Sickness Benefit and the Constitutional Right to Social Security of Former Soldiers: Analysis of Legal Provisions and Judicial Practice

The aim of this article is to provide a legal and constitu­tional analysis of Articles 7 and 7a of the Act of 25 June 1999 on Cash Benefits from Social Insurance in Case of Sickness and Maternity, in the context of former soldiers’ entitlement to sickness benefits after the end of active mil­itary service. Special attention is given to situations where incapacity for work arose during military service and con­tinues uninterrupted after its termination. The article ex­amines whether the current wording of these provisions complies with the constitutional principles of equality be­fore the law (Article 32 of the Polish Constitution), the right to social security (Article 67(1)), and the principle of citizens’ trust in the rule of law (Article 2). The analysis demonstrates that the applicable regulations, particular­ly Article 7a, are imprecise and result in inconsistent in­terpretation and application by pension authorities and courts. The article concludes with de lege ferenda propos­als, including the need to clarify the wording of Article 7a by explicitly referring to Article 6(1) of the same Act.

Bibliografia/References

Babińska-Górecka, R. (2025). Komentarz do art. 7a. W: Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz. Legalis.

Czerniak-Swędzioł, J. (2022). Utrata ważności zaświadczenia lekarskiego a zdolność do pracy i prawo do zasiłku chorobowego. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2021 r., III UZP 2/21. Orzecznictwo Sądów Polskich, 11. LEX/el.

Jaśniewicz-Radzewicz, B. (2021). Utrata prawa do zasiłku chorobowego i wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy [praca naukowa, Uniwer­sytet w Białymstoku]. Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku.

Mazur, A. (2024). Wątpliwości interpretacyjne związane z art. 7a ustawy zasiłkowej w świetle nowelizacji z 2023 roku. Przegląd Ubezpieczeń Społecznych, 2, 45–56.

Napiórkowska, A. (2016). Warunki nabycia przez pracownika prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego. Rozprawy Ubez­pieczeniowe, 3(22), 102–114.

Stopka, K. (2025). Art. 7 i 7a. W Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz (wyd. II). LEX/el.

Ślebzak, K. (2015). Prawo do zabezpieczenia społecznego w Konstytucji RP: Zagadnienia podstawowe. C.H.Beck.

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Nr 78, poz. 483.

Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2805 ze zm.

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 350, ze zm.

Ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 825.

Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn. Dz.U. z 20205 r., poz. 501.

Orzecznictwo sądowe/Case law

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 maja 1998 r., K 37/97.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2000 r., P 3/00.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2001 r., SK 15/01.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2005 r., K 4/05.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17.

Uchwała Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2002 r., III UZP 4/02.

Uchwała Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2021 r., III UZP 2/21.

Wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2006 r., I UK 42/06.

Wyrok Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 1998 r., II UKN 172/98.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2019 r., I UK 269/18.

Wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z 20 marca 2025 r., IV Ua 7/25.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 1 sierpnia 2024 r., VIII Ua 35/24.

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z 18 marca 2024 r., VII Ua 6/24.

Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z 21 marca 2024 r., IV U 288/23.