Transgender and gender nonbinary and social insurance law. Outline of the issues

The article analyses the issue of transgender and gender non-binary in the context of Polish social insurance law. The authors point out that the traditional, binary under­standing of gender (male/female) is insufficient in the face of contemporary medical, psychological and social knowl­edge, and that Polish legal regulations do not take into account the complexity of gender identity, leading to nu­merous practical problems and potential violations of the rights of non-cisnormative persons. The article highlights the urgent need to bring Polish social insurance law in line with current human rights standards to ensure equal treatment and protection of transgender and non-binary persons. The lack of adequate regulations leads to legal uncertainty, risk of discrimination and violation of consti­tutional rights to dignity and equality.

Bibliografia/References

Cupriak, Z. (2024). Prawne pojęcie płci człowieka. C.H.Beck (online acces Legalis).

Dynarski, W., Grodzka, A., Podobińska, L. (2010). Tożsamość płciowa – zagadnienia medyczne, społeczne i prawne. W: Śledzińska-Simon A. (Red.), Prawa osób transseksualnych. Rozwiązania modelowe a sytuacja w Polsce (s. 21–38). Wolters Kluwer.

Michałkiewicz-Kądziela, E. (2020). Prawo do tożsamości człowieka w prawie polskim i międzynarodowym. C.H.Beck (online acces Legalis).

Daniluk, P. (2009). Legalność zabiegów „chirurgicznej zmiany płci” u transseksualistów z perspektywy polskiego prawa karnego. W: Wie­ruszewski R., Wyrzykowski M., Orientacja seksualna i tożsamość płciowa. Aspekty prawne i społeczne (s. 167–177). Instytut Wydawniczy EuroPrawo.

Szymczak, M. (Red.). (1979), Słownik Języka Polskiego, Tom II. PWN.

Imieliński, K., Dulko, S., Filar, M. (2001). Transpozycje płci. Transseksualizm i inne zaburzenia identyfikacji płciowej. ARC-EN-CIEL.

Zielińska, R. (2015). Płynność płci biologicznej i performatywność płci kulturowej, Kultura i Edukacja 3(109), s. 245–253, DOI: 10.15804/ kie.2015.03.14

Nowicki, M.A. (2005). Christine Goodwin przeciwko Wielkiej Brytanii – wyrok ETPC z dnia 11 lipca 2002 r., skarga nr 28957/95. W: Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 1999–2004. Zakamycze.

Śledzińska-Simon, A. (2013). Międzynarodowe standardy ochrony praw osób transpłciowych. W: Dynarski W., Śmiszek K. (Red)., Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce. Raport z badań i propozycje zmian (s. 75–118). Fundacja Trans-Fuzja, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego. (online acces https://www.ptpa.org.pl/site/assets/files/1029/sytuacja_prawna_osob_transplciowych_w_polsce.pdf)

Śledzińska-Simon, A. (2013a), Prawna sytuacja osób transpłciowych w Polsce. W: Dynarski W., Śmiszek K. (Red)., Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce. Raport z badań i propozycje zmian (s. 149–180). Fundacja Trans-Fuzja, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskrymi­nacyjnego. (online acces https://www.ptpa.org.pl/site/assets/files/1029/sytuacja_prawna_osob_transplciowych_w_polsce.pdf).

Oakley, A. (1972). Sex, Gender and Society, przedruk (2015). Routledge.

Correa, S., Muntarbhorn, V. (2009). Wprowadzenie do zasad Yogyakarty. W: Remin K. (Red.), Zasady Yogyakarty. Zasady stosowania mię­dzynarodowego prawa praw człowieka w stosunku do orientacji seksualnej i tożsamości płciowej (s. 23–24). Kampania Przeciwko Homofobii (online access https://dataspace.princeton.edu/handle/88435/dsp0170795b93f)

Matsuno, E., Budge, S. L. (2017). Non-binary/Genderqueer Identities: a Critical Review of the Literature. Current Sexual Health Reports, 9, s. 116–120 (https://link.springer.com/article/10.1007/s11930-017-0111-8)