Emerytury groszowe w zreformowanym systemie emerytalnym

Jednym z celów reformy systemu emerytalnego jest uzależnienie emerytury od opłaconych składek. Po reformie świadczenie to przysługuje niezależnie od długości okresów podlegania ubezpieczeniom oraz niezależnie od kwoty zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego. Jednym z następstw wdrożonej reformy jest wypłacanie groszowych emerytur. Dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za prezentowane w 2025 r. wskazują na rosnącą liczbę takich świadczeń, a także na możliwy wzrost liczby emerytur minimalnych. Te negatywne zjawiska, mające wpływ na poziom ochrony ubezpieczonych czy też stabilność systemu emerytalnego, stanowią wynik zaniechań państwa w poza kresie niezbędnych reform, które powinny zostać wprowadzone w ciągu ostatnich dwudziestu lat. Celem publikacji jest wskazanie przyczyn powstawania emerytur groszowych oraz zaproponowanie rozwiązań, które ograniczą występowanie emerytur groszowych w systemie, umożliwią zachowanie zindywidualizowanej wysokości emerytury, a ponadto wspierać będą stabilność finansową systemu emerytalnego.

Bibliografia/References

Antonów, K. (2003). Prawo do emerytury. Zakamycze. Bińczycka-Majewska, T. (2004). Konstrukcje zabezpieczenia ryzyka starości w nowym systemie prawnym. W: T. Bińczycka-Majewska (Red.), Konstrukcje prawa emerytalnego. Zakamycze.

Główny Urząd Statystyczny (2024). Rocznik statystyczny RP 2024. Wydawnictwo GUS.

Jędrasik-Jankowska, I. (2017). Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego. Wolters Kluwer.

Jończyk, J. (2000). Język reformy emerytalnej. Gdańskie Studia Prawnicze. VI.

Jończyk, J. (2006). Prawo zabezpieczenia społecznego. Zakamycze.

Kalina-Prasznic, U. (2012). Społeczne zabezpieczenie emerytalne pracowników. Między państwem a rynkiem. C.H.Beck.

Krajewski, M. (2024). Prawny model samozatrudnienia w Polsce – perspektywa prawa ubezpieczeń społecznych. W: T. Duraj (Red.), W poszukiwaniu prawnego modelu samozatrudnienia w Polsce. Analiza prawnoporównawcza. Wydawnictwo UŁ.

Pacud, R. (2011). Stosunki prawne ubezpieczenia emerytalnego. Lex a Wolters Kluwer Business.

Petelczyc, J., Lasocki, T. (2024). Dobrowolne ubóstwo. O konsekwencjach dobrowolnego ZUS dla samozatrudnionych. Polska Sieć Ekonomii.

Plawucka, H. (2000). Reforma emerytalna. Gdańskie Studia Prawnicze, VI.

Szukalski, P. (2023). Skąd się wzięli nowi biedni emeryci w Polsce? W: P. Szukalski. J. Wiktorowicz (Red.), Nowi biedni emeryci. O osobach uzyskujących świadczenia emerytalne niższe niż emerytura minimalna, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

Ślebzak, K. (2015). Prawo do zabezpieczenia społecznego w Konstytucji RP. Zagadnienia podstawowe. C.H. Beck.

Uścińska, G. (2021). Prawo zabezpieczenia społecznego. C.H. Beck.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (2024a). Emerytury nowosystemowe wypłacone w grudniu 2023 r. w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury (tj. niższej niż 1 588,44 zł). Wydawnictwo ZUS.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (2024b). Pracujący emeryci – grudzień 2023 r., Wydawnictwo ZUS.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (2025). Emerytury nowosystemowe wypłacone w grudniu 2024 r. w wysokości niższej niż wysokość najniższej emerytury (tj. niższej niż 1780,96 zł). Wydawnictwo ZUS.

Żukowski, M. (2012). Podwyższenie wieku emerytalnego w perspektywie demografii i sytuacji na rynku pracy. W: Wiek emerytalny. Polskie Stowarzyszenie Ubezpieczenia Społecznego, Wydawnictwo ZUS.