi o znaczeniu definicji w prawie podatkowym. W: R. Mastalski (red.), Księga jubileuszowa Profesora Marka Mazurkiewicza. Studia z dziedziny prawa finansowego, prawa konstytucyjnego i ochrony środowiska. Oficyna Wydawnicza Unimex.

Brzeziński, B. (2008). Podstawy wykładni prawa podatkowego. ODDK.

Gorąca-Paczulska, J. (2020). Komentarz do art. 78. W: H. Dzwonkowski (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz (588–589). C.H.Beck.

Jachira, K. (2023). Wykładnia przepisów dotyczących ulg podatkowych i zwolnień, W: A. Bieńkowska, M. Brząkowski, M. Brzostowska i in., Ulgi podatkowe. Odliczenia, zwolnienia oraz inne preferencje podatkowe w PIT i CIT. C.H.Beck.

Kaczor, J. (2003). Nadużycie prawa podmiotowego. W: J. Helios (red.), Z zagadnień teorii i filozofii prawa. Autonomia prawa ze stanowiska teorii i filozofii prawa (111–129). Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kasprzyk, M., & Kondraciuk, P. (2016). Ulgi i preferencje podatkowe. Pojęcie, uzasadnienie filozoficzne i praktyczne omówienie w kontekście podatków lokalnych. Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Krzywoń, A. (2012). Podatki i inne daniny publiczne w orzecznictwie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Najnowsze tendencje. Przegląd Sejmowy, (1), 25–42.

Leszczyńska, A. (2006). Ulgi i zwolnienia podatkowe w świetle zasad sprawiedliwości podatkowej. Kwartalnik Prawa Podatkowego, (2).

Majchrzycka-Guzowska, A. (1999). Finanse i prawo finansowe. C.H.Beck.

Mariański, A. (2011). Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść podatnika. Zasada prawa podatkowego. Wolters Kluwer.

Mariański, A. (2021). Zwolnienia i ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych a zasada sprawiedliwości podatkowej. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, (1), 7–20. https://doi.org/10.14746/rpeis.2021.83.1.1

Marusik, J. (2018). Konstytucyjne zasady sprawiedliwości, równości i powszechności opodatkowania a system ulg, zwolnień, odliczeń, kwot wolnych i kosztów w podatku dochodowym. Studia BAS, 2(54), 67–91.

Münnich, M., & Matysek G. (2021a). Węzłowe problemy dotyczące praw podmiotowych podatników. Roczniki Nauk Prawnych, 3, 57–75. https://doi.org/10.18290/rnp21313.4

Münnich, M., & Matysek, G. (2021b). Tax reliefs and exemptions as the public subjective rights of the taxpayer. Krytyka Prawa, 13(3), 211–227. https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.481

Münnich, M. (2021). The concept of subjective rights in tax law. Krytyka Prawa, 13(2), 111–129. https://doi.org/10.7206/kp.2080-1084.452

Nowak, I. (2009). Zwolnienie dla osób najbliższych na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn w świetle orzecznictwa i poglądów doktryny. Toruński Rocznik Podatkowy, 61–98.

Nykiel, W. (2002). Ulgi i zwolnienia w konstrukcji prawnej podatku. Dom Wydawniczy ABC.

Orłowski, J. (2013). Konstytucyjna zasada powszechności opodatkowania – wybrane zagadnienia. Studia Prawoustrojowe, (22), 81–100.

Pyziak-Szafnicka, M. (2020). Prawa i wolności konstytucyjne a prawa podmiotowe prawa cywilnego. Przydatność konstrukcji prawa podmiotowego. W: J. Pisuliński, & J. Zawadzka, (red.) Aksjologia prawa cywilnego i cywilnoprawna ochrona dóbr (119–138). C.H.Beck.

Szymczak, A. (2013). Nadpłata podatku powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 75(4), (107–118).

Tchórzewski, M. (2021). Sądowa wykładnia prawa w zakresie zwolnień wyrobów energetycznych i energii elektrycznej z podatku akcyzowego. Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów Podatkowych, (1), 5–12.

Wronkowska, S. (1994). Sytuacje wyznaczone przez normy prawne. W: A. Redelbach, S. Wronkowska, & Z. Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa (143–163). PWN.

 

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r., Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.

Ustawa z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 226 ze zm.

Ustawa z 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 2805 ze zm.

Ustawa z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2760 ze zm.

Ustawa z 16.08.2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku, Dz.U. poz. 1723.