Zasiłek chorobowy a konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego byłych żołnierzy: analiza przepisów i praktyki orzeczniczej

Celem artykułu jest analiza prawna i konstytucyjna art. 7 i 7a ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pienięż­nych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i ma­cierzyństwa, w kontekście uprawnień byłych żołnierzy do zasiłku chorobowego po zakończeniu czynnej służby woj­skowej. Szczególną uwagę poświęcono sytuacjom, w któ­rych niezdolność do pracy powstała jeszcze w trakcie peł­nienia służby, a trwa nieprzerwanie również po jej ustaniu. W artykule podjęto rozważania na temat zgodności obec­nego brzmienia przepisów z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), prawa do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadą zaufania obywatela do państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP). W analizie wykazano, że obowiązujące regulacje, w szczególności art. 7a, są nieprecyzyjne i pro­wadzą do niejednolitej wykładni oraz praktyki stosowania prawa przez organy rentowe i sądy. W konkluzji artykuł zawiera wnioski de lege ferenda, wśród których wskazano m.in. na konieczność doprecyzowania treści art. 7a poprzez jednoznaczne odniesienie do art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Bibliografia/References

Babińska-Górecka, R. (2025). Komentarz do art. 7a. W: Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz. Legalis.

Czerniak-Swędzioł, J. (2022). Utrata ważności zaświadczenia lekarskiego a zdolność do pracy i prawo do zasiłku chorobowego. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 czerwca 2021 r., III UZP 2/21. Orzecznictwo Sądów Polskich, 11. LEX/el.

Jaśniewicz-Radzewicz, B. (2021). Utrata prawa do zasiłku chorobowego i wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy [praca naukowa, Uniwer­sytet w Białymstoku]. Repozytorium Uniwersytetu w Białymstoku.

Mazur, A. (2024). Wątpliwości interpretacyjne związane z art. 7a ustawy zasiłkowej w świetle nowelizacji z 2023 roku. Przegląd Ubezpieczeń Społecznych, 2, 45–56.

Napiórkowska, A. (2016). Warunki nabycia przez pracownika prawa do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia chorobowego. Rozprawy Ubez­pieczeniowe, 3(22), 102–114.

Stopka, K. (2025). Art. 7 i 7a. W Świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Komentarz (wyd. II). LEX/el.

Ślebzak, K. (2015). Prawo do zabezpieczenia społecznego w Konstytucji RP: Zagadnienia podstawowe. C.H.Beck.

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. Nr 78, poz. 483.

Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2805 ze zm.

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 350, ze zm.

Ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 825.

Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, tekst jedn. Dz.U. z 20205 r., poz. 501.

Orzecznictwo sądowe/Case law

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 maja 1998 r., K 37/97.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 czerwca 2000 r., P 3/00.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2001 r., SK 15/01.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 19 kwietnia 2005 r., K 4/05.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r., SK 2/17.

Uchwała Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2002 r., III UZP 4/02.

Uchwała Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2021 r., III UZP 2/21.

Wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2006 r., I UK 42/06.

Wyrok Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 1998 r., II UKN 172/98.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2019 r., I UK 269/18.

Wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z 20 marca 2025 r., IV Ua 7/25.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 1 sierpnia 2024 r., VIII Ua 35/24.

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z 18 marca 2024 r., VII Ua 6/24.

Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu z 21 marca 2024 r., IV U 288/23.