Recognition of a mineral deposit as strategic

For over 40 years, the law has mandated the protection of mineral deposits, considered as ensuring that they can be mined, which can interfere with local development plans and landownership requirements. In hitherto practice, these solutions have operated to an extremely limited extent. The amendment to the Geological and Mining Act (GMA) made by the Act of 16 June 2023 introduces the concept of a "strategic deposit". The inclusion of a deposit in this category is decided by the minister responsible for the environment, following the premises set out in the GMA. This entails an obligation to shape the spatial development plan in a way ensuring that the mining of such deposit can be provided, including restrictions on the development (especially permanent development) of the property. The minister's decision is binding the spatial planning authorities and, indirectly, also the landowners. The aim of the study is to critically analyse the regulations concerning strategic deposits.

Bibliografia/References

Literatura/Literature

Bieniak, A. (2023). Wpływ zmian w przepisach prawa geologicznego i górniczego na relację pomiędzy procedurą ujawniania złóż kopalin w dokumentach planistycznych a uzyskaniem koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża. Palestra, (11).

Gałaś, S., Kot-Niewiadomska, A., Gałaś, A., Kondela, J., & Vertichova, B. (2021). Instruments of mineral deposit safeguarding in Poland, Slovakia and Czechia – comparative analysis. Resources, 10(2). https://doi.org/10.3390/resources10020016

Kostka, E. (2014). Ochrona złóż kopalin w planach zagospodarowania przestrzennego w świetle prawa geologicznego i górniczego – uwagi de lege lata i de lege ferenda, Górnictwo Odkrywkowe, (2–3).

Lipiński, A. (2013). Prawna ochrona złóż kopalin. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (9).

Lipiński, A. (2017a). Komentarz do art. 6–9 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. Prawo geologiczne i górnicze. Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska, (1), 11–31.

Lipiński, A. (2017b) Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako źródło prawa. Prawne Problemy Górnictwa i Ochrony Środowiska, (1), 33–54.

Lipiński, A. (2020). Glosa do postanowienia NSA z 4.02.2020 r., II OSK 120/20. Gubernaculum & Administratio, (2/22).

Lipiński, A. (2021). Strategiczne złoża kopalin (uwagi krytyczne do projektowanej zmiany Prawa geologicznego i górniczego). Przegląd Prawa Ochrony Środowiska, (2).

Nieć, M., & Radwanek-Bąk, B. (2014). Ochrona i racjonalne wykorzystywanie złóż kopalin. Wydawnictwo IGSMiE PAN.

NIK. (2018). Informacja o wynikach kontroli „Gospodarka złożami strategicznych surowców kopalnych”. Najwyższa Izba Kontroli.

Państwowy Instytut Geologiczny. (2024). Bilans zasobów złóż kopalin w Polsce według stanu na 31.XII.2023.

Ptak, M. (2019). Górnictwo odkrywkowe w Polsce. Uwarunkowania prawne i środowiskowe. Stan – analiza – ocena. Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej.

Romańska, M. (2023). Komentarz do art. 28. W: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (wyd. III). Lex/el.

Schwarz, H. (2013). Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. Tom 1. Salome.

Tabernacka, M. (2011). Legalność planów miejscowych. Kontrola Państwowa, (1).

Wąsiewicz, G. (2017). Zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny w prawie polskim – próba rekonstrukcji. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (9).

Wojtunek, P., Kocowski, T., & Małecki, W. (2020). Prawo geologiczne i górnicze. C.H.Beck.

Wołkowicz, S., Kozłowska, O., Andrzejewska-Kubiak, K., & Brzeziński, D. (2018). Ochrona złóż kopalin – koncepcja waloryzacji i selekcji złóż o znaczeniu publicznym. Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego, (472).

 

Orzecznictwo/Judgments

Wyrok NSA z 13.01.2015 r., I OSK 3212/14.

Wyrok NSA z 7.05.2015 r., I OSK 2188/13.

Wyrok NSA z 10.11.2023 r., I OSK 2006/22.

 

Akty prawne i inne źródła/Legal acts and other sources

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 1.07.2015 r. w sprawie dokumentacji geologicznej złoża kopaliny, z wyłączeniem złoża węglowodorów, Dz. U. 2015, poz. 987.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1252 z 11.04.2024 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby zapewnienia bezpiecznych i zrównoważonych dostaw surowców krytycznych oraz zmiany rozporządzeń (UE) nr 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1724 i (UE) 2019/1020, Dz. Urz. UE L 2024/1252 ze zm.

Uchwała nr 39 Rady Ministrów z 1.03.2022 r. w sprawie przyjęcia „Polityki surowcowej państwa”, Mon. Pol. 2022, poz. 371 .

Ustawa z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz.U. 2023, poz. 344 ze zm.

Ustawa z 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz.U. 2024, poz. 54 (pr.o.ś.).

Ustawy z 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. 2023, poz. 977 ze zm. (u.pzp.).

Ustawa z 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, Dz.U. 2023, poz. 1336 ze zm.

Ustawa z 13.04.2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, Dz.U. 2020, poz. 2187.

Ustawa z 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, Dz.U. 2023, poz. 1094 ze zm. (u.o.o.ś.).

Ustawa z 9.06.2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, Dz.U. 2024, poz. 1290 (pr.g.g.).

Ustawa z 16.06.2023 r. o zmianie Prawa geologicznego i górniczego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2023, poz. 2029.