Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Dr Joanna Grabowska
ORCID: 0000-0002-9251-0707

Doktor nauk prawnych, radca prawny, adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Autorka kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa policyjnego, karnego i prawa wykroczeń oraz innych dziedzin prawa. Interesuje się zagadnieniami dotyczącymi specyfiki stosunków służbowych funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych.

 
DOI: 10.33226/0032-6186.2025.1.3
JEL: K31, K38, H83

Celem artykułu jest zweryfikowanie hipotezy, że instytucja przywrócenia do służby w Policji stanowi bardzo ważny element ochrony administracyjnoprawnej wszystkich funkcjonariuszy Policji w Polsce. Stosunek służbowy, w ramach którego funkcjonariusz Policji wykonuje powierzone mu przez państwo czynności, jest stosunkiem administracyjnoprawnym, którego charakterystyczną cechą jest ustalenie przez ustawodawcę katalogu przyczyn uzasadniających zwolnienie policjanta ze służby. Przywrócenie do służby jest natomiast instytucją, która umożliwia zwolnionemu policjantowi, w określonych przez ustawodawcę przypadkach, powrót do służby w Policji. W niniejszej publikacji analizie poddano przywrócenie do służby i czynności z nim związane, w szczególności zgłoszenie przez policjanta gotowości do podjęcia służby, ustalenie zdolności policjanta do służby w Policji oraz wydanie rozkazu personalnego o mianowaniu policjanta na stanowisko. W pracy określono również wpływ przywrócenia do służby na treść stosunku służbowego policjanta, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia przysługujących funkcjonariuszowi uprawnień. Przeprowadzona analiza pozwoliła na potwierdzenie postawionej na wstępie hipotezy badawczej. Przywrócenie do służby w Policji stanowi bardzo ważny przejaw ochrony administracyjnoprawnej wszystkich policjantów w Polsce. Instytucja ta stanowi wyraz ich ochrony przed negatywnymi skutkami wywołanymi zwolnieniem ze służby w Policji.

Słowa kluczowe: policjant; przywrócenie do służby; służba; stosunek służbowy; postępowanie administracyjne
DOI: 10.33226/0032-6186.2024.8.5
JEL: K31, K30, K15

Zakres zastosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa w Unii (Dz.U.UE. L. 2019.305.171, dalej: dyrektywa), w istotny sposób poszerza krąg podmiotów, które będą zobowiązane zapewnić funkcjonujące mechanizmy do zgłaszania rozpoznanych nieprawidłowości. Po poprawkach Senatu w dniu 14 czerwca 2024 r. przyjęto długo procedowaną ustawę o ochronie sygnalistów (Dz.U. poz. 928), której celem jest zabezpieczenie osób zgłaszających naruszenia prawa w miejscu pracy. Ustawa ta jest implementacją wyżej wymienionej dyrektywy, stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia transparentności i zgodności z prawem w polskich podmiotach publicznych i prywatnych. Celem artykułu jest przybliżenie pojęcia i definicji sygnalisty, regulacji systemowych zawartych w dyrektywie, ochrony sygnalistów w polskim porządku prawnym, a przede wszystkim próba odpowiedzi na pytanie, jak do obowiązku zgłaszania nieprawidłowości powinien podchodzić radca prawny w swojej codziennej praktyce zawodowej, mając na uwadze obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej. Należy wskazać, że istota zawodu radcy prawnego jako zawodu zaufania publicznego wiąże się z obowiązkiem zachowania tajemnicy radcowskiej. Jest ona jednym z najważniejszych obowiązków zawodowych radcy prawnego i zasad etyki tego zawodu. Kodeks Etyki Radcy Prawnego2 (dalej: KERP) wyraźnie stanowi, że dochowanie tajemnicy zawodowej jest prawem i obowiązkiem radcy prawnego. Autorki stoją na stanowisku, że ustawa o ochronie sygnalistów powinna wskazywać wszystkie podmioty zobowiązane do zachowania tajemnicy zawodowej, nie wartościując ich rodzajowo, w tym także tajemnicy radcowskiej, bądź określić numerus clausus zawodów, w stosunku do którego przepisy dyrektywy nie będą miały zastosowania i które nie będą uprawnione do zgłoszenia nieprawidłowości i skorzystania z ochrony, jaką dają im środki przewidziane w ustawie o ochronie sygnalistów.

Słowa kluczowe: dyrektywa nr 2019/1937; whistleblowing; radca prawny; tajemnica zawodowa; sygnalista