Promocja i wizerunek szkolnictwa zawodowego – perspektywa rodziców uczniów szkół podstawowych i zawodowych

Celem opracowania jest identyfikacja podobieństw i różnic w postrzeganiu promocji i wizerunku szkoły zawodowej przez rodziców uczniów szkół podstawowych i zawodowych oraz określenie głównych obszarów rozbieżności. Przyjmuje się, iż wizerunek w marketingu edukacyjnym jest zbiorem przekonań, emocji i wyobrażeń związanych z instytucją, powstającym w wyniku bezpośrednich i pośrednich doświadczeń interesariuszy, a promocja jest procesem wielowymiarowym, łączącym funkcję informacyjną, perswazyjną i wizerunkową, Proces analizy zakłada, iż badana grupa interesariuszy ma swój własny, indywidualny zestaw poszukiwanych cech, które determinują identyfikację usługi edukacyjnej jako optymalnej, przy czym należy podkreślić, że cechy te mogą być identyfikowane i oceniane zarówno w odniesieniu do całości usługi, jak i do jej składowych. Do celów wnioskowania posłużyła analiza skupień, będąca statystycznym narzędziem eksploracyjnej analizy danych i obejmująca różne metody i techniki służące do kategoryzacji zebranych obserwacji w mniejsze, podobne do siebie zbiory. Badaniu poddano 553 rodziców uczniów ostatnich klas szkół podstawowych oraz 502 rodziców uczniów szkół zawodowych z województwa podlaskiego. Wyniki potwierdzają niekorzystny wizerunek szkolnictwa zawodowego w percepcji rodziców.

Bibliografia/References

Balmer, J. M. T. (2009). Corporate marketing: Apocalypse, advent and epiphany. Management Decision, 47(4), 544–572. https://doi.org/10.1108/00251740910959413

Bielecki, J., Maliszewska, A., & Matuszczak, K. (2025). Wdrażanie europejskich priorytetów w kształceniu i szkoleniu zawodowym (KSZ). Doskonalenie krajowego kształcenia i szkolenia zawodowego w Polsce: elastyczność, innowacyjność, atrakcyjność, włączenie społeczne i wysoka jakość: Polska. Perspektywy tematyczne Cedefop ReferNet. https://www.cedefop.europa.eu/en/country-reports/implementing-european-priorities-vet-poland-2024

Billett, S. (2011). Vocational education: Purposes, traditions and prospects. Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-007-1954-5

Bryk, A. S., & Schneider, B. (2002). Trust in schools: A core resource for improvement. Russell Sage Foundation.

Bush, T. (2007). Educational leadership and management: Theory, policy, and practice. South African Journal of Education, 27(3), 391–406.

Carroll, A. B., & Shabana, K. M. (2010). The business case for corporate social responsibility: A review of concepts, research and practice. International Journal of Management Reviews, 12(1), 85–105. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2009.00275.x

Çayak, S., & Karsantık, İ. (2020). A stakeholder approach to the educational process: Parental involvement. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 11(Ek), 287–297. https://www.researchgate.net/publication/348170091_A_Stakeholder_Approach_to_the_Educational_Process_Parental_Involvement

Cedefop. (2017). The changing nature and role of vocational education and training in Europe. Volume 1. Publications Office of the European Union. https://doi.org/10.2801/532605

Day, C. (2017). Teachers’ worlds and work: Understanding complexity, building quality. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315563329

Dziewulak, D. (2020). Polityka oświatowa. Przegląd ekspertyz z wybranych obszarów oświatowych (lata 2008–2018). Wydawnictwo Sejmowe.

Eichhorst, W., Rodríguez-Planas, N., Schmidl, R., & Zimmermann, K. F. (2015). A roadmap to vocational education and training systemsbaround the world. ILR Review, 68(2), 314–337. https://doi.org/10.1177/0019793914564963

Epstein, J. L. (2018). School, family, and community partnerships: Your handbook for action (4th ed.). Corwin.

European Commission. (2016). A new skills agenda for Europe: Working together to strengthen human capital, employability and competitiveness. Publications Office. https://doi.org/10.2863/708323

Everitt, B. S., Landau, S., Leese, M., & Stahl, D. (2011). Cluster Analysis (5th ed.). Wiley-Blackwell. https://doi.org/10.1002/9780470977811

Field, J. (2006). Lifelong learning and the new educational order (2nd ed.). Trentham Books.

Fombrun, C. J. (2007). Reputation: Realizing value from the corporate image. Harvard Business School Press.

Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (5th ed.). Teachers College Press.

Galla, C. K. (2016). Indigenous language revitalization, promotion, and education: Function of digital technology. Computer Assisted Language Learning, 29(7), 1137–1151. https://doi.org/10.1080/09588221.2016.1166137

Gulczyńska, A. (2020). Współpraca nauczycieli z rodzicami – systemowe propozycje rozwiązań. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 39(2), 181–193. https://doi.org/10.17951/lrp.2020.39.2.181-193

GUS. (2023). Polska w liczbach 2023. https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5501/14/16/1/polska_w_liczbach_2023_pl_pi.pdf (dostęp: 31.10.2024).

Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis: A global perspective (7th ed.). Pearson Prentice Hall.

Hajduk-Stelmachowicz, M. (2019). Promocja szkoły w środowisku jako kompetencja kierownicza w zakresie organizacji i zarządzania oświatą. Przedsiębiorczość – Edukacja, 15(1), 88–99. https://doi.org/10.24917/20833296.151.7

Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. Teachers College Press.

Hatch, M. J., & Schultz, M. (2008). Taking brand initiative: How companies can align strategy, culture, and identity through corporate branding. Jossey-Bass.

Heding, T., Knudtzen, C. F., & Bjerre, M. (2009). Brand management: Research, theory and practice. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315752792

Hemsley-Brown, J. (2012). ‘The best education in the world’: Reality, repetition or cliché? International students’ reasons for choosing an English university. Studies in Higher Education, 37(8), 1005–1022. https://doi.org/10.1080/03075079.2011.562286

Hemsley-Brown, J., & Oplatka, I. (2015). Higher education consumer choice. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137497208

Hornby, G., & Lafaele, R. (2011). Barriers to parental involvement in education: An explanatory model. Educational Review, 63(1), 37–52. https://doi.org/10.1080/00131911.2010.488049

Kaufman, L., & Rousseeuw, P. J. (1990). Finding groups in data: An introduction to cluster analysis. John Wiley & Sons.

Ketchen, D. J., Jr., & Shook, C. L. (1996). The application of cluster analysis in strategic management research: An analysis and critique. Strategic Management Journal, 17(6), 441–458. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199606)17:6

Kołodziejczyk, J., & Starypan, I. (2012). Cenniejsza niż złoto. Rzecz o promowaniu wartości edukacji. W: Raport z ewaluacji zewnętrznej (80–83). Ośrodek Rozwoju Edukacji.

Kotler, P. (2011). Marketing management (14th ed.). Pearson.

Kotler, P., & Fox, K. F. A. (2007). Strategic marketing for educational institutions (3rd ed.). Pearson.

Mbokazi, M. S., Mkhasibe, R. G., & Ajani, O. A. (2022). Evaluating the promotion requirements for the appointment of office-based educators in the Department of Basic Education in South Africa. International Journal of Higher Education, 11(2), 181–196. https://doi.org/10.5430/ijhe.v11n2p181

Mislan, N., Kosnin, A. M., Yeo, K. J., & Shariffudin, R. S. (2010). Parents as stakeholders: Their expectations in individualized education plan for special education. MPRA Papers, (34058). University of Munich. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/34058/

Muslim, M., Giatman, M., Syah, N., Hidayat, N., & Wagino. (2023). The role of vocational education in the student career development process. Indonesian Journal of Educational Research and Review, 6(2), 330–342. https://doi.org/10.23887/ijerr.v6i2.59294

NASBM. (2016). Engaging parents and other stakeholders to improve your school. National Association of School Business Management. https://www.nasbm.co.uk

Nowak, J. (2018). Stan i perspektywy rozwoju szkolnictwa zawodowego w Polsce. Edukacja – Technika – Informatyka, 4(26), 261–268. https://doi.org/10.15584/eti.2018.4.36

Noworól, K. (2023). Parents as stakeholders in the school management process. Zarządzanie Publiczne, 1–2(59), 33–54. https://doi.org/10.4467/20843968ZP.23.003.19073

OECD. (2021). OECD skills outlook 2021: Learning for life. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0ae365b4-en

Oplatka, I., & Hemsley-Brown, J. (2012). The management and leadership of educational marketing: Research, practice and applications. Advances in Educational Administration, 15, 3–28. https://doi.org/10.1108/S1479-3660(2012)0000015017

Pilz, M., & Li, J. (2020). Comparative vocational education research: Enduring challenges and new ways forward. Empirical Research in Vocational Education and Training, 12(1), 1–22. https://doi.org/10.1186/s40461-020-00092-3

Plewka, C. (2015). Szkoła jako agora dla młodego pokolenia współczesnej cywilizacji. Edukacja Humanistyczna, 2(33), 107–121.

Plewka, C. (2019). Kompetentny nauczyciel szkoły zawodowej to…? Szkoła – Zawód – Praca, 18(2). https://doi.org/10.34767/SZP.2019.02.02

Polska w liczbach. (2024). Ludność Polski na dzień 31.12.2023 r. https://www.polskawliczbach.pl

Rauner, F., & Maclean, R. (2008). Handbook of technical and vocational education and training research. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-5281-1

van Riel, C. B. M., & Fombrun, C. J. (2007). Essentials of corporate communication: Implementing practices for effective reputation management. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203390931

Senge, P., Cambron-McCabe, N., Lucas, T., Smith, B., Dutton, J., & Kleiner, A. (2012). Schools that learn: A fifth discipline field book for educators, parents, and everyone who cares about education (rev. ed.). Crown Publishing.

Wang, Y., & Kim, S. (2017). Can social media marketing improve customer relationship capabilities and firm performance? Dynamic capability perspective. Journal of Interactive Marketing, 39, 15–26. https://doi.org/10.1016/j.intmar.2017.02.004

Wierenko, T. (2015). Wybrane instrumenty zarządzania promocją szkoły wyższej. Zeszyty Naukowe Firma i Rynek, 1(48), 105–114.

Wrzesiński, M. (2018). Czynniki determinujące wybór szkoły zawodowej – raport z badań. Problemy Profesjologii, 1, 155–168.

Ybyrayeva, K., Zhidaikin, V., & Turlibekova, A. (2022). The role of technical vocational education and training institutions for students with special educational needs. International Advanced Research Journal in Science, Engineering and Technology, 9(4). https://doi.org/10.17148/IARJSET.2022.9437