Selected aspects of research-development and innovation activities of Polish enterprises

The aim of this publication was to analyse and assess the values and dynamics of adopted measures of research and development (R&D) and innovation activity in Polish enterprises, as well as to assess the degree of managerial involvement in creating an environment conducive to the development of employee innovation. The following research methods were used to achieve this objective: critical and cognitive analysis of selected literature, descriptive, comparative, and statistical methods, and a method for designing socioeconomic models and systems. These methods enabled the presentation of current knowledge on the nature of innovation and its role in enterprise development, the interpretation of specific concepts, and the assessment of the prevalence and dynamics of selected measures of R&D and innovation activity. The method of designing socio-economic models and systems was used to propose directions for improvement in the management of the above-mentioned functional areas, aimed at their mutual integration and increasing operational efficiency. The publication’s structural elements demonstrate its originality. At the same time, they offer significant cognitive and practical value to managers, providing a foundation for implementing systemic transformations encompassing R&D and innovation activities, transforming a traditional enterprise into an innovative one.

Bibliografia/References

Baldynyuk, V. (2022). Features of innovation management at modern enterprises. Three Seas Economic Journal, 3(3), 20–27. https://doi.org/10.30525/2661-5150/2022-3-4

Baran, A. (2014). Prawne aspekty w kontekście kluczowych technologii wspomagających. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i Zarządzanie, (71).

Baruk, J. (1997). Nauka i technika w rozwoju gospodarczym. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Baruk, J. (2009). Zarządzanie wiedzą i innowacjami. Wydawnictwo Adam Marszałek w Toruniu.

Baruk, J. (2015). Procesowe aspekty integracji funkcji marketingowej, innowacyjnej i produkcyjnej w przedsiębiorstwie przemysłowym. W: M. Gębarowski, A. Gierczak, & B. Zatwarnicka-Madura (red.), Wielowymiarowość współczesnego marketingu. Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.

Baruk, J. (2022). Racjonalizacja zarządzania innowacjami – koncepcje modelowe. Marketing i Rynek, (5), 10–23. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2022.5.2

Baruk, J. (2024). Rola kultury innowacji w doskonaleniu działalności innowacyjnej organizacji. Marketing i Rynek, (9), 39–51. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2024.9.4

Brzeziński, M. (2001). Zarządzanie innowacjami technicznymi i organizacyjnymi. Difin.

Cannavale, Ch., Claudio, L., & Koroleva, D. (2025). Digitalisation and artificial intelligence development. A cross-country analysis. European Journal of Innovation Management, 28(11), 112–130. https://doi.org/10.1108/EJIM-07-2024-0828

Castellacci, F. (2023). Innovation and social welfare: A new research agenda. Journal of Economic Surveys, 37, 1156–1191. https://doi.org/10.1111/joes.12537

Crudu, R. (2019). The role of innovative entrepreneurship in the economic development of EU member countries. Journal of Enterpreneurship, Management and Innovation, 15(1), 35–60. https://doi.org/https://doi.org/10.7341/20191512

Das, P., Verburg, R., Verbraeck, A., & Bonebakker, L. (2018). Barriers to innovation within large financial services firms: An in-depth study into disruptive and radical innovation projects at a bank. European Journal of Innovation Management, 21(1), 96–112. https://doi.org/10.1108/EJIM-03-2017-0028

Dz.U. (2022). Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 października 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, poz. 2474.

Eurostat. (2025). SDG 9-Industry, innovation and infrastructure. Eurostat Report. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=SDG_9_-_Industry,_innovation_and_infrastructure (dostęp: 27.08.2025).

Filipowicz, A. (2015). Prawne aspekty oceny innowacyjności. Analiza i ocena. W: A. Kałowski, & J. Wysocki (red.), Innowacje – ocena w ujęciu mikro, mezo i makro. Oficyna Wydawnicza. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie.

GUS. (2019). Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2016–2018.

GUS. (2020a). Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2019 r.

GUS. (2020b). Przemysł – wyniki działalności w 2019 r.

GUS. (2021a). Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2020 r.

GUS. (2021b). Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2018–2020.

GUS. (2022a). Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2021 r.

GUS. (2022b). Przemysł – wyniki działalności w 2021 r.

GUS. (2023a). Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w latach 2020–2022.

GUS. (2023b). Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2022 r.

GUS. (2024a). Przemysł – wyniki działalności w 2023 r.

GUS. (2024b). Działalność badawcza i rozwojowa w 2023 r.

GUS. (2025). Nauka i technika w 2023 r.

Hejduk, I. (2002). W drodze do przyszłości. W: Przedsiębiorstwo przyszłości. Nowe paradygmaty zarządzania europejskiego. Orgmasz. https://www.google.com/search?q=Nakłady+na+B%2BR+w+Unii+Europejskiej

Huczek, M. (2014). Organizacyjne i psychologiczne uwarunkowania aktywności innowacyjnej pracowników w firmie. Państwo i Społeczeństwo, XIV(3), 23–35.

Idris, M-Ch., & Durmuşoğlu, A. (2021). Innovation management systems and standards: A systematic literature review and guidance for future research. Sustainability, 13(15), https://doi.org/10.3390/su13158151

Janasz, W. (red.), (2004). Innowacje w rozwoju przedsiębiorczości w procesie transformacji. Difin.

Janasz, W., & Kozioł, K. (2007). Determinanty działalności innowacyjnej przedsiębiorstw. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Jasiński, A. H. (1998). Innowacje techniczne a działalność marketingowa. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego.

Jiao, H., Wang, T., Libaers, D., Yang, J., & Hu, L. (2025). The relationship between digital technologies and innovation: A review, critique, and research agenda. Journal of Innovation & Knowledge, 10(1), 1–16. https://doi.org/10.1016/j.jik.2024.100638

Karpińska, A. (2020). Innowacyjność. Analiza socjologiczna. Myśl – wiedza – polityka. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Kihlander, I., Magnusson, M., & Karlsson, M. (2024). Critical factors to consider when designing an innovation management system. Research-Technology Management, 67(3), 34–43. https://doi.org/10.1080/08956308.2024.2323893

Kotarba, W. (2012). Ochrona własności intelektualnej. Oficyna wydawnicza Politechniki Warszawskiej.

Kozioł, K. (2009). Wybrane uwarunkowania innowacyjności przedsiębiorstw (na przykładzie regionu zachodniopomorskiego). Przedsiębiorstwo i Region, (1).

Kożusznik, B. (2010). Kluczowa rola psychologii we wspieraniu i w stymulowaniu innowacyjności. Chowanna, (2). 21–50.

Krawczyk, M. (2016). Prawne aspekty wsparcia działalności innowacyjnej pracowników naukowych. Horyzonty Wychowania, (15).

Krzyżanowska, K. (2016). Ekonomiczno-społeczne uwarunkowania innowacji w zespołowym działaniu w rolnictwie. Wydawnictwo Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Li, D., Fu, X., Narula, R., von Zedtwitz, M., & Wagner, B. (2025). R&D management under disruption and uncertainty. R&D Management, 55(4), 985–997. https://doi.org/10.1111/radm.12747

Lundaeva, K. A., & Gintciak, A. M. (2025). The impact of patent regulation features on the innovative activities of enterprises. International Journal of Technology, 16(4), 1093–1103. https://doi.org/10.14716/ijtech.v16i4.7388

Markova, O. V., Listopad, E. Y., Shelygov, A. V., Fedorov, A. G., & Kiselevich, I. V. (2021). Economic and legal aspects of the innovative activity of enterprises in the context of the digital economy. Nexo. Revista Cientifica, 34(02), 964–972. https://doi.org/10.5377/nexo.v34i02.11623

Nonaka, I., & Takeuchi, H. (2000). Kreowanie wiedzy w organizacji. Poltext.

Ober, J. (2022). Adaptacja innowacji w świetle zachowań organizacyjnych. Wybrane aspekty. Wydawnictwo Politechniki Śląskiej.

OECD/Eurostat. (2018). Oslo Manual 2018: Guidelines for collecting, reporting and using data on innovation (4th ed.).

Omari, D., Serwaah, P., & Adomako, S. (2025). R&D support, digital entrepreneurship, and product innovation. R&D Management, 55(5), 1582–1594. https://doi.org/10.1111/radm.12770

Peters, Th. J., & Waterman, R. H. (2000). Poszukiwanie doskonałości w biznesie. Wydawnictwo MEDIUM.

Pillai, S., Hasan, S., & Sunny, L. (2021). The role of innovation in economic development. International Journal of Recent Engineering Research and Development, 6(12), 1–6.

Piotrowska, K., Szymura, A., & Wanicki, P. (2024). Effect of R&D activity on level of innovation of EU countries in 2014 and 2020. PLoS ONE,19(2), 1–21. https://doi.org/10.1371/journal. pone.0299697

Prahalad, C. K., & Krishnan, M. S. (2010). Nowa era innowacji. Wydawnictwa Profesjonalne PWN.

Prahalad, C. K., & Ramaswamy, V. (2005). Przyszłość konkurencji. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Probst, G., Raub, S., & Romhardt, K. (2004). Zarządzanie wiedzą w organizacji. Oficyna Ekonomiczna.

Qandah, R., Suifan, T. S., Masa‘deh, R., & Obeidat, B. Y. (2021). The impact of knowledge management capabilities on innovation in entrepreneurial companies in Jordan. International Journal of Organizational Analysis, 29(4), 989–1014. https://doi.org/10.1108/IJOA-06-2020-2246

Reznakova, M., & Stefankova, S. (2022). New indicators of innovation activity in economic growth models. Journal of Competitiweness, 14(3), 153–172. https://doi.org/10.7441/joc.2022.03.09

Roberts, R., Flin, R., Millar, D., & Corradi, L. (2021). Psychological factors influencing technology adoption: A case study from the oil and gas industry. Technovation, 102, 1–17. https://doi.org/10.1016/j.technovation.2020.102219

Rojek, D. (2021). The technological factors of enterprise innovation in a strategic perspective. Management and Production Engineering Review, 12(4), 87–98. https://doi.org/10.24425/mper.2021.139997

Singh, S., & Aggarwal, Y. (2022). In search of a consensus definition of innovation: A qualitative synthesis of 208 definitions using grounded theory approach. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 35(2), 177–195. https://doi.org/10.1080/13511610.2021.1925526

Sosnowska, A., Łobejko, S., & Kłopotek, A. (2000). Zarządzanie firmą innowacyjną. Difin.

Stroh, T., Mention, A. L., & Duff. C. (2022). How Do Psychological Factors affect innovation and adoption decisions? International Journal of Innovation Management, 26(9), 1–42. https://doi.org/10.1142/S1363919622400266

Świadek, A. (2021). Krajowy system innowacji 2.0. CeDeWu.

Świtalski, W. (2005). Innowacje i konkurencyjność. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Taylor, S. P. (2017). What is innovation? A study of the definitions, academic models and applicability of innovation to an example of social housing in England. Open Journal of Social Sciences, 5, 128–146. https://doi.org/10.4236/jss.2017.511010

Tidd, J., & Bessant, J. (2013). Zarządzanie innowacjami. Integracja zmian technologicznych, rynkowych i organizacyjnych. Oficyna. A Wolters Kluwer business.

Zaman, M., & Tanewski, G. (2024). R&D investment, innovation, and export performance: An analysis of SME and large firms. Journal of Small Business Management, 62(6), 3053–3086. https://doi.org/10.1080/00472778.2023.2291363