Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Mgr Emilia Michałuszko
ORCID: 0000-0003-2063-840X

doktorantka w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, Katedra Prawa Cywilnego, Wydział Prawa i Administracji, asystentka sędziego w Izbie Cywilnej Sądu Najwyższego.

 
DOI: 10.33226/0137-5490.2026.6.7
JEL: K15

Odpłatne świadczenie usług seksualnych z reguły uważa się za niemoralne, zaś umowę, w której jedna ze stron zobowiązuje się do świadczenia usługi seksualnej, a druga do zapłaty wynagrodzenia za tę usługę, uznaje się zwykle za nieważną. W konsekwencji wynagrodzenie świadczone za usługę podlega zwrotowi na podstawie art. 405 w zw. z art. 410 § 2 k.c. Żądanie zwrotu wynagrodzenia za świadczoną usługę seksualną może budzić wątpliwości co do zgodności z zasadami współżycia społecznego. Ocena analizowanej sytuacji jest w świetle Kodeksu cywilnego możliwa na dwóch podstawach, tj. art. 411 pkt 2 k.c. oraz art. 5 k.c. W opracowaniu przedstawiono zasady stosowania obu przepisów, relację między nimi oraz możliwość ich odniesienia do sytuacji żądania zwrotu wynagrodzenia za usługę seksualną. Z przeprowadzonej analizy wynika, że art. 411 pkt 2 k.c., pozwalający zatrzymać świadczenie w ręku accipiensa, jeżeli czyniło ono zadość zasadom współżycia społecznego, nie powinien stanowić podstawy wyłączenia zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych w wykonaniu czynności prawnych sprzecznych z zasadami współżycia społecznego. W tych przypadkach do wyłączenia żądania zwrotu nienależnego świadczenia może dojść na podstawie art. 5 k.c.

Słowa kluczowe: prostytucja; usługi seksualne; nienależne świadczenie; zasady współżycia społecznego; nadużycie prawa podmiotowego