Critical remarks on the use of research findings on social compensation when drafting legal provisions – the case of the compensatory benefit for vaccine-related injuries

The article analyses the compensatory benefit for harm caused by vaccination in the Polish legal order. It discusses the origin and purpose of the benefit, the eligibility condi­tions and the method for determining its amount. It also presents the positions of scholars representing various branches of law regarding the legal nature of this benefit. Some consider it to be a lump-sum civil-law compensation awarded in a simplified procedure, while others argue that it constitutes a new type of social benefit, described as social (public) compensation. The text indicates that, during the legislative process, the lawmaker did not draw on research findings on social compensation benefits, resulting in the creation of an institution that cannot be clearly assigned to a single branch of law. According to the authors, the lawmaker also failed to define the concept of social compensation and did not take a clear position on establishing a new benefit within the social security sys­tem. Such a step would have contributed significantly to the field’s development.

Bibliografia/References

Bagińska, E. (2021). Alternatywne modele kompensacji szkód wyrządzonych przy leczeniu – analiza porównawcza. W: E. Bagińska (red.), System Prawa Medycznego. Tom 5. Odpowiedzialność prywatnoprawna (s. 65–103). C.H. Beck.

Banaszczyk, Z. (2012). Stosunek cywilnoprawny. W: M. Safjan (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 1. Prawo cywilne – część ogólna (s. 1009–1067). C.H. Beck.

Bączyk-Rozwadowska, K. (2021). Odpowiedzialność cywilnoprawna za szkody wyrządzone w następstwie szczepień ochronnych. Studia Pra­wa Prywatnego, 2, 21–45.

Bączyk-Rozwadowska, K., Kaczan, D., Krupa-Lipińska, K., Wałachowska, M., & Ziemiak, M. P. (2025). Ustawa o zapobieganiu oraz zwal­czaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Komentarz. W: Dochodzenie roszczeń w ochronie zdrowia i badaniach klinicznych. Komentarz do przepisów ustaw o funduszach kompensacyjnych (wyd. 1). C.H. Beck.

Kubiak, R. (2023). Szczepienia ochronne. W: R. Budzisz (red.), Zapobieganie oraz zwalczanie zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Komentarz. Wolters Kluwer.

Kuczyński, T. (2000). Właściwość sądu administracyjnego w sprawach stosunków służbowych. Kolonia Limited.

Lach, D. E. (2022). Świadczenie kompensacyjne z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych jako świadczenie z odszkodowania społecznego. W: A. Górnicz-Mulcahy, A. Tomanek & M. Lewandowicz-Machnikowska (red.), Pro opere perfecto gratias agimus. Księga jubi­leuszowa dedykowana Profesorowi Tadeuszowi Kuczyńskiemu (s. 205–218). E-Wydawnictwo Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa.

Serwach, M. (2022, 3 marca). Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych. Co nowa ustawa oznacza w praktyce dla lekarzy i pacjen­tów. Medycyna Praktyczna. https://www.mp.pl/szczepienia/prawo/zapytajprawnika/292785,fundusz-kompensacyjny-szczepien-ochronnych-co-nowa-ustawa-oznacza-w-praktyce-dla-lekarzy-i-pacjentow

Stasiuk-Krajewska, K. (2024). Kto i do kogo mówi o szczepionkach? Konstrukcja aktora w dyskursie antyszczepionkowym. W: W. Kulesza, D. Doliński & T. Grzyb (red.), Psychologiczne konteksty szczepień. Badania i rekomendacje. Wydawnictwo Smak Słowa.

Stopka, K. (2014). Uwagi na temat charakteru prawnego i kompensaty dla ofiar przestępstw. Państwo i Prawo, 7, 61–74.

Stopka, K. (2018). Świadczenia odszkodowania socjalnego w prawie polskim. Difin.

Szurgacz, H. (2002). Prawo socjalne w latach 1989–1999. Kilka uwag o kierunku rozwoju. W: M. Matey-Tyrowicz, L. Nawacka & B. Wagner (red.), Prawo pracy a wyzwania XXI wieku. Księga jubileuszowa Profesora Tadeusza Zielińskiego (s. 528–537). Biuro Rzecznika Praw Oby­watelskich.