Cyfryzacja objęła już wiele dziedzin życia, a teraz wkracza w dziedzinę pieniądza. Banki centralne podjęły prace nad koncepcją emisji nowej formy pieniądza – pieniądza cyfrowego banku centralnego (Central Bank Digital Currency, CBDC). Dostrzegając podkreślane w literaturze zalety wprowadzenia cyfrowej formy pieniądza banku centralnego, należy zwrócić uwagę również na jego potencjalne zagrożenia, w szczególności dla praw i wolności obywateli, w tym w sferze prywatności. Celem artykułu jest wykazanie, że z rysujących się możliwych modeli emisji i funkcjonowania oraz cech tego pieniądza mogą wynikać istotne zagrożenia sfery prywatności w razie jego wprowadzenia zgodnie z istniejącymi projektami.

Pieniądz istnieje w cywilizacji od tysięcy lat, przechodzi przez różne etapy. Z czasem obok obrotu gotówkowego pojawiają się bezgotówkowe transakcje płatnicze. W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu, które staje się coraz bardziej cyfrowe, przeobrażeniom ulega także sfera finansów. Jednym z przejawów tego zjawiska jest postępująca ewolucja form płatności bezgotówkowych, a także pojawienie się i intensywny rozwój kryptowalut opartych na technologii łańcucha bloków (blockchain). W ostatnich latach banki centralne podejmują prace nad koncepcją emisji nowej formy pieniądza – pieniądza cyfrowego banku centralnego (Central Bank Digital Currency, CBDC). Cyfrowe waluty banku centralnego (CBDC) to nowa, przyszłościowa forma pieniądza, która może znacznie zwiększyć efektywność systemów płatniczych i rozliczeniowych na krajowych i międzynarodowych rynkach finansowych. Chociaż CBDC mogą przynieść wiele korzyści, wiążą się z nimi również potencjalne, realne zagrożenia. Jednym z nich jest niebezpieczeństwo całkowitej utraty prywatności w sferze finansowej osób dokonujących operacji za pomocą pieniądza cyfrowego.