Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Prof. dr hab. Marek Chmaj
ORCID: 0000-0003-2911-5760

Profesor nauk prawnych, ekspert w dziedzinie prawa konstytucyjnego i administracyjnego, politolog. Wykładowca na uczelniach w Polsce i poza granicą, autor blisko 50 książek i licznych artykułów oraz opinii prawnych. Stały ekspert komisji parlamentarnych, arbiter w sądach polubownych, komentator zmian prawnych w mediach. W latach 2019–2023 wiceprzewodniczący Trybunału Stanu, obecnie członek Komitetu Nauk Prawnych PAN.

 
DOI: 10.33226/0032-6186.2025.7.5
JEL: K31

Artykuł prezentuje ściśle konstytucyjną perspektywę układów zbiorowych pracy, w tym o umiejscowieniu tych układów zbiorowych w systemie źródeł prawa. Autor w szczególności skupia się na uwypukleniu konstytucyjnoprawnej istoty układów zbiorowych pracy. Ponadto wskazuje na różnice doktrynalne w postrzeganiu charakteru prawne go tychże układów. Stawia tezę, iż układy zbiorowe pracy należy uznać za akty normatywne sui generis, które nie są wydawane w ramach kompetencji prawodawczej, lecz po zostają jedną z podstawowych instytucji zbiorowego prawa pracy. Zdaniem autora, układy zbiorowe nie są źródłami prawa w rozumieniu przyjętym w rozdziale II Konstytucji, co potwierdza także znamienita część doktryny oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego. Układy zbiorowe pracy nie mają nadto charakteru powszechnie bądź wewnętrznie obowiązującego. Nie przyjmują także tzw. postaci „mieszanej”. W niniejszej publikacji podkreśla się również, iż o zgodności z prawem układów zbiorowych winien rozstrzygać właściwy sąd powszechny, nie zaś Trybunał Konstytucyjny czy też Naczelny Sąd Administracyjny.

Słowa kluczowe: układy zbiorowe pracy; Konstytucja; prawo pracy; źródła prawa