Marketing zapachowy – korzyści i ograniczenia

Celem artykułu jest analiza problemów związanych z wykorzystaniem marketingu zapachowego oraz korzyści płynących z zastosowania aromamarketingu. W opracowaniu pokazano, że współczesny klient ocenia produkty nie tylko na podstawie ich jakości i ceny, ale także bierze pod uwagę jakość środowiska, w którym są one kupowane. Wykorzystanie zapachu w punkcie sprzedaży daje więc dodatkową szansę na wpłynięcie na decyzje zakupowe klienta. W artykule przedstawiono także problemy związane z zastosowaniem marketingu zapachowego. Pozwoliło to na wyciągnięcie wniosku, iż skuteczna aktywność w tym obszarze wymaga szerokiej wiedzy, zrozumienia ograniczeń związanych z marketingiem zapachowym oraz ciągłego śledzenia wyników najnowszych badań w tym zakresie. W opracowaniu wykorzystano metodę analizy literatury poświęconej rozpatrywanej problematyce – zarówno polskiej, jak i zagranicznej.

Bibliografia/References

Air Esscentials. (b.r.). The history of scent marketing. https://airesscentials.com/history-scent-marketing/

Air-Scent International. (2017). Scent marketing: 11 research-backed benefits to bottom line. https://www.airscent.com/scent-marketing-11-researchbacked-benefits-to-bottom-lineprofits/ (dostęp: 2.06.2024).

Andruszkiewicz, K. (2011). Aromamarketing w budowaniu wartości dla klienta. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 47(686), 253–261. https://doi.org/10.18276/frfu

Beerli, A., Diaz-Meneses, G. & Martín-Santana, J. D. (2021). Satisfaction, image, and loyalty can be enhanced with congruent olfactory treatments: The acid test of optician franchise stores in shopping centres and on the high street. Journal of Strategic Marketing, 29(3), 264–280. https://doi.org/10.1080/0965254X.2020.1755349

Berčík, J., Mravcová, A., Sendra Nadal, E., Lluch, L. D. B., & Farkaš, A. (2024). FaceReader as a neuromarketing tool to compare the olfactory preferences of customers in selected markets. Spanish Journal of Marketing – ESIC. https://doi.org/10.1108/SJME-03-2023-0050

Berčík, J., Nagyová, L’., & Horská, E. (2016). Využitie neuromarketingu v retailingu a vizuálnom merchandisingu potravín. Vydavatel’stvo Slovenskej pol’nohospodárskej univerzity v Nitre.

BrandMinds. (2017). The power of smell as a tool in the marketing strategy. https://brandminds.ro/the-power-of-smell-as-a-tool-in-the-marketingstrategy/ (dostęp: 23.06.2024).

Calvi, E., Quassolo, U., Massaia, M., Scandurra, A., D'Aniello, B. & D'Amelio, P. (2020). The scent of emotions: A systematic review of human intra- and interspecific chemical communication of emotions. Brain and Behavior, 10(5). https://doi.org/10.1002/brb3.1585

Čarnogurský, K., Diačiková, A., & Madzík, P. (2021). The impact of the aromatization of production environment on workers: A systematic literature review. Applied Sciences, 11(12), 5600. https://doi.org/10.3390/app11125600

Erenkol, A. D., & Merve, A. K. (2015). Sensory marketing. Journal of Administrative Sciences and Policy Studies, 3(1), 1–26. https://doi.org/10.15640/jasps.v3n1a1

Gębarowski, M. (2007). Nowoczesne formy promocji. Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.

Gilbert, A. (2010). Co wnosi nos? Nauka o tym, co nam pachnie. Wydawnictwo W.A.B.

Hultén, B., Broweus, N., & van Dijk, M. (2011). Marketing sensoryczny. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.

Iménez-Marín, G., Bellido-Pérez, E., & López-Cortés, A. (2019). Sensory marketing: The concept, its techniques and its application at the point of sale. Vivat Academia. Revista de Comunicación, (148), 121–145. https://doi.org/10.15178/va.2019.148.121-147

Kimmel, A. (2012). Psychological foundations of marketing. Routledge.

Koller, M., Salzberger, T., Floh, A., Zauner, A., Sääksjärvi, M., & Schifferstein, H. N. J. (2023). Measuring individual differences in active smelling to evaluate products – the ENFAS-Instrument. Food Quality and Preference, 110, 104925, 1–12. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2023.104925

Krishna, A. (2012). An integrative review of sensory marketing: Engaging the senses to affect perception, judgment and behaviour. Journal of Consumer Psychology, 22, 332–351. https://doi.org/10.1016/j.jcps.2011.08.003

Kuczamer-Kłopotowska, S. (2014). Sensoryczne oddziaływanie na klienta jako forma wspierania procesu komunikacji marketingowej. Zarządzanie i Finanse, 12(2), 115–132.

Lieskovská, V. & Pavlov, P. (2018). Vplyv vybraných aspektov neurovedy na kvalitu života seniorov (The impact of selected aspected of neuroscience on the quality of senior life). W: RELIK 2018. Reprodukce lidského kapitálu – vzájemné vazby a souvislosti (Reproduction of Human Capital – mutual links and connections) (226–236). Oeconomica Publishing House.

Lindstrom, M. (2009). Brand sense – marka pięciu zmysłów. Wydawnictwo Onepress.

Manzano, R., Gavilan, D., Avello, M., Abril, C., & Serra, T. (2012). Marketing sensorial: comunicar con los sentidos en el punto de venta. Pearson Educación.

McCormack, J. C., Muluh, E. A. E., Mo, Y., McLeod, S. C., Turner, S., Ghelot, D. S., Browne, H., Bullen, C., & Peng, M. (2024). Does vaping affect the taste and smell perception? An exploratory study with New Zealand young adults. Appetite, 195, 107236, 1–8. https://doi.org/10.1016/j.appet.2024.107236

Michon, R., Chebat, J. C. & Turley, R. W. (2005). Mall atmospherics: The interaction effects of the mall environment on shopping behaviour. Journal of Business Research, 58, 576–581. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2003.07.004

MoodMedia. (b.r.). Badania marketingu zapachowego. https://moodmedia.com/pl/rozwiazania-zapachowe/badania-marketingowe-zapachow/ (dostęp: 20.06.2024).

Mušinská, K., Horská, E., Palúchová, J., & Beòovièová, K. (2020). Aroma marketing and its impact on the sales Success and the economic situation in Café InCuple. W: R. Magda & D. Katekhaye (red.). Challenges and changes under the shadow of COVID-19. Proceedings of the7thVUA YOUTH scientific session. (202–212). Szent Istvan University.

Neomániová, K., Berčík, J., & Jurčišin, P. (2024). The impact of aromas on consumers' emotions: Conscious and unconscious evaluation. Periodica Polytechnica Social and Management Sciences, 32(1), 58–66.

Pabian, A. M. (2019). Marketing zmysłów jako koncepcja multisensorycznego oddziaływania na konsumentów. Marketing i Rynek, (7), 31–40. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2019.7.3

Palúchová, J., Berčík, J., & Horská, E. (2017). The sense of smell. W: E. Sendra, & A. A. Carbonell-Barrachina (red.). Sensory and aroma marketing (27–55). Wageningen Academic Publishers.

Randhir, R., Latasha, K., Tooraiven, P., & Monishan B. (2016). Analyzing the impact of sensory marketing on consumers: A case study of KFC. Journal of US-China Public Administration, 13(4), 278–292. https://doi.org/10.17265/1548-6591/2016.04.007

ScentCare. (b.r.). Marketing zapachowy dziś i jutro. https://aroma-marketing.eu/marketing-zapachowy-dzis-i-jutro/ (dostęp: 2.06.2024).

Sharma, V., & Estes, Z. (2024). Seeing is smelling: Pictures improve product evaluations by evoking olfactory imagery. International Journal of Research in Marketing, 41, 288–301. https://doi.org/10.1016/j.ijresmar.2024.02.001

Sienkiewicz-Jarosz, H. (2012). Zmysł węchu – fizjologia i patologia. Neurologia po Dyplomie, 7(4), 6–10.

Štibinger, A. (2012). Aroma marketing. https://www.mediaguru.cz/clanky/2012/11/aroma-marketing/ (dostęp: 20.06.2024).

Szymczak, R. (2025). Zagrożenia aromamarketingu. https://zwiadowca.pl/informacje/zagrozenia-aromamarketingu-kiedy-nalezy-byc-ostroznym (dostęp: 22.01.2025).

Valenti, C., & Riviere, J. (2008). Marketing dissertation. The concept of sensory marketing. Högskolan i Halmstad.

Van Bommel, T. (2016). The definitive guide to scent marketing. https://www.newneuromarketing.com/the-definitive-guide-to-scent-marketing (dostęp: 20.06.2024).