The profession of a firefighter in the context of onerousness of work and organizational climate

The study addresses the issue of professional functioning of firefighters in the perspective of onerousness of work and organizational climate. The profession of a firefighter was characterized in the context of applicable regulations and the specificity of difficult and dangerous professions. The concept of organizational climate and its role in determining the quality of work and employee wellbeing are presented. The aim of the research was to assess the organizational climate and take this variable into account in relation to the experience of work hardship. 84 people, aged 24–54, were examined. The empirical material was subjected to statistical analysis using frequency distributions and cross-tabulations. A significant statistical relationship was observed in relation to the category of fatigue, weariness, and overload of the body caused by long-term action. The results indicate that a supportive organizational climate reduces the subjective assessment of this form of onerousness of work. Respondents working in an autocratic climate were more likely to report experiencing this onerousness of work. The obtained results make it possible to formulate practical implications.

Bibliografia/References

Bańka, A. (2000). Psychologia organizacji. W: J. Strelau (Red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (s. 321–350). GWP.

Chełpa, S. (1993). Walidacja Kwestionariusz Klimatu Organizacyjnego Kolba. Przegląd Psychologiczny, 28, 217–235.

Durniat, K. (2007). Mobbing w Polsce na tle klimatu organizacyjnego. W: S. Banaszak, K. Doktór (Red.), Socjologiczne i psychologiczne problemy organizacji i zarządzania (s. 377–392). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Komunikacji i Zarządzania.

Gamian-Wilk, M. & Grzesiuk, L. (2016). Mobbing w miejscu pracy. Przegląd wyników badań związanych z przejawami mobbingu, genezą i konsekwencjami. Psychologia Społeczna, 3(38) 244–254. DOI 10.7366/1896180020163801

Grzybowski, D. & Młynarczyk, M. (2018). Analiza przyczyn i konsekwencji wypadków przy pracy ratowników Państwowej Straży Pożarnej w latach 2010–2016. Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka, 2, 16–20.

INFOdoradca+. Informacje o zawodach. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wortal Publicznych Służb Zatrudnienia. INFOdoradca+ Informacje o zawodach | WORTAL (praca.gov.pl)

Informacja o zawodzie. Strażak (54101). (2018). Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Departament Rynku Pracy. Strazak_541101.pdf

Jagusiak, E. (2019). Prestiż zawodu strażaka. Roczniki Studenckie Akademii Wojsk Lądowych, 3, 87–101.

Kolb, D.A. (1972). Organizational psychology. An experimental approach. Prentice-Hall, Englewood Cliffs.

Koniarek, J. & Dudek, B. (2001). Zespół zaburzeń po stresie urazowym a stosunek do pracy strażaków. Medycyna Pracy, 52(3), 177–183.

Lipińska-Grobelny, A. (2007a). W: Lipińska-Grobelny, A. (Red.), Klimat organizacyjny i jego konsekwencje dla funkcjonowania pracowników. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Lipińska-Grobelny, A. (2007b). Klimat organizacyjny – zarys problematyki. W: A. Lipińska-Grobelny (Red.), Klimat organizacyjny i jego konsekwencje dla funkcjonowania pracowników (s. 11–33). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Lipińska-Grobelny, A. & Michałowska, W. (2018). Klimat organizacyjny a odkładanie pracy na później. Organizacja i Kierowanie, 1(180), 35–48.

Lipińska-Grobelny, A. (2022). Uwarunkowania myślenia twórczego pracowników branży IT w świetle badań empirycznych. e-mentor, 3(95), 43–51. DOI 10.15219/em95.1572

Lubrańska, A. (2011). Klimat organizacyjny a doświadczanie wypalenia zawodowego. Medycyna Pracy, 62(6), 623–631.

Lubrańska, A. (2014a). Klimat organizacyjny jako wyznacznik emocjonalnych doświadczeń pracowników. Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, 1, 109–124.

Lubrańska, A. (2014b). Klimat organizacyjny wobec obciążeń pracą w aspekcie wieku i płci pracownika. Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, 5, 69–80.

Łuczak, A. (1999). Dobór osób do zawodów trudnych i niebezpiecznych. Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka, 2, 12–17.

Matysek, A. & Włoszczak-Szubzda, A. (2016). Uwarunkowania klimatu organizacyjnego a wypalenie zawodowe pielęgniarek oddziałów zabiegowych. Aspekty Zdrowia i Choroby, 1(4), 41–54.

Mockałło, Z. (2009a). Stres pourazowy w zawodzie strażaka – przegląd badań. Bezpieczeństwo pracy – Nauka i Praktyka, 6, 2–5.

 Mockałło, Z. (2009b). Stres przewlekły w zawodzie strażaka – przegląd badań. Bezpieczeństwo pracy – Nauka i Praktyka, 6, 20–23.

Nawrat, D. (2014). Wpływ klimatu organizacyjnego na psychologiczne koszty pracy. Problemy Profesjologii, 2, 145–159.

Nocoń, W., Kokot-Góra, S., Cytawa, A. & Grzyb, P. (2012). Podstawy zabezpieczenia i ratowania strażaków podczas wewnętrznych działań gaśniczych. Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej.

Oleksa-Marewska, K. (2018). Kształtowanie klimatu organizacyjnego niwelującego wypalenia zawodowe a zatrzymanie pracowników w organizacji. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 512, 163–173.

Omyła-Rudzka, M. (2019). Które zawody poważamy? Komunikat badań nr 157/2019. Centrum Badania Opinii Społecznej. Komunikat CBOS

Osuch, M. (2021). Osobowościowe uwarunkowania poczucia stresu osób pracujących w zawodach trudnych i niebezpiecznych. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J, Paedagogia-Psychologia, 34(2), 281–293.

Pałęga, M. & Rydz, D. (2018). Identyfikacja zagrożeń i analiza poziomu wypadkowości na stanowisku pracy strażaka. Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Technika, Informatyka, Inżynieria Bezpieczeństwa, t. VI, 609–621. http://dx.doi.org/10.16926/tiib.2018.06.43

Pleśniak, M. (2018). Status strażaka ochotnika w sferze zabezpieczenia społecznego. Ochotnicze Straże Pożarne. Zadania – Samorząd – Bezpieczeństwo. Raport z badań. Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, e-Monografie, 125, 177–187. DOI: 10.23734/23.18.030. http://www.bibliotekacyfrowa.pl/publication/100567

Przewodnik po zawodach (2003). Tom III. Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. (praca.gov.pl)

Smolarek, M. & Sipa, M. (2015). Klimat organizacyjny jako przejaw kultury organizacyjnej w małych przedsiębiorstwach. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Humanitas. Zarządzanie, 4, 301–315.

Stanowiska pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (1988). Stanowiska pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. OpenLEX

Świętochowski, W. (2008). Klimat organizacyjny jako istotna właściwość miejsca pracy. W: H. Skłodowski H. (red.), Polskie doradztwo dla młodzieży – idea czy rzeczywistość. Studia i monografie, 19 (s. 121–130). Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania w Łodzi.

Wakuła, A. (2009). Obciążenie zawodowe strażaka-ratownika – ocena subiektywna. Bezpieczeństwo pracy – Nauka i Praktyka, 11, 16–18.

Wejman, M. & Przybylski, K. (2013). Identyfikacja zagrożeń na stanowiskach pracy strażaków zawodowych. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, 59, 1–16.

Witkowski, S. A. & Ślazyk-Sobol, M. (2012). Organizacyjno-podmiotowe uwarunkowania zjawiska wypalenia zawodowego. Czasopismo Psychologiczne, t. 18, 2, 317–322.

Woszczyk, S., Domagalska, J., Żelazko, A. & Nowak, P. (2016). Stres i sposoby radzenia sobie z nim przez policjantów i strażaków. Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka, 10, 11–15.