Różnice w korzystaniu ze smartfona między młodymi a starszymi konsumentami

Jednym z urządzeń wykorzystywanych na co dzień przez niemal każdego konsumenta jest smartfon. W ostatnich kilkunastu latach przeszedł on znaczącą ewolucję funkcjonalną, zyskując coraz większe znaczenie w codziennym życiu. Dla wielu konsumentów stał się nieodzownym elementem funkcjonowania, którego brak utrudnia podejmowanie codziennych aktywności. W pewnym sensie pełni rolę organizatora i asystenta, umożliwiając kontakt z bliskimi, wykonywanie obowiązków zawodowych, korzystanie z aplikacji ułatwiających załatwianie spraw urzędowych, dokonywanie zakupów czy spędzanie czasu wolnego. Dzięki stałemu dostępowi do sieci komórkowej lub Wi-Fi stanowi również źródło informacji, oferując szerokie spektrum możliwości. Postawy wobec smartfona, sposoby jego użytkowania oraz sprawność obsługi różnią się jednak w zależności od wieku konsumenta. Celem artykułu jest identyfikacja różnic w użytkowaniu smartfonów pomiędzy młodymi a starszymi konsumentami. W niniejszym opracowaniu zostały poruszone kwestie dotyczące sposobów użytkowania smartfona, uzależnienia od tego urządzenia oraz sprawności w posługiwaniu się nim przez konsumentów. Rozważania oparto na literaturze krajowej i zagranicznej oraz na wynikach badań własnych. Przeprowadzone badania ukazują doświadczenia młodych i starszych konsumentów w kontekście użytkowania smartfonów, co pozwoliło uchwycić pokoleniowe różnice w postrzeganiu i wykorzystaniu tego urządzenia.

Bibliografia/References

Albescu, A. R. (2022). Generation Z and the age of technology addiction. Romanian Cyber Security Journal, 1(4), 13–20. http://doi.org/10.54851/v4i1y202202

Arias, C. A. R., & Bayna-Mariano, R. I. (2024). Online food delivery service satisfaction, food choices, and usage frequency among UPLB students aged 18–24 during the COVID-19 pandemic. Journal of Human Ecology and Sustainability, 2(1), 4. https://doi.org/10.56237/jhes23012

Badowska, S., & Delińska, L. (2018). Smartfon jako narzędzie wsparcia procesu absorpcji informacji podczas zakupów – wyniki badań wśród konsumentów pokolenia Y. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, LII(2), 7–16. https://doi.org/10.17951/h.2018.52.2.7-16

Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS). (2021). Telefony komórkowe czy smartfony? Komunikat z Badań, nr 116.

Cilliers, E. J. (2017). The challenge of teaching Generation Z. International Journal of Social Sciences, 3(1), 188–198. https://dx.doi.org/10.20319/pijss.2017.31.188198

Czerska, I. (2016). Pokolenie head down jako konsekwencja smartfonizacji społeczeństwa. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, (459), 214–221. https://doi.org/10.15611/pn.2016.459.20

Czerski, W. (2018). Nomofobia – szczególnie groźna odmiana uzależnienia od telefonu komórkowego. Edukacja – Technika – Informatyka, 3(25), 212–217. https://doi.org/10.15584/eti.2018.3.30

Djurica, M., Djurica N., & Dabetic, S. (2022). The role of smartphones in strategic planning of educational services for Generation Z. 24^th PARIS Int’l Conference on Marketing, Education, Social Sciences & Humanities, 19–21 April, Paris.

Francis, T., & Hoefel, F. (2018). ‘True Gen’: Generation Z and its implications for companies. McKinsey Quarterly, 12, 1–10.

Frąckiewicz, E. (2018). Pokolenie 60+ a pokolenie Z na rynku nowoczesnych usług bankowych. Zarządzanie i Finanse, 16(3), 121–134.

Frąckiewicz, E., & Bąk, I. (2021). Postawy i opinie polskich seniorów wobec zjawiska ich cyfrowego wykluczenia. W: E. Frąckiewicz, & R. Iwański (red.). Srebrna gospodarka. Perspektywa interdyscyplinarna (428–452). Akademia Sztuki w Szczecinie.

Frąckiewicz, E., & Bąk, I. (2023). Umiejętności cyfrowe osób starszych w Polsce na tle krajów UE – analiza porównawcza. Gerentologia Polska, 31, 224–232, https://doi.org/10.53139/GP.20233138

Garcia-Swartz, D. D., & Garcia-Vicente, F. (2015). Network effects on the iPhone platform: An empirical examination. Telecommunications Policy, 39, 877–895. http://dx.doi.org/10.1016/j.telpol.2015.07.011

Garrido, E. C., Issa, T. Esteban, P. G., & Delgado, S. C. (2021). A descriptive literature review of phubbing behaviors. Heliyon, 7(5). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07037

Glinka, B., & Czakon, W. (2021). Podstawy badań jakościowych. PWE.

Hoffmann, B. (2017). Phonoholism – a new behavioral addiction. Trakia Journal of Sciences, (4), 315–319. https://doi.org/10.15547/tjs.2017.04.007

Jacobson, J., Lin, C. Z., & McEwen, R. (2017). Aging with technology: Seniors and mobile connections. Canadian Journal of Communication, 42(2), 331–357. https://doi.org/10.22230/cjc.2017v42n2a3221

Jasiński, A. M., & Bąkowska, A. (2021). Czy seniorzy są wykluczeni cyfrowo? Analiza potrzeb osób starszych w zakresie wsparcia informacyjnego. Rozprawy Społeczne, 15(1), 48–59. https://doi.org/10.29316/rs/135468

Kamińska, M., & Krakowiak-Drzewiecka, M. (2023). Młodzi konsumenci w społeczeństwie konsumpcyjnym – wnioski z badań. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 67(1), 46–63. https://doi.org/10.15611/pn.2023.1.03

Kang, M., Lee, C., Lee, D., & Lee, Y. (2020). Identifying characteristics and types of Generation Z according to the behavior of smartphone camera use. Archives of Design Research, 33(3), 155–175. https://dx.doi.org/10.15187/adr.2020.08.33.3.155

Kent, S., Masterson, C., Ali, R., Parsons, C. E., & Bewick, B. M. (2021). Digital Intervention for Problematic Smartphone Use. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(24), 13165. https://doi.org/10.3390/ijerph182413165

Luberda, P. (2024). Postrzegane ryzyko jako determinanta ograniczająca dokonywanie zakupów w sklepach internetowych przez seniorów. Marketing i Rynek, XXXI(3), 49–60. https://doi.org/10.33226/1231-7853.2024.3.5

Maciejewski, G. (2020). Uwarunkowania kulturowe prowadzenia zogniskowanych wywiadów grupowych. W: K. Mazurek-Łopacińska, & M. Sobocińska, (red.). Badania marketingowe wobec nowych trendów w otoczeniu. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Olejnik, I., Kaczmarek, M., & Springer, A. (2022). Badania jakościowe. Metody i zastosowania. CeDeWu.

Perska, A. (2024). Dobór próby w indywidualnych wywiadach pogłębionych na przykładzie badań w jednostkach samorządu terytorialnego. W: I. Olejnik, & M. A. Antoniak (red.), Metody badań jakościowych i ilościowych. Przykłady zastosowań w ekonomii i zarządzaniu. Uniwersytet

Ekonomiczny w Poznaniu. Katedra Handlu i Marketingu. Pew Research Center (2024). Mobile Fact Sheet. https://www.pewresearch.org/internet/fact-sheet/mobile/ (dostęp: 23.05.2024).

Smejda, P. (2016). Internet rzeczy (IoT) we współczesnej gospodarce. Rola, zadania i bariery rozwoju. Zeszyty Naukowe Politechniki Łódzkiej, (1208). Organizacja i Zarządzanie, 64.

Sroczyńska, M., Uklańska, K., Klimski, W., & Kowalczyk-Boroń, K. (2022). Polscy seniorzy w społeczeństwie ryzyk. II Raport Fundacji Matuzalem.

Stachowiak-Krzyżan, M. (2019). Wykorzystanie mediów społecznościowych przez młodych konsumentów w procesach zakupowych. Marketing Instytucji Naukowych i Badawczych, 1(31), 83–108. https://doi.org/10.2478/minib-2019-0005

Statista. (2024). Smartphones in Europe – statistics & facts. https://www.statista.com/topics/3341/smartphone-market-in-europe/#topicOverview (dostęp: 14.06.2024).

Sułkowski, Ł., & Lenart-Gansiniec, R. (2021). Epistemologia, metodologia i metody badań w naukach o zarządzaniu i jakości. Wydawnictwo Społecznej Akadamii Nauk.

Szymański, G., & Stanisławski, R. (2018). Research online – purchase offline – a phenomenon among the young generation in the e-commerce sector. Journal of International Scientific Publications, 12, 185–192.

Vuković, D., Kocijan, S., & Žunac, A. G. (2023). Contemporary communication model of consumer behavior of Generation C. Business Administration & Business Economics, Marketing, Accounting, 9(1), 329–340. https://doi.org/10.54820/entrenova-2023-0030

Wang, D., Xiang, Z., & Fesenmaier, D. R. (2016). Smartphone use in everyday life and travel. Journal of Travel Research, 55(1), 52–63. https://doi.org/10.1177/0047287514535847

Wang, J. C., Hsieh, C.-Y., & Kung, S.-H. (2023). The impact of smartphone use on learning effectiveness: A case study of primary school students. Education and Information Technologies, 28, 6287–6320. https://doi.org/10.1007/s10639-022-11430-9

Warzecha, K. (2015). Telefon komórkowy w komunikacji i edukacji śląskich studentów. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, (852). Ekonomiczne Problemy Usług, (117), 797–807.

Wieczorkowska, M., Przyłęcki, P., & Pawlak-Kałuzińska, A. (2023). Pandemia SARS-CoV-2 jako czynnik wykluczenia społecznego osób starszych. W: P. Bunio-Mroczek, & A. Kacprzak (red.), Badania problemów społecznych w (przed)pandemicznej rzeczywistości. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Witczak, O. (2016). Telefon komórkowy w konsumpcji mediów cyfrowych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, (254).