Przedmiotem glosy jest analiza i ocena postanowienia Sądu Najwyższego z 19 marca 2023 r., III CZ 427/22, w którym podjęto problematykę skutków nieuprawnionego wniesienia pisma procesowego w postaci elektronicznej w postępowaniu cywilnym. W głosowanym postanowieniu Sąd Najwyższy zajął stanowisko częściowo odmienne od tego, które zostało uprzednio wyrażone w uchwale z 23 maja 2012 r., III CZP 9/12, i które zdążyło się utrwalić w praktyce sądowej. Sąd Najwyższy uznał w szczególności, że wniesienie pisma procesowego w postaci elektronicznej w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach szczególnych nie aktualizuje po stronie sądu konieczności podjęcia czynności o charakterze faktycznym (wydrukowanie pisma) i procesowym (wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma przez jego podpisanie). Niniejsza glosa, o charakterze aprobującym, ma na celu wykazanie zasadności przytoczonego stanowiska przy jednoczesnym zidentyfikowaniu niebezpieczeństw wynikających z odmiennej praktyki.

Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza przepisów Kodeksu postępowania cywilnego regulujących problematykę doręczania pism stronom mającym status przedsiębiorcy. Analizie zostaną poddane przede wszystkim te regulacje, które pozwalają na pozostawienie doręczanego przedsiębiorcy pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Potrzeba odniesienia się do tak ujętej problematyki wiąże się ze zmianami, jakie w przedmiotowym obszarze wprowadziła obszerna nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego dokonana na mocy ustawy z 9.03.2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw1. Istotne zmiany dotyczą tych sytuacji, w których adres do doręczeń udostępniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie odpowiada rzeczywistości ze względu na nieujawnienie w tej ewidencji zmiany adresu. Celem niniejszego artykułu jest w szczególności analiza i ocena tych zmian, jak również przedstawienie propozycji właściwego ujęcia skutków braku aktualizacji adresu udostępnionego w ewidencji.

W dniu 5.10.2021 r. weszły w życie przepisy ustawy o doręczeniach elektronicznych. Ustawa ta definiuje zasady wymiany korespondencji z podmiotami publicznymi w sposób odpowiadający standardom wskazanym w tzw. rozporządzeniu eIDAS. Przewidziany w niniejszej ustawie system wymiany korespondencji z udziałem podmiotów publicznych wpłynie na każde postępowanie sądowe, w tym również na postępowanie cywilne. Celem niniejszego opracowania jest analiza wykorzystania tego systemu w odniesieniu do przedsiębiorców biorących udział w postępowaniu cywilnym. Przedsiębiorcy wpisani do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego lub do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej zostaną bowiem objęci obowiązkiem posiadania adresu do doręczeń elektronicznych wpisanego do bazy adresów elektronicznych, a tym samym obligatoryjnymi doręczeniami elektronicznymi w postępowaniu cywilnym. W związku z powyższym w artykule poddano analizie w szczególności obowiązek otrzymywania korespondencji sądowej drogą elektroniczną oraz obowiązek posiadania w tym celu adresu do doręczeń elektronicznych, a także sposoby i terminy realizacji tych obowiązków.