Firma w pułapce wojny – reakcje firmy na konflikt zbrojny w opiniach konsumentów

Artykuł ma na celu analizę znaczenia strategii przedsiębiorstwa wobec konfliktu zbrojnego z perspektywy konsumentów. Za kontekst empiryczny przyjęto strategię firmy Decathlon wobec wywieranej na nią presji związanej z opuszczeniem rosyjskiego rynku. Wyniki badania przeprowadzonego przy wykorzystaniu metody indywidualnych wywiadów pogłębionych prowadzą do interesujących wniosków. Pokazują, że decyzje firmy dotyczące wyjścia z rynku agresora w różnym stopniu oddziałują na opinie klientów z Polski i Ukrainy. Opinie respondentów z Ukrainy były wyraźnie negatywne, podczas gdy konsumenci z Polski wykazywali bardziej zróżnicowane postawy. Co ciekawe, okazuje się, że wyjście z rynku agresora pod presją konsumentów może być odbierane jako nieszczere posunięcie ze strony firmy, szczególnie wśród konsumentów z Ukrainy. Oznacza to, że spełnienie oczekiwań przez firmę nie powinno być traktowane jako ostatni etap zarządzania sytuacją kryzysową. Obserwacja ta prowadzi do istotnych implikacji badawczych oraz zaleceń dla praktyków.

Bibliografia/References

 

Akhtar, N., Khan, H., Siddiqi, U., Isam, T., & Atanassova, I. (2023). Critical perspective on consumer animosity amid Russia-Ukraine war. Critical Perspectives on International Business, 20(1), 49–70. https://doi.org/10.1108/cpoib-02-2023-0015

Business Insider. (2023, 24 stycznia). Te firmy wciąż działają w Rosji. Znamy zaktualizowaną ,,listę wstydu”. https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/te-firmy-wciaz-dzialaja-w-rosji-znamy-zaktualizowana-liste-wstydu/c3h6m7c?utm_source=chatgpt.com

Chan, R. Y. K., Lai, J. W. M., & Kim, N. (2022). Strategic motives and performance implications of proactive versus reactive environmental strategies in corporate sustainable development. Business Strategy and the Environment, 31(5), 2127–2142. https://doi.org/10.1002/bse.3011

Chen, C. J., Hsiao, Y. C., & Chen, K. L. (2024). The strategic planning of corporate social responsibility: An endogenous perspective. Journal of Management & Organization, 1–19. https://doi.org/10.1017/jmo.2024.29

Chlipała, P., & Żbikowska, A. (2023). Badanie zachowań konsumentów w kryzysie – aspekty terminologiczne, metodyczne i empiryczne. Marketing i Rynek, (8), 12–21. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2023.8.2

Commons Library Research Briefing. (2024, September, 25). Sanctions against countries supporting Russia's invasion of Ukraine. https://commonslibrary.parliament.uk/research-briefings/cbp-10048/

Coombs, W. T. (2007). Protecting organization reputations during a crisis: The development and application of situational crisis communication theory. Corporate Reputation Review, 10(3), 163–176. https://doi.org/10.1057/palgrave.crr.1550049

Decathlon Polska. (2022, 29 marca). Oświadczenie Decathlon Polska: Decathlon zawiesi działalność sklepów w Rosji. https://www.facebook.com/DecathlonPolska/posts/o%C5%9Bwiadczenie-decathlon-polska-decathlon-zawiesi-dzia%C5%82alno%C5%9B%C4%87-sklep%C3%B3w-w-rosji-%EF%B8%8F-ht/5086639581396225/

Duarte, P. A. D. O., & Silva, S. C. (2020). The role of consumer-cause identification and attitude in the intention to purchase cause-related products. International Marketing Review, 37(4), 603–620. https://doi.org/10.1108/IMR-04-2018-0159

Ferguson, M. A. T., & Rim, H. (2017). Proactive versus reactive CSR a crisis: An impression management perspective. International Journal of Business Communication, 57(4), 1–24. https://doi.org/10.1177/2329488417719835

Frączyk, J. (2022, 7 maja). Decathlon nadrabia wizerunkowe straty. Otwiera sklep w Kijowie. https://businessinsider.com.pl/biznes/decathlon-nadrabiawizerunkowe-straty-otwiera-sklep-w-kijowie-w-rosji-wciaz-zamkniety/rr2jm2q

Glambosky, M., & Peterburgsky, S. (2022). Corporate activism during the 2022 Russian invasion of Ukraine. Economics Letters, 217. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2022.110650

Kiesel, F., & Kolaric, S. (2023). Should I stay or should I go? Stock market reactions to companies' decisions in the wake of Russia-Ukraine conflict. Journal of International Financial Markets, Institutions & Money, 89, 1–22. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2023.101862

Kipnis, E., Pysarenko, N., Galalae, C., Mari, C., Martín Ruiz, V., & Vorster, L. (2024, June 6). The role of war-related marketing activism actions in community resilience: From the ground in Ukraine. Journal of Public Policy & Marketing, 44(1). 1–20. https://doi.org/10.1177/07439156241262983

Korneta, A., & Lotko, A. (2021). Determinanty i modele zachowań konsumenta. Wnioski z przeglądu literatury. Marketing i Rynek, (9), 3–13. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2021.9.1

Michalik, B. (2022, 29 czerwca). Decathlon nie chciał zamknąć sklepów w Rosji. Teraz jest do tego zmuszony. https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/decathlon-nie-chcial-zamknac-sklepow-w-rosji-teraz-jest-do-tego zmuszony/qxr2m81

Misiewicz, C., Małagocka, K., & Duś-Prieto, E. (2024). Exploring boycott dynamics: The influence of consumer emotions and social media activism. Marketing i Rynek, (4), 43–57. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2024.4.4

Morton, B. (2022, 29 marca). Decathlon backtracks on Russia after boycott call. https://www.bbc.com/news/business-60912746

Pajuste, A., & Toniolo, A. (2022). Corporate response to the war in Ukraine: Stakeholder governance or stakeholder pressure? European Corporate Governance Institute-Finance Working Paper, (10), 1–48.

Reshetnikova, I. (2023). The issue of patriotism in marketing Communications in the conditions of Russian aggression in Ukraine. Marketing i Rynek, (4), 13–22. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2023.4.2

Reshetnikova, I., & Sanak-Kosmowska, K. (2023). Corporate Social Responsibility of companies in the context of Russian military aggression in Ukraine. Marketing and Management of Innovations, 14(2), 138–151. https://doi.org/10.21272/mmi.2023.2-13

Reshetnikova, I., Sanak-Kosmowska, K., & Wiktor, J. W. (2024). Differentiation of Polish and Ukrainian consumers' attitudes to Russian brands and international brands remaining on the Russian market. Central European Management Journal, 32(1), 152–175. https://doi.org/10.1108/CEMJ-02-2023-0086

The Visual Journalism Team. (2024, 19 listopada). Ukraine in maps: Tracking the war with Russia. https://www.bbc.com/news/world-europe-60506682

Tsougkou, E., Sykora, M., Elayan, S., Ifie, K., & Oliveira, J. S. (2024, September 26). Peace brand activism: Global brand responses to the war in Ukraine. Journal of Public Policy & Marketing, 44(1), 1–22. https://doi.org/10.1177/07439156241289079

Villagra, N., Sanchez, J., Clemente, J., & Pintado, T. Deconstructing corporate activism: A consumer approach. Journal of Management & Organization. Published online on 15.01.2022. https://doi.org/10.1017/jmo.2022.70

WirtualneMedia (2022, 28 lutego). Netto, Rossmann, Stokrotka, Polomarket i Topaz wycofują rosyjskie produkty ze swoich sklepów. https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/bojkot-rosyjskich-produktow-sklepy-wycofuja-netto-rossmann-stokrotka-polomarket-topaz

Wolfsfeld, G., Segev, E., & Sheafer, T. (2013). Social media and the Arab Spring: Politics comes first. The International Journal of Press/Politics, 18(2), 115–137. https://doi.org/10.1177/1940161212471716

Yale School of Management. (2024, January 28). Over 1,000 Companies Have Curtailed Operations in Russia – But Some Remain. https://som.yale.edu/story/2022/over-1000-companies-have-curtailed-operations-russia-some-remain

Zralek, J. (2022). Consumer boycotts in the time of war crisis: An efficient citizenship strategy or a temporary spurt of solidarity. Journal of Vincentian Social Action, 6(2), 69–87.