Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 08/2026

Egzekwowanie prawa konkurencji UE na rynkach cyfrowych – argumenty na rzecz bardziej scentralizowanego podejścia

The current system of decentralized enforcement of Art. 101 and 102 TFEU sets up a flexible system of parallel enforcement competences of the European Commission and National Competition Authorities. This article discusses the current phenomenon of increasing NCA activity in the field of competition enforcement against EU-wide practices implemented by global market players operating in the digital environment. NCAs’ overactivity in this field leads to multiplication of legal investigations and raises legitimate questions of the effectiveness of competition enforcement, as well as predictability and proportionality. Based on such arguments, the article suggests to introduce a more centralized, consistent approach in reference to EU-wide infringements and, complementarily, to reform fining rules, which should ensure proportionality of fines for such competition restrictions.

Obecny zdecentralizowany system egzekwowania unijnego prawa konkurencji oparty jest na równoległych kompetencjach Komisji Europejskiej i organów ochrony konkurencji państw członkowskich UE do stosowania art. 101 i 102 TFUE. Artykuł analizuje zjawisko rosnącej aktywności krajowych organów ochrony konkurencji w zakresie egzekwowania prawa konkurencji wobec praktyk oddziałujących na cały obszar UE stosowanych przez podmioty działające globalnie na rynkach cyfrowych. Odnotowana nadaktywność organów krajowych w tego rodzaju sprawach może prowadzić do multiplikacji postępowań, rodząc wątpliwości z punktu widzenia efektywności, jak również przewidywalności i proporcjonalności interwencji podejmowanych w interesie ochrony konkurencji. Z tych względów autor postuluje przyjęcie bardziej scentralizowanego i jednolitego podejścia do opisanej kategorii naruszeń o wymiarze unijnym, a także reformę zasad nakładania kar pieniężnych za naruszenia zakazów praktyk ograniczających konkurencję w imię zapewnienia ich proporcjonalność.

Artykuł podejmuje problematykę nowo wprowadzanego globalnego minimalnego podatku, który obejmie swoim zasięgiem ponad 140 państw. Również prawo unijne wyznaczyło ramy legislacyjne dla państw UE, które implementowały te rozwiązania do krajowych porządków prawnych. Globalny podatek minimalny poprzez swój zasięg ma znaczenie dla przeciwdziałania międzynarodowemu unikaniu opodatkowania, a wyzwania implementacyjne stały się spektakularnym i pionierskim wydarzeniem kluczowym dla światowego porządku podatkowego. Głównym celem niniejszego artykułu jest szczegółowa analiza korzyści oraz wyzwań związanych z wprowadzeniem globalnego podatku minimalnego w państwach unijnych, ze szczególnym uwzględnieniem Polski, oraz analiza skutków implementacyjnych. Autor mierzy się z tezą, że implementacja globalnego podatku minimalnego w państwach unijnych przyczyni się do poprawy funkcjonowania systemu podatkowego poprzez ograniczenie praktyk unikania opodatkowania przez międzynarodowe korporacje, co w konsekwencji zwiększy sprawiedliwość fiskalną. Jednocześnie proces ten może wiązać się z istotnymi wyzwaniami natury wdrożeniowej nie tylko dla administracji podatkowych, ale i dla grup kapitałowych objętych tym podatkiem, jak również dla poszczególnych państw mogących odczuć skutki w zakresie potencjalnego ograniczenia napływu inwestycji zagranicznych.

Dostawcy usług medialnych jako spółki strategiczne – uwagi na tle wykazu podmiotów podlegających ochronie

The subject of this publication is the classification of the companies Telewizja Polsat Sp. z o.o. and TVN S.A. as entities subject to protection within the meaning of the Act on the Control of Certain Investments of 24 July 2015. This classification of media companies is questionable. Polsat and TVN were included in the government’s list declaratorily on account of their telecommunications activities (broadcasting of programmes), rather than their core media activities (creation of audiovisual content). Meanwhile, an implementing regulation should be issued on the basis of a specific authorisation and must not go beyond the scope of the Act. Furthermore, the publication compares national solutions with the European Media Freedom Act (EMFA) and the case law of the European Court of Human Rights. The EMFA prohibits state interference in media content, whereas making a change in control over a media service provider dependent on a decision by an executive authority (the Minister of State Assets) may violate the principle of media independence. Furthermore, EU standards emphasise the transparency of media service providers’ ownership structures, which should be a permanent feature of monitoring rather than an ad hoc intervention by the government. The conclusions of the publication are as follows: the state’s instruments of control over the activities of media companies should be defined in an act, be objectively justified, proportionate and non-discriminatory, and should be linked to the constitutional status and powers of the National Broadcasting Council, rather than to a constitutional minister.

Przedmiotem artykułu jest zakwalifikowanie spółek: Telewizja Polsat Sp. z o.o. oraz TVN S.A. jako podmiotów podlegających ochronie w rozumieniu przepisów ustawy o kontroli niektórych inwestycji z 24 lipca 2015 r. Powyższa kwalifikacja spółek medialnych jest wątpliwa. Polsat i TVN zostały ujęte w rządowym wykazie deklaratoryjnie ze względu na ich działalność telekomunikacyjną (rozpowszechnianie programów), a nie podstawową działalność medialną (tworzenie treści audiowizualnych). Tymczasem rozporządzenie wykonawcze powinno zostać wydane na podstawie szczegółowego upoważnienia i nie może wykraczać poza zakres ustawy. Dodatkowo publikacja konfrontuje rozwiązania krajowe z Europejskim aktem o wolności mediów (EMFA) oraz orzecznictwem ETPCz. EMFA zakazuje ingerencji państwa w przekaz, podczas gdy uzależnienie zmiany kontroli nad dostawcą usług medialnych od decyzji przedstawiciela władzy wykonawczej (Ministra Aktywów Państwowych) może naruszać zasadę niezależności mediów. Dodatkowo standardy unijne kładą nacisk na jawność struktur własnościowych dostawców usług medialnych, co powinno być stałym elementem monitoringu, a nie doraźnym działaniem interwencyjnym rządu. Konkluzje publikacji są następujące: instrumenty kontrolne państwa nad działalnością spółek medialnych powinny być określone w ustawie, mieć charakter obiektywnie uzasadniony, proporcjonalny i niedyskryminacyjny oraz należy je powiązać z konstytucyjnym statusem i kompetencjami Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w miejsce konstytucyjnego ministra.

Artykuł analizuje problematykę przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezesa UODO) za naruszenia ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Celem publikacji jest ocena, czy brak uregulowania instytucji przedawnienia bezpośrednio w RODO wyklucza stosowanie krajowych przepisów w tym przedmiocie, ustanowionych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Autorzy argumentują, że do kar przewidzianych w art. 83 RODO powinien mieć zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia zarówno w odniesieniu do nałożenia, jak i wykonania kary, wynikający z art. 189g k.p.a. W artykule zostało omówione także stanowisko odmienne, prezentowane przez organ nadzoru, kwestionujące dopuszczalność stosowania przepisów krajowych w zakresie przedawnienia w odniesieniu do sankcji nakładanych na podstawie RODO. W artykule zastosowano kilka wzajemnie uzupełniających się metod badawczych, w tym metodę dogmatycznoprawną polegającą na analizie i interpretacji treści prawa obowiązującego, zarówno unijnego, jak i krajowego, a także decyzji Prezesa UODO i orzecznictwa sądów i trybunałów. Wspierająco zastosowano metodę historycznoprawną w celu ukazania ewolucji instytucji przedawnienia w postępowaniu administracyjnym.

Celem niniejszego artykułu jest krytyczne przeanalizowanie dwóch tez. Po pierwsze, stwierdzenia, że kryptoaktywa zużywają ogromną ilość energii, a zatem mają negatywny wpływ na środowisko. Po drugie, stanowiska, że o zagadnieniu tym w ogóle się nie wspomina. Tezy te są rozważane przede wszystkim z perspektywy rozporządzenia MiCA, przy czym analizie poddany jest nie tylko uchwalony tekst tego aktu prawnego, ale również jego pierwotny projekt oraz zmiany zaproponowane podczas procesu legislacyjnego przez Parlament Europejski. W opracowaniu stwierdza się, że negatywny wpływ na środowisko wiąże się nie tyle generalnie z kryptoaktywami, ile z dużym zużyciem energii przez niektóre mechanizmy konsensusu. Ponadto w artykule wskazano, że problem ten był szeroko dyskutowany i doprowadził do zmian w treści MiCAR.

Celem artykułu jest przedstawienie kluczowych etapów prowadzenia ESG due diligence wraz z listą pytań, które mogą służyć do oceny stopnia zaawansowania przedsiębiorstwa w obszarze zarządzania zrównoważonym rozwojem na poszczególnych etapach procesów fuzji i przejęć. W artykule przeanalizowano wymagania prawne dotyczące integracji kwestii ESG w procesach fuzji i przejęć, w szczególności w zakresie identyfikacji, oceny oraz ujawniania ryzyk i szans związanych ze zrównoważonym rozwojem. Przedstawiono również szczegółowy przegląd literatury naukowej dotyczącej zagadnienia due diligence zarówno w kontekście transakcyjnym, jak i ESG. W dalszej kolejności omówiono włączenie badania ESG due diligence do procesu transakcyjnego. Artykuł może być szczególnie wartościowy dla praktyków fuzji i przejęć mierzących się z wyzwaniami związanymi z efektywnym uwzględnianiem aspektów ESG w realizowanych procesach.

Sankcja kredytu darmowego stanowi transpozycję do polskiego porządku prawnego regulacji prawa unijnego. Rodzi to szereg konsekwencji prawnych, oznacza bowiem nasycenie norm prawa krajowego treścią płynącą pośrednio z prawa unijnego. Celem publikacji jest ocena, czy sankcja kredytu darmowego spełnia kryteria sankcji w rozumieniu art. 23 Dyrektywy 2008/48. Dodatkowo omówiono inne trudności związane ze stosowaniem sankcji kredytu darmowego, wynikające zwłaszcza z proporcjonalności sankcji.

Przedmiotem glosy jest analiza i ocena postanowienia Sądu Najwyższego z 19 marca 2023 r., III CZ 427/22, w którym podjęto problematykę skutków nieuprawnionego wniesienia pisma procesowego w postaci elektronicznej w postępowaniu cywilnym. W głosowanym postanowieniu Sąd Najwyższy zajął stanowisko częściowo odmienne od tego, które zostało uprzednio wyrażone w uchwale z 23 maja 2012 r., III CZP 9/12, i które zdążyło się utrwalić w praktyce sądowej. Sąd Najwyższy uznał w szczególności, że wniesienie pisma procesowego w postaci elektronicznej w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach szczególnych nie aktualizuje po stronie sądu konieczności podjęcia czynności o charakterze faktycznym (wydrukowanie pisma) i procesowym (wezwanie do usunięcia braków formalnych pisma przez jego podpisanie). Niniejsza glosa, o charakterze aprobującym, ma na celu wykazanie zasadności przytoczonego stanowiska przy jednoczesnym zidentyfikowaniu niebezpieczeństw wynikających z odmiennej praktyki.