In search of a legal model for the protection of platform contractors – reflections on the implementation of the Platform Directive into the Polish legal system

This article provides a critical analysis of the legal model for the protection of platform workers proposed in Platform Directive 2024/2831 in the context of its implementation into Polish law, which Poland has until December 2, 2026, to complete. The only idea for improving the working con­ditions of people working professionally through platforms is the mechanism of presumption of employment, under which the EU legislator is attempting to “force” platform workers into an employment relationship in order to pro­vide them with protection. This solution is questionable from the point of view of the structural features of an em­ployment relationship, and besides, the proposed presump­tion seems to be flawed and ineffective in the long term. The Platform Directive 2024/2831 does not, in principle, provide for any additional safeguards for genuinely self-em­ployed persons working through platforms who will retain their status due to the lack of grounds for establishing the existence of an employment relationship.

Bibliografia/References

Aloisi, A., Rainone, S., Countouris, N., Platform-work directive: the clock is ticking, Social Europe, 25.01.2024: https://www.socialeurope.eu/ platform-work-directive-the-clock-is-ticking (dostęp: 25.05.2025).

Bakalarz, T. (2019). Zatrudnienie za pośrednictwem platformy internetowej jako przejaw „uberyzacji” pracy. Przegląd Prawa i Administracji, 3944.

Baran, K.W. (2010). Zasada zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, W: K.W. Baran (red.), Zarys systemu prawa pracy, t. 1: Część ogólna prawa pracy. Wolters Kluwer Polska.

Barwaśny, M. (2024). Samozatrudnienie w świetle prawa międzynarodowego i unijnego, W: T. Duraj (red.), W poszukiwaniu prawnego modelu samozatrudnienia w Polsce. Analiza prawnoporównawcza. Wydawnictwo UŁ.

Bednarowicz, B. (2018). „Uberyzacja zatrudnienia” — praca w gospodarce współdziałania w świetle prawa UE. Monitor Prawa Pracy, 2.

Chobot, A. (1997). Nowe formy zatrudnienia: kierunki rozwoju i nowelizacji. Wydawnictwo Tezeusz.

Davies, P.L. (1999). Zatrudnienie pracownicze i samozatrudnienie w świetle common law, W: Referaty na VI Europejski Kongres Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego. Warszawa.

De Groen, W., Kilhoffer, Z., Westhoff, L., Postica, D. and Shamsfakhr, F. (2021). Digital Labour Platforms in the EU: Mapping and Business Models, file:///C:/Users/User/Downloads/KE-02-21-572-EN-N.pdf (dostęp: 15.06.2025).

De Stefano, V. (2016). The rise of the „just-in-time workforce”: on-demand work, crowdwork and labour protection in the „gig economy”. Condi­tions of Work and Employment Series, (71). ILO.

Dobrzyńska. M. (2020). Praca platformowa. Wyzwania dla bezpieczeństwa i higieny pracy w Polsce. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 6. DOI: 10.33226/0032-6186.2020.6.3

Duraj, T. (2013). Podporządkowanie pracowników zajmujących stanowiska kierownicze w organizacjach. Difin.

Duraj, T. (2017). Granice pomiędzy stosunkiem pracy a stosunkiem cywilnoprawnym – głos w dyskusji. Gdańsko-Łódzkie Roczniki Prawa Pracy i Prawa Socjalnego, 7.

Duraj, T. (2020). Prawo koalicji osób pracujących zarobkowo na własny rachunek po nowelizacji prawa związkowego – szanse i zagrożenia. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, 27(2).

Duraj, T. (2022). Kilka refleksji na temat ochrony prawnej osób pracujących na własny rachunek w zakresie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, W A. Górnicz-Mulcahy (red.), M. Lewandowicz-Machnikowska (red.), A. Tomanek, Pro opere perfecto gratias agimus, Księga Jubileuszowa prof. Tadeusza Kuczyńskiego. E-Wydawnictwo, Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa.

Duraj, T. (2024a). Economic dependence as a criterion for the protection of the self-employed under EU law and in selected Member States. Review of European and Comparative Law, 56(1).

Duraj, T. (2024b). Prawny model samozatrudnienia w Polsce – perspektywa prawa zatrudnienia, W: T. Duraj (red.), W poszukiwaniu prawnego modelu samozatrudnienia w Polsce. Analiza prawnoporównawcza. Wydawnictwo UŁ.

Gospodarek, G. (2019b). Status „niezależnego” usługodawcy a trójpodmiotowy model świadczenia usług w gig economy — cz. 2. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 4. DOI: 10.33226/0032-6186.2020.6.3

Gospodarek, G. (2021). Wyrok brytyjskiego Sądu Najwyższego w sprawie Uber BV przeciwko Aslam i inni. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 7.

Gospodarek, G. (2025). Domniemanie prawne istnienia stosunku pracy w projektach dyrektywy platformowej, W: M. Gersdorf (red.), E. Maniewska (red.), Prawo pracy wobec nowych technologii. Wolters Kluwer.

Gujski, W., Niesprawiedliwość w sądach pracy – odpowiedź na pozew po dwóch latach. Prawo.pl z 14 lutego 2023, https://www.prawo.pl/kadry/ przewleklosc-prowadzenia-spraw-w-sadach-pracy,519737.html, dostęp: 27.06.2025

Hajn, Z. (2003). Elastyczność popytu na pracę w Polsce. Aspekty prawne, W: E. Kryńska (red.), Elastyczne formy zatrudnienia i organizacji pracy a popyt na pracę w Polsce. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Hießl, C. (2022). The Classification of Platform Workers in Case Law: A Cross-European Comparative Analysis. Comparative Labour Law & Policy Journal, 42(2), https://papers.ssrn. com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3982738 (dostęp: 15.05.2025).

Jończyk. J. (2000). O szczególnych formach zatrudnienia i formach ubezpieczeń społecznych, W: Z. Kubot (red.), Szczególne formy zatrudnie­nia. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Kubot, Z. (2000). Szczególne formy zatrudnienia i samozatrudnienia, W Z. Kubot (red.), Szczególne formy zatrudnienia. Wydawnictwo Uni­wersytetu Wrocławskiego.

Mandl, I., Curtarelli, M., Riso, S., Vargas, O., Gerogiannis, E. (2015). New forms of employment. Luksemburg.

Mitrus, L. (2024). Polska regulacja pracy platformowej de lege ferenda z perspektywy prawa Unii Europejskiej, W: Z. Hajn (red.), M. Kurzy­noga (red.), Znaczenie prawa międzynarodowego i europejskiego w regulacji stosunków świadczenia pracy. Folia Iuridica, 107.

Naumowicz, K. (2021). Some Remarks to the Legal Status of Platform Workers in the Light of the Latest European Jurisprudence. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Społecznej, 28(3).

Perulli, A. (2011). Economically dependent/quasi subordinate (parasubordinate) employment: legal, social and economic aspects, Com­mittee on Employment and Social Affairs of the European Parliament and DG Employment and Social Affairs, 19th of June 2003, W: G. Casale (red.), The employment relationship. A comparative overview, Geneva.

Pisarczyk, Ł. (2003). Różne formy zatrudnienia. Dom Wydawniczy ABC.

Piwowarska, K. (2018). Czy nowe technologie zrewolucjonizują rynek pracy? Studia Prawnicze. Rozprawy i Materiały, 2(23).

Surdykowska, B. (2017). Europejski filar praw socjalnych – próba sprostania wielorakim wyzwaniom stojącym przed Unią Europejską. Praca i Zabezpieczenie Społeczne, 11.

Świątkowski, A.M. (2019a). Elektroniczne platformy zatrudnienia. Monitor Prawa Pracy, 7.

Świątkowski, A.M. (2019b). Elektroniczne technologie zatrudnienia ery postindustrialnej. Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.

Todoli-Signes, A. (2021). Spanish Riders Law and the Right to Be Informed About the Algorithm. European Labour Law Journal, 12(3).

Unterschütz, J. (2017a). Praca w ramach platform i aplikacji cyfrowych – wyzwania dla zbiorowego prawa pracy, cz. 1. Monitor Prawa Pracy, 8.

Unterschütz, J. (2017b). Praca w ramach platform i aplikacji cyfrowych – wyzwania dla zbiorowego prawa pracy, cz. 2. Monitor Prawa Pracy, 9.

Wyka, T. (2007). Konstytucyjne prawo każdego do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy a zatrudnienie na innej podstawie niż sto­sunek pracy oraz praca na własny rachunek – uwagi de lege ferenda. Gdańskie Studia Prawnicze, t. XVII.

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednic­twem platform internetowych (Dz.Urz. UE L z 2024, poz. 2831).

Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071).

Inne źródła/Other Sources

Opinia EKES UE w sprawie nadużywania statusu samozatrudnienia (opinia z inicjatywy własnej) (2013/C 161/03) [w:] https://eur-lex.europa. eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52012IE2063&from=EN (dostęp: 1.06.2025)

Europejski filar praw socjalnych przyjęty w Göteborg 17 listopada 2017 r. https://commission.europa.eu/system/files/2017-12/social-summit­-european-pillar-social-rights-booklet_pl.pdf (dostęp: 19.05.2025).

Projekt indywidualnego Kodeksu pracy przygotowany przez Komisję Kodyfikacyjną z 14 marca 2018 r., https://www.gov.pl/web/rodzina/ bip-teksty-projektu-kodeksu-pracy-i-projektu-kodeksu-zbiorowego-prawa-pracy-opracowane-przez-komisje-kodyfikacyjna-prawa-pracy (dostęp: 27.05.2025).

Hiszpański Dekret królewski z mocą ustawy 9/2021, Ley Rider.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 16 września 2021 r. w sprawie uczciwych warunków pracy, praw i ochrony socjalnej osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych – nowe formy zatrudnienia związane z rozwojem cyfrowym (2019/2186(INI)). https://www. europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2021-0385_PL.html (dostęp: 14.02.2025).

Komunikat Komisji Europejskiej z 30 września 2022 r. dotyczący wytycznych w sprawie stosowania prawa konkurencji Unii do ukła­dów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, 2022/C 374/02, Dz.U.UE.C.2022.374.2.

Orzecznictwo TSUE/CJEU case-law

Wyrok TSUE z 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media, C-413/13, ECLI:EU:C:2014:2411.

Wyrok TSUE z 20 grudnia 2017 r., Asociación Profesional Elite Taxi v Uber Systems Spain, C-434/15, ECLI:EU:C:2017:98.

Wyrok TSUE z 22 kwietnia 2020 r. w sprawie B przeciwko Yodel Delivery Network Ltd., C-692/19, ECLI:EU:C:2020:288

Orzecznictwo sądowe/Case law

Wyrok SN z 23 września 1998 r., II UKN 229/98, OSNP 1999, nr 19, poz. 627.

Wyrok SN z 7 lipca 2000 r., I PKN 727/99, Lex nr 1223707.

Wyrok SN z 27 maja 2010 r., II PK 354/09, LEX nr 598002.

Wyrok SN z 29 czerwca 2010 r., I PK 44/10, OSNP 2011, nr 23-24, poz. 294.

Orzeczenia sądów zagranicznych/Case law of foreign courts

Wyrok Francuskiego Sadu Kasacyjnego (Cour de Cassation, z 28 listopada 2018 r., nr°1737.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Paryżu z 10 stycznia 2019 r. (No. 18/08357), RG 18/08357.

Wyrok włoskiego Sądu Kasacyjnego (Corte di Cassazione) z 24 stycznia 2020 r., nr 1663/2020.

Wyrok Sąd Najwyższego w Hiszpanii z 25 września 2020 r., nr 805/2020.

Wyrok Trybunału w Palermo z 20 listopada 2020 r., nr 3570/2020.

Wyrok Sądu Najwyższego Wielkiej Brytanii z 19 lutego 2021, sprawa UKSC 2019/0029.