Pittance pensions in the reformed pension system

The objective of the pension reform was to make pensions dependent on paid contributions. Following the reform, this benefit is granted irrespective of the length of time the contributions have been paid and the total amount accumulated in the insured person’s account. One of the effects of the reform is the appearance of very low (pittance) pension benefits. According to data presented by the Social Insurance Institution in 2025, there has been an increase in the number of these low pensions, and it is anticipated that the state budget will have to provide more subsidies for minimum pensions. These unfavorable developments, which affect the level of protection of insured persons, im pact the sustainability of the pension system, are a consequence of the state’s failure to implement the necessary reforms over the past two decades. The objective of this publication is twofold: firstly, to identify the root causes of the increasing prevalence of minimum pensions, and secondly, to propose solutions that will not only enable the preservation of individualized pensions but also ensure the financial sustainability of the pension system.

Bibliografia/References

Antonów, K. (2003). Prawo do emerytury. Zakamycze. Bińczycka-Majewska, T. (2004). Konstrukcje zabezpieczenia ryzyka starości w nowym systemie prawnym. W: T. Bińczycka-Majewska (Red.), Konstrukcje prawa emerytalnego. Zakamycze.

Główny Urząd Statystyczny (2024). Rocznik statystyczny RP 2024. Wydawnictwo GUS.

Jędrasik-Jankowska, I. (2017). Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego. Wolters Kluwer.

Jończyk, J. (2000). Język reformy emerytalnej. Gdańskie Studia Prawnicze. VI.

Jończyk, J. (2006). Prawo zabezpieczenia społecznego. Zakamycze.

Kalina-Prasznic, U. (2012). Społeczne zabezpieczenie emerytalne pracowników. Między państwem a rynkiem. C.H.Beck.

Krajewski, M. (2024). Prawny model samozatrudnienia w Polsce – perspektywa prawa ubezpieczeń społecznych. W: T. Duraj (Red.), W poszukiwaniu prawnego modelu samozatrudnienia w Polsce. Analiza prawnoporównawcza. Wydawnictwo UŁ.

Pacud, R. (2011). Stosunki prawne ubezpieczenia emerytalnego. Lex a Wolters Kluwer Business.

Petelczyc, J., Lasocki, T. (2024). Dobrowolne ubóstwo. O konsekwencjach dobrowolnego ZUS dla samozatrudnionych. Polska Sieć Ekonomii.

Plawucka, H. (2000). Reforma emerytalna. Gdańskie Studia Prawnicze, VI.

Szukalski, P. (2023). Skąd się wzięli nowi biedni emeryci w Polsce? W: P. Szukalski. J. Wiktorowicz (Red.), Nowi biedni emeryci. O osobach uzyskujących świadczenia emerytalne niższe niż emerytura minimalna, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Ślebzak, K. (2015). Prawo do zabezpieczenia społecznego w Konstytucji RP. Zagadnienia podstawowe. C.H. Beck.

Uścińska, G. (2021). Prawo zabezpieczenia społecznego. C.H. Beck.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (2024a). Emerytury nowosystemowe wypłacone w grudniu 2023 r. w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury (tj. niższej niż 1 588,44 zł). Wydawnictwo ZUS.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (2024b). Pracujący emeryci – grudzień 2023 r., Wydawnictwo ZUS.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (2025). Emerytury nowosystemowe wypłacone w grudniu 2024 r. w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury (tj. niższej niż 1780,96 zł). Wydawnictwo ZUS.

Żukowski, M. (2012). Podwyższenie wieku emerytalnego w perspektywie demografii i sytuacji na rynku pracy. W: Wiek emerytalny. Polskie Stowarzyszenie Ubezpieczenia Społecznego, Wydawnictwo ZUS.