Digitalizacja zachowania konsumentów

Postępująca cyfryzacja wykształciła nowego konsumenta, który wymusił na przedsiębiorstwach redefinicję sposobu ich działania. Wirtualizacja niezaprzeczalnie przyspieszyła digitalizację konsumentów, co uwidacznia się w ich zachowaniach. Celem badania jest identyfikacja cech konsumenta digitalnego i tendencji w jego zachowaniach w dobie wzrastającej cyfryzacji oraz reakcji przedsiębiorstw w tym aspekcie. W artykule przedstawiono profil konsumenta digitalnego, cyfrowe rozwiązania dla e-konsumenta, omówiono tendencje w zachowaniach ucyfrowionych konsumentów w ujęciu globalnym i krajowym oraz reakcję przedsiębiorstw w tym zakresie. Z badań wynika, że globalni konsumenci w porównaniu z polskimi są bardziej otwarci na cyfrowe rozwiązania w zakupach. Wzorce zachowania nie są tożsame, ale są porównywalne. Zarówno jedni, jak i drudzy, wybierając zakupy online, kierują się wygodą, dostępnością, lepszą ceną i większym wyborem produktów. Przedsiębiorstwa natomiast, obok wprowadzenia cyfrowych rozwiązań dopasowanych do preferencji konsumentów, powinny przyjąć hybrydowy system sprzedaży, który wydaje się najbardziej odpowiadać potrzebom nowego zdigitalizowanego konsumenta. W badaniu wykorzystano metodę dedukcyjną uzupełnioną analizą opisową, analizą treści i analizą danych liczbowych, które oparto w szczególności na ogólnodostępnych raportach polskich i zagranicznych, dotyczących cyfryzacji i związanych z tym aspektów. Wykorzystano również publikacje książkowe oraz artykuły i analizę informacji zamieszczonych w prasie fachowej i Internecie.

Bibliografia/References

Andruszkiewicz, K. (2016). Zachowania konsumentów na rynku produktów prozdrowotnych w dobie digitalizacji rynku. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, 45(1), 113–121. https://doi.org/10.15584/nsawg.2016.1.12

Bartosik-Purgat, M., & Filimon, N. (red.). (2023). European Consumers in the Digital Era. Implications of Technology, Media and Culture on Consumer Behavior. Routledge.

Brandly360. (2024). Personalizacja na digital shelf. Jak tworzyć indywidualne doświadczenia e-zakupowe. E-commerce w Praktyce, (4/65). https://ewp.pl/personalizacja-na-digital-shelf-jak-tworzyc-indywidualne-doswiadczenia-e-zakupowe/ (dostęp: 30.11.2025).

Chodak, G. (2024). The Future of E-commerce: Innovations and Developments. Springer. Palgrave Macmillan.

Dejnaka, A. (2013). Proces podejmowania decyzji zakupowych przez e-konsumentów w kontekście mediów społecznościowych. CeDeWu.pl.

E&Y. (2019, wrzesień). Zachowania zakupowe w dobie omni-channel. https://assets.ey.com/content/dam/ey-sites/ey-com/pl_pl/topics/consumer-products/ey-mpj-raport_zachowania-zakupowe-w-dobie-omni-channel-201910.pdf (dostęp: 20.07.2022).

eService, & Mastercard. (2021, luty). Zakupy w sieci. Jak pandemia zmieniła zwyczaje konsumentów. https://www.eservice.pl/hubfs/badanie_eservice_mastercard_sklepywsieci2-3.pdf (dostęp: 18.07.2022).

Gemius, Polskie Badania Internetu, IAB Polska (2024). E-commerce w Polsce 2024. https://gemius.com/documents/66/RAPORT_E-COMMERCE_2024.pdf (dostęp: 29.11.2025).

Gieracz, M. (2014). Zwyczaje zakupowe „zniecierpliwionych” klientów. Marketer+. Przewodnik po Marketingu, (3/14).

Górska, A. (2025). Ewolucja zmian oczekiwań e-konsumentów w erze cyfrowej. W: Preferencje zakupowe e-konsumentów w erze cyfrowej – analiza zachowań i trendów. Staropolska Akademia Nauk Stosowanych w Kielcach.

Hanak, A. (2024). eCommerce Technology Trends For 2025. https://www.digitalsilk.com/digital-trends/ecommerce-technology/ (dostęp: 28.11.2025).

Haponik, A. (2024). E-commerce 2024: Rewolucja trendów konsumenckich i nowe wyzwania w branży. https://www.logistyka.net.pl/aktualnosci/komentarz-tygodnia/item/94611-e-commerce-2024-rewolucja-trendow-konsumenckich-i-nowe-wyzwania-w-branzy (dostęp: 7.12.2025).

Izba Gospodarki Elektronicznej. (2024). Raport Omni-commerce. Kupuję wygodnie. https://eizba.pl/wp-content/uploads/2024/07/Omni-commerce-Kupuje-wygodnie-2024-skrot.pdf (dostęp: 1.12.2025).

Karwatka, P. i in. (2013). Technologia w e-commerce. Teoria i praktyka. Poradnik menedżera. Helion.

Kowalski, M. (2021). Co (u)gryzie e-commerce. Raport w formie przewodnika o wyzwaniach w e-commerce. Polska Izba Gospodarki Cyfrowej. https://eizba.pl/wp-content/uploads/2021/03/Co_ugryzie_ecommerce_2021_Raport-1.pdf (dostęp: 28.11.2025).

Kroenke, M., Steinhoff-Traczewski, M., & Tzanov, A. (2021). W poszukiwaniu wygrywających praktyk e-commerce. https://builderpolska.pl/2021/11/15/w-poszukiwaniu-wygrywajacych-praktyk-e-commerce/ (dostęp: 27.07.2022).

Laudon, K., & Traver, C. G. (2023). E-commerce 2023 business. Technology. Society. Global Edition. Pearson.

Małecki, M. (red.). (2022). E-commerce 2021/2022. W jakim kierunku rozwija się handel w sieci? https://mamstartup.pl/wp-content/uploads/2021/11/2021-e-commerce-small.pdf (dostęp: 25.07.2022).

Mazurek-Łopacińska, K., & Sobocińska, S. (2012). Przemiany zachowań konsumentów w kontekście wirtualizacji marketingu. Handel Wewnętrzny, (maj-czerwiec, t. II).

MINT-marketing internetowy. (2021). Jak dbać o komunikację z klientami w różnym wieku? Różnice pokoleniowe. https://www.linkedin.com/pulse/jak-dba%C4%87-o-komunikacj%C4%99-z-klientami-w-r%C3%B3%C5%BCnym-wieku-r%C3%B3%C5%BCnice-/ (dostęp 19.07.2022).

Mróz, B. (2013). Konsument w globalnej gospodarce. Trzy perspektywy. Oficyna Wydawnicza SGH w Warszawie.

NortonLifeLock. (2019). Cyber Safety Insights Report. https://www.scribd.com/document/550660476/2019-NortonLifeLock-Cyber-Safety-Insights-Report-Global-Results (dostęp: 25.11.2025).

Nowak, A. (2022). Personalizacja oparta na sztucznej inteligencji a ochrona praw konsumentów. Zagadnienia wybrane. UOKIK. https://uokik.gov.pl/Download/79 (dostęp: 2.12.2025).

PwC Polska, & Digital Experts Club. (2021). Strategie, które wygrywają. Liderzy e-commerce o rozwoju handlu cyfrowego. https://docplayer.pl/210842238-Strategie-ktore-wygrywaja-liderzy-e-commerce-o-rozwoju-handlu-cyfrowego.html (dostęp: 23.07.2022).

PwC. (2020a). A new image of the Polish consumer 2020. https://www.pwc.pl/pl/pdf-nf/2020/PwC-report-new-image-of-the-polish-consumer-finish.pdf (dostęp: 19.07.2022).

PwC. (2020b). Global Consumer Insights Survey 2020. https://www.pwc.com/gx/en/consumer-markets/consumer-insights-survey/2020/pwc-consumer-insights-survey-2020.pdf (dostęp: 15.07.2022).

PwC. (2022). Global Consumer Insights Survey 2022. https://www.pwc.com/hu/hu/kiadvanyok/assets/pdf/gcis-report-june-2022.pdf (dostęp: 17.07.2022).

PwC. (2023). Global Consumer Insights Pulse Survey: Decision points: Sharpening the pre-purchase consumer experience. https://www.pwc.com/gx/en/industries/consumer-markets/consumer-insights-survey.html (dostęp: 6.12.2025).

PwC. (2024). Strategy & Poland Report: Attitudes and purchasing behavior of Polish consumers. https://www.strategyand.pwc.com/pl/en/publications/2024/attitudes-and-purchasing-behavior-of-polish-consumers.html (dostęp: 3.12.2025).

Samborski, W. (2025). Wywiad: Cyfryzacja to już nie wybór, a konieczność dla firm. https://if-nation.prowly.com/424704-wywiadcyfryzacja-to-juz-nie-wybor-a-koniecznosc-dla-firm. (dostęp: 1.12.2025).

Sznajder, A. (2014). Technologie mobilne w marketingu. Oficyna. A Wolters Kluwer business.

Śledziewska, K., & Włoch, R. (2020). Gospodarka cyfrowa. Jak nowe technologie zmieniają świat. Digital Economy Lab (DELab) Uniwersytetu Warszawskiego.

Tarczydło, B. (2016). Konsument digitalny i jego zachowania. Przegląd badań. Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, (1/45).

Wolny, R. (2023). Konsument i jego ślad w gospodarce cyfrowe. W: M Jaciow, & R. Wolny (red.), Cyfrowy ślad konsumenta. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Wójcik, M. (2016). Pokolenia X, Y, Z – różnice w zachowaniu. Co to oznacza dla marketera? https://marketingibiznes.pl/marketing/pokolenia-x-y-z-roznice-w-zachowaniu-co-to-oznacza-dla-marketera/ (dostęp: 15.07.2022).