Marketing i Rynek 05/2025

Marketing platform crowdsourcingowych rozwijających otwarte innowacje

Crowdsourcing platform (CP) enables online generation of open innovations, including new products, by prosumers as crowd (the Internet community) members for its clients (companies, non-profit organizations, individuals). The following goals are defined in the paper: (1) creating CP marketing concept for CPs developing open innovations, that combines characteristics of: the marketing orientation, collaborators, marketing research and marketing mix of the platforms; (2) verifying the possibilities of applying the proposed components of marketing mix in business practice, which are the core of the presented marketing concept for CPs. The article includes relevant literature studies as well as the analysis of marketing mix application in business practice by selected platforms and taking into account the research results that was carried out for 69 CPs in 2023. The final conclusion is as follows: the formulated research problem – How to apply marketing also with the use of marketing mix in activities of CPs developing open innovations? – has been solved and defined goals have been achieved in the paper.

Platforma crowdsourcingowa umożliwia tworzenie online otwartych innowacji, także nowych produktów, przez prosumentów jako przedstawicieli społeczności internetowej dla jej klientów (przedsiębiorstw, organizacji non-profit, ludzi). W artykule zdefiniowano następujące cele: (1) opracowanie koncepcji marketingu dla platform crowdsourcingowych rozwijających otwarte innowacje, która obejmuje charakterystykę: orientacji marketingowej, współpracowników, badań marketingowych i marketingu mix platform; (2) weryfikację możliwości zastosowania w praktyce gospodarczej zaproponowanych składowych marketingu mix, który jest rdzeniem przedstawionej koncepcji marketingu dla platform. W artykule przeprowadzono odpowiednie studia literaturowe, a także analizę zastosowania marketingu mix w praktyce gospodarczej przez wybrane platformy oraz na postawie wyników badań przeprowadzonych online dla 69 platform crowdsourcingowych w 2023 r. Końcowy wniosek jest następujący: sformułowany problem badawczy „Jak stosować marketing z wykorzystaniem marketingu mix w działalności platform crowdosurcingowych rozwijających otwarte innowacje?” został rozwiązany w artykule, a zdefiniowane cele zostały osiągnięte.

Rosnące wyzwania związane ze zrównoważonym rozwojem wpływają na podejmowanie przez Unię Europejską intensywnych działań legislacyjnych mających na celu wzmocnienie pozycji konsumenta jako aktywnego uczestnika transformacji ekologicznej i społecznej. Jednym z kluczowych instrumentów tej polityki jest dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), która wprowadza obowiązek szczegółowego raportowania kwestii środowiskowych, społecznych i ładu korporacyjnego przez przedsiębiorstwa. Celem niniejszego artykułu jest próba wskazania, czy i w jaki sposób wytyczne wprowadzone przez dyrektywę CSRD oraz towarzyszące jej standardy sprawozdawczości (ESRS) przyczyniają się do wzmocnienia egzekwowania praw konsumentów. Na podstawie przeglądu literatury oraz analizy ram prawnych wskazano, że obowiązkowe raportowanie ESG może stać się skutecznym narzędziem zwiększającym dostęp konsumentów do wiarygodnych i porównywalnych danych niefinansowych, umożliwiając tym samym podejmowanie świadomych decyzji zakupowych i wywieranie realnego wpływu na praktyki rynkowe. Artykuł wpisuje się w debatę nad rolą regulacji unijnych w kształtowaniu bardziej odpowiedzialnego i transparentnego rynku zorientowanego na potrzeby współczesnych konsumentów.

Celem artykułu jest zaprezentowanie czynników motywacji etnocentryzmu regionalnego. W badaniu przeanalizowano motywy stojące za etnocentryzmem regionalnym, w tym wsparcie lokalnego otoczenia, postrzeganą wyższą jakość produktów regionalnych oraz postrzegany wpływ wyboru produktów regionalnych na zrównoważony rozwój. Zidentyfikowano trzy grupy konsumentów: osoby dostrzegające wysoką jakość produktów i korzyści ekonomiczne, ale niełączące wyborów regionalnych ze zrównoważonym rozwojem, silnie zaangażowanych konsumentów regionalnych z wysoką świadomością ekologiczną oraz konsumentów kierujących się przede wszystkim jakością produktów, wykazujących niski poziom etnocentryzmu. Wyniki dowodzą, że podejście pokolenia Z do etnocentryzmu regionalnego różni się od podejścia do tradycyjnego etnocentryzmu konsumenckiego, ponieważ jest mniej napędzane motywami prowewnątrzgrupowymi, a bardziej zrównoważonym rozwojem i względami moralnymi. Badanie podkreśla potrzebę dalszych analiz nad wpływem uwarunkowań gospodarczych oraz czynników indywidualnych na zachowania zakupowe w odniesieniu do produktów regionalnych.

Czynniki determinujące odpowiedzialne zachowania konsumenckie – przykład pojazdów elektrycznych w Maroku

The automotive industry faces the challenge of adopting green strategies to align with sustainable development goals. Green marketing and sustainable consumption have gained attention in recent years. The global automotive industry has prioritized the development and promotion of energy-efficient vehicles powered by alternative energy sources. Understanding green consumption behaviours holistically, including social purchasing preferences, is essential to encouraging the adoption of electric vehicles. This article investigates the determinants of green consumer behaviour in the electric vehicle market. Using a mixed-methods approach, qualitative findings were applied to develop hypotheses, which were subsequently tested through quantitative analysis. The study confirms the relevance of the Value-Belief-Norm (VBN) theory in explaining pro-environmental behaviours. While qualitative insights highlight the importance of values such as pollution reduction and climate change mitigation, quantitative results indicate that Moroccan consumers value technical features, such as innovation, over environmental factors. Electric vehicles are perceived as symbols of sustainability and modernity.

Przemysł motoryzacyjny staje przed wyzwaniem wdrażania „zielonych” strategii, zgodnych z celami zrównoważonego rozwoju. W ostatnich latach wzrosło zainteresowanie marketingiem ekologicznym i zrównoważoną konsumpcją. Globalny przemysł motoryzacyjny koncentruje się na rozwoju i promowaniu energooszczędnych pojazdów zasilanych alternatywnymi źródłami energii. Zrozumienie zielonych zachowań konsumenckich w sposób holistyczny, uwzględniając preferencje społeczne, jest kluczowe dla promocji pojazdów elektrycznych. Niniejszy artykuł analizuje czynniki determinujące zielone zachowania konsumenckie na rynku pojazdów elektrycznych. Zastosowano podejście mieszane, w którym wyniki jakościowe posłużyły do sformułowania hipotez testowanych metodami ilościowymi. Badanie potwierdza przydatność teorii wartości–- przekonań–norm (VBN) w wyjaśnianiu zachowań proekologicznych. Chociaż wyniki jakościowe podkreślają znaczenie wartości, takich jak redukcja zanieczyszczeń i przeciwdziałanie zmianom klimatu, wyniki ilościowe wskazują, że marokańscy konsumenci bardziej cenią innowacje technologiczne niż czynniki środowiskowe. Pojazdy elektryczne postrzegane są jako symbole zrównoważonego rozwoju i nowoczesności.

Celem głównym niniejszego artykułu jest prezentacja i omówienie wyników badań benchmarkingowych polskich klastrów w zakresie form organizacyjno-prawnych ich koordynatorów. Badania te są prowadzone systematycznie przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości od 2010 roku. Analizie porównawczej poddano sześć edycji badań benchmarkingowych przeprowadzonych w latach 2010, 2012, 2014, 2018, 2020 i 2022. Pozwoliła ona na wskazanie rodzajów form organizacyjno-prawnych wykorzystywanych przez koordynatorów klastrów w Polsce, ukazanie ich różnorodności, a także unaocznienie, jak na przestrzeni lat sytuacja ta ulegała zmianie. W polskim systemie prawnym nie ma instytucji klastra. Dlatego też koordynatorzy klastrów działają z wykorzystaniem różnych form prawnych. Dominującymi formami są stowarzyszenia, fundacje oraz spółki prawa handlowego – głównie sp. z o.o. oraz spółki akcyjne. Mimo że w literaturze przedmiotu można znaleźć jednostkowe analizy omawianego zakresu, nie zostały one przeprowadzone dotychczas w tak kompleksowy sposób, obejmujący prawie 15 lat. Wyniki opracowania będą stanowić punkt wyjścia do dalszych badań związanych z formalno- prawnym aspektem działalności klastrów w Polsce oraz obszarem członkostwa w organizacjach klastrowych.

Współczesne technologie i media cyfrowe istotnie zmieniają sposób, w jaki młodzi dorośli odbierają komunikację marketingową oraz jak podejmują decyzje zakupowe. Celem opracowania jest identyfikacja znaczenia kanałów i form cyfrowej komunikacji marketingowej w kształtowaniu postaw i zachowań konsumenckich młodych dorosłych wobec pozaszkolnych usług edukacyjnych. Badanie opiera się na analizie literatury przedmiotu oraz badaniu własnym przeprowadzonym metodą sondażową z wykorzystaniem techniki ankiety internetowej wśród uczniów szkół średnich i studentów. W badaniu opartym na nielosowym doborze próby wzięły udział 232 osoby. Badanie wykazało przede wszystkim, że media społecznościowe są kluczowym źródłem informacji o dodatkowych usługach edukacyjnych wśród młodych dorosłych, a treści wideo i audiowizualne mają największy wpływ na uwagę i zainteresowanie ofertą. Skuteczność działań marketingowych w Internecie jest umiarkowana, ale zależna od wieku i etapu edukacji. Ponadto młodzi konsumenci oczekują autentycznych, angażujących i spersonalizowanych przekazów, które jasno komunikują wartość pozaszkolnej oferty edukacyjnej. Wyniki badania mogą stanowić wskazówkę dla placówek edukacyjnych w dostosowywaniu działań komunikacyjnych do dynamicznych oczekiwań młodego pokolenia konsumentów.