Admissibility of applying the regulation of Art. 491 of the Civil Code to the creditor’s delay

The subject of this publication is to determine whether it is permissible to apply Art. 491 of the Civil Code in the event of a creditor’s delay within the meaning of Art. 486 § 2 of the Civil Code. This issue is not only theoretical, but above all practical. It is not uncommon for a creditor to evade fulfilling its obligations. In the event of a negative answer to the question asked, the debtor, e.g. a contractor for construction works, would be deprived of the right to withdraw from the legal relationship (in the absence of a different contractual provision) pursuant to Art. 491 of the Civil Code. As a consequence, the debtor (contractor) would still be obliged to perform the performance, i.e. incur construction costs for the period of waiting for the handover of the construction site, including labor costs, purchase of materials, rental of machinery and equipment, despite the fact that the creditor (investor) does not perform the obligations that condition the fulfillment of the benefit by him, e.g. he does not hand over the construction site. This problem is not resolved by the regulation of Art. 486 § 1 of the Civil Code, which does not grant the debtor in this case the right to withdraw from the legal relationship arising from the contract (see Art. 486 § 1 of the Civil Code). Despite the important nature of the analysed issue, it has not yet been the subject of broader considerations in the doctrine and jurisprudence.

Bibliografia/References

Beinert, D. (1979). Wesentliche Vertragsverletzung und Rücktritt. Schriften zum Deutschen und Europäischen Zivil-, Handels- und Prozeßrech, 90. Verlag Ernst und Werner Gieseking.

Bełdowski, J. (2004). Europejskie prawo umów. Wprowadzenie. Kwartalnik Prawa Prywatnego, XIII(3).

Carrasco Perrera, A. (2006). Nichterfüllung, Pflichtverletzung und Schlechterfüllung im Vertragsrecht ein spanischer und europäischer Ansatz. Zeitschrift für Europäisches Privatrecht, 14(3).

Czachórski, W., Brzozowski, A., Safjan, M., & Skowrońska-Bocian, E. (2007). Zobowiązania. Zarys wykładu. Wolters Kluwer.

Doliwa, A. (2023). W: M. Załucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz (wyd. 3). Legalis.

Dybowski, T., & Pyrzyńska, A. (2006). W: E. Łętowska (red.), System prawa prywatnego. Tom V. Prawo zobowiązań – część ogólna. C.H.Beck.

Fikentscher, W., & Heinemann, A. (2006). Schuldrecht. Walter de Gruyter.

Garlicki, S. (1965). Glosa do wyroku SN z 28.04.1964 r., II CR 540/63, Orzecznictwo Sądów Polskich, (9), poz. 197.

Gawrysiak, M. (1979). Wina jako przesłanka zwłoki wierzyciela. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, (1).

Gutowski, M. (2022). W: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353–626 (wyd. 3). Legalis.

Herber, H., & Czerwenka, B. (1991). Internationales Kaufrecht. Kommentar. München.

Huber, P., & Faust, F. (2002). Schuldrechtsmodernisierung. C.H.Beck.

Klatka, J. (2001). W: M. Pazdan (red.), Konwencja wiedeńska o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów. Komentarz. Wolters Kluwer.

Klein, A. (1964). Ustawowe prawo odstąpienia od umowy wzajemnej. Prace Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Wrocław.

Klein, A. (1980). Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Klein, A. (1981). Wykonywanie umowy i odpowiedzialność. W: L. Bar (red.), Instytucje prawne w gospodarce narodowej. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Klein, A. (1990a). Skutki prawne braku współdziałania wierzyciela z dłużnikiem. W: J. Frąckowiak, E. Gniewek, & A. Śmieja (red.), Prace prawnicze. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Klein, A. (1990b). Skutki prawne braku współdziałania wierzyciela z dłużnikiem. Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo, CLXXXVI, 1152.

Klein, A. (2021a). Ustawowe prawo odstąpienia od umowy wzajemnej. W: G. M. Tracz, & K. Łądkowski (red.), Dzieła wybrane. Tom II. Varia.

Klein, A. (2021b). Wykonywanie umów i odpowiedzialność. W: G. M. Tracz, & K. Łądkowski (red.), Dzieła wybrane. Tom IV. Varia.

Kondek, J. M. (2022). W: K. Osajda (red. serii), & W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. (wyd. 30), Legalis.

Konopacka, M. (2004). W: Z. Brodecki (red.), Ochrona praw jednostki. Legalis.

Kuźniak, M. (2004). Umowne prawo odstąpienia z powodu istotnego naruszenia umowy. Kwartalnik Prawa Prywatnego, XIII(2).

Longchamps de Bérier, R. (1936). Uzasadnienie projektu kodeksu zobowiązań. Wydawnictwo Urzędowe Komisji Kodyfikacyjnej.

Lwowa, M. (1971). Wina kreditora kak usłowie primienienia smieszannoj otwietstwiennosti. Sowietskaja Justicija, (4).

Machnikowski, P. (2005). Swoboda umów według art. 3531 k.c. Konstrukcja prawna. C.H.Beck.

Magnus, U. (1994). W: H. Honsell (red.), Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch mit Einführungsgesetz und Nebengesetzen Wiener UN-Kaufrecht.

Napierała, J. (1997). Odpowiedzialność dłużnika za nieuchronne niewykonanie zobowiązania. Dom Wydawniczy ABC.

Pajor, T. (1982). Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie zobowiązania. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Pajor, T. (2002). Prawo cywilne a prawo Unii Europejskiej. Studia Prawo-Europejskie, 4.

Popiołek, W. (2021). W: K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450–1088. Przepisy wprowadzające (wyd. 10), Legalis.

Radwański, Z. (1977). Teoria umów. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Radwański, Z. (1981). W: Z. Radwański, System prawa cywilnego. Tom III. Prawo cywilne – część ogólna. Ossolineum.

Rajcher, W. K. (1957). Nowaja rol kreditora w sowietskom socjalisticzeskom prawie. Oczerki po grażdanskomu prawu. Leningrad.

Rajski, J. (1996). Zasady międzynarodowych kontraktów handlowych UNIDROIT. Kwartalnik Prawa Prywatnego, V(2).

Safjan, M. (2008). W: K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. C.H.Beck.

Sośniak, M. (1989). Francuski system umów obligacyjnych. Katowice.

Stecki, L. (1983). Opóźnienie wierzyciela w przyjęciu przedmiotu świadczenia. W: A. Rembeliński (red.), Studia z prawa cywilnego. Księga Pamiątkowa dla uczczenia 50-lecia pracy naukowej prof. dr hab. Adama Szpunara. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Szejna, S. (2010). Charakter prawny wykonania zobowiązania. Państwo i Prawo, (12).

Szejna, S. (2019). Charakter prawny obowiązku inwestora przekazania terenu budowy. W: P. Pinior, P. Relidzynski, W. Wyrzykowski, E. Zielińska, & M. Żaba (red.). Prawo handlowe. Między teorią, praktyką a orzecznictwem. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Januszowi A. Strzępce. C.H.Beck.

Szejna, S. (2024). Dopuszczalność stosowania regulacji art. 640 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny do umowy o roboty budowlane na wypadek niewykonania obowiązków niepieniężnych inwestora. Rejent, (3).

Till, E. (1923). Polskie prawo zobowiązań. Projekt wstępny z motywami. Komisja Kodyfikacyjna Rzeczypospolitej Polskiej.

Tracz, G. (2007). Sposoby jednostronnej rezygnacji ze zobowiązań umownych. Oficyna. A Wolters Kluwer business.

Tracz, G. (2009). Pojęcie wykonania i niewykonania zobowiązań w polskim prawie cywilnym. Kwartalnik Prawa Prywatnego, (1).

Trojanek, T. (1968). Zasada realnego wykonania umów gospodarczych. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (8-9).

UNIDROIT. (2000). UNIDROIT – Reguły międzynarodowych kontraktów handlowych (tłum. M. Jagielska, & M. Szpunar). Problemy Prawne Handlu Zagranicznego, 19/20, 304 i n.

Warkałło, W. (1965a). Wykonywanie zobowiązań i skutki ich niewykonania według kodeksu cywilnego. Państwo i Prawo, (8-9).

Warkałło, W. (1965b). Wykonanie zobowiązań oraz skutki ich niewykonania. ZPP Katowice.

Warkałło, W. (1973). Ogólne zasady wykonywania zobowiązań. Studia Prawnicze, 37.

Wiśniewski, T. (1999). W: G. Bieniek (red.), Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia – zobowiązania. Tom I. Wydawnictwo Prawnicze.

Zagrobelny, K. (2021). W: E. Gniewek, & P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz (wyd. 10). Legalis.

Zielińska, E. (2019). Problem skutków prawnych niewykonania przez inwestora obowiązków niepieniężnych. W: P. Pinior, P. Relidzynski, W. Wyrzykowski, E. Zielińska, & M. Żaba, Prawo handlowe. Między teorią, praktyką a orzecznictwem. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Januszowi A. Strzępce. C.H.Beck.