Praca i Zabezpiecznie Społeczne 07/2026

Przedmiotem analizy jest relacja między definicją pracow­nika w kodeksie pracy, a definicją pracownika wykonujące­go pracę za pośrednictwem platform, jaką można wyinter­pretować z Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform. W konsekwencji przedmiotem rozważań jest także pyta­nie, czy wdrożenie powyższej dyrektywy uzasadnia roz­ciągnięcie domniemania stosunku pracy na zatrudnienie typowe.

Celem artykułu jest ogólna charakterystyka konstruk­cji prawnej zasiłku dla bezrobotnych na gruncie ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (dalej: u.r.p., ustawa). Konstrukcja ta bazuje na rozwiąza­niach znanych już w naszym systemie prawnym. Poddano ją jednak licznym modyfikacjom, spośród których prze­analizowane zostanę te najważniejsze. Przekształcenia niektórych elementów konstrukcyjnych prawa do zasiłku implikują hipotezę, zgodnie z którą istotnie zmieniła się rola tego świadczenia w katalogu form pomocy udziela­nej osobom bezrobotnym, co może wpływać na gwarancje realizacji nie tylko prawa do pracy, ale również prawa do zabezpieczenia społecznego. Dlatego dodatkowym celem badawczym jest jej zweryfikowanie. W zakresie, w jakim rozwiązania dotyczące konstrukcji prawnej zasiłku nie ule­gły zmianie, uzasadnione jest wykorzystywanie wypraco­wanego na podstawie dotychczasowych przepisów dorob­ku doktryny i judykatury. Analiza tytułowego zagadnienia będzie również podstawą dla sformułowania wniosków i postulatów de lege ferenda.

Delegowanie pracowników i podróże służbowe w Unii Europejskiej: w kierunku wyraźnego rozgraniczenia

European undertakings send, and will undoubtedly con­tinue to send, employees to other Member States in order to provide services to local entities. Such employees, tem­porarily assigned by their employers to work in another Member State, are referred to as posted workers. How­ever, the posting of workers is only ostensibly a matter as straightforward as a specific form of labour mobility whereby an undertaking, in exercising its freedom to pro­vide services, relies on employees engaged in one Mem­ber State to perform work in another. The issue becomes considerably more complex when one takes into account the interrelationship between the posting of workers and the institution commonly referred to as a “business trip”: a concept not recognised as such under EU law, albeit widely regulated and applied in the domestic legal systems of certain Member States. The primary objective of this study is to identify and analyse the legal challenges aris­ing in the field of workers’ mobility within the European Union. The analysis commences with an outline of the general legal framework established under EU law, with particular emphasis on the regime governing the posting of workers. Building upon the current state of the art, spe­cial attention is devoted to the conceptual and normative examination of the “business trip”, an institution absent from EU law and not uniformly recognised in the domes­tic laws of all Member States. In this context, the study examines national labour law provisions concerning “busi­ness trips” or analogous institutions in Bulgaria, the Czech Republic, Estonia, Latvia, Poland, Slovakia, and Slovenia.

Artykuł podejmuje problem hierarchii zagrożeń dla bez­pieczeństwa społecznego w Polsce, analizując ich percep­cję w przekrojach społeczno-demograficznych. Badanie zrealizowano metodą sondażu diagnostycznego, techniką CAWI, na sparametryzowanej próbie dorosłych miesz­kańców Polski, w środowisku online. Wyniki wskazują na prymat zagrożeń bliskich codziennemu doświadczeniu (eg­zystencjalnych i zdrowotnych), przy jednoczesnym niższym uplasowaniu kwestii bardziej odległych, takich jak transfor­macje technologiczne czy procesy demograficzne. Zastoso­wane testy statystyczne potwierdzają selektywny charakter zróżnicowań. Ustalono, że płeć, wiek, poziom wykształce­nia i stan cywilny w odmienny sposób porządkują priory­tety, natomiast wpływ miejsca zamieszkania i większości różnic regionalnych jest ograniczony. Wnioski przekładają się na rekomendacje dla zarządzania publicznego, w tym łączenie uniwersalnych zabezpieczeń podstawowych z in­terwencjami profilowanymi wobec specyficznych grup ryzy­ka oraz stały monitoring percepcji zagrożeń jako narzędzie wspierające projektowanie polityk społecznych.

Celem artykułu jest zweryfikowanie hipotezy, że usta­wodawca zasadnie przewidział ważny interes służby jako podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, policjan­ta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego ważny jej interes. W niniejszej publikacji analizie poddano pojęcie ważnego interesu służby biorąc pod uwagę cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Wykonywanie przez Policję niezwykle ważnych, z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania państwa, zadań bez wątpienia wymaga, żeby jej funkcjonariuszami były wyłącznie osoby o odpowiednich kwalifikacjach mery­torycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych. W artykule zwrócono uwagę, iż każde przewinienie dyscyplinarne może stać się podsta­wą do zwolnienia policjanta ze względu na ważny interes służby. Określono również podmioty uprawnione do wy­dania rozkazu o zwolnieniu ze służby na tej podstawie i omówiono jego uznaniowy charakter. W pracy dokona­no także analizy znaczenia opinii zakładowej organizacji związkowej w przedmiocie zwolnienia ze służby z uwagi na ważny jej interes oraz szczególnych uprawnień przysługu­jących policjantowi zwolnionemu ze służby z tego powodu. Przeprowadzona analiza pozwoliła na potwierdzenie po­stawionej na wstępie hipotezy badawczej. W ustawie o Po­licji trafnie zatem przewidziano ważny interes służby jako podstawę zwolnienia funkcjonariusza. Przyznanie przeło­żonym policjanta uprawnienia do zwolnienia ze służby ze względu na ważny jej interes stanowi bez wątpienia istotny przejaw ochrony interesu publicznego i jest niezbędne dla prawidłowej realizacji zadań Policji.

Celem niniejszego artykułu jest omówienie wpływu nowe­lizacji Kodeksu pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.) do­tyczącej wliczania do okresu zatrudnienia innych okresów aktywności zawodowej na sytuację prawną pracowników sektora publicznego, w szczególności pracowników woje­wódzkich sądów administracyjnych, sądów powszechnych oraz prokuratur. Głównym problemem badawczym jest ustalenie skutków omawianej nowelizacji oraz możliwość wstecznego nabycia przez pracowników uprawnień do świadczeń finansowych, jak również możliwość domagania się ich wypłaty. W artykule jest zawarta także analiza doty­cząca niespójności systemowych występujących na gruncie różnych pragmatyk zawodowych oraz propozycja uchylenia tych niespójności.

Artykuł dotyczy skutków zaliczania okresów aktywności za­wodowej do stażu pracy na podstawie art. 3021 k.p., wpro­wadzonego ustawą z 26 września 2025 r., w przypadkach, w których zastosowanie nowych zasad prowadziłoby do uznania, że wymagany staż został osiągnięty jeszcze przed wejściem tej ustawy w życie. Analizie poddano możliwość przyjęcia, że uwzględnienie okresów prowadzenia działalno­ści gospodarczej, wykonywania umów cywilnoprawnych lub innych podlegających zaliczeniu form aktywności zawodo­wej może skutkować wstecznym nabyciem świadczeń uzależ­nionych od stażu albo ich jednorazowym nabyciem z dniem 1 stycznia 2026 r. Autor odrzuca te poglądy, wskazując, że art. 6 ustawy nowelizującej nie stanowi podstawy ani do wstecznego nabycia prawa, ani do jego samodzielnego na­bycia z dniem wejścia tej ustawy w życie. Nabycie świadcze­nia wymaga bowiem łącznego wystąpienia normy wiążącej określony staż z danym uprawnieniem oraz normy nakazu­jącej zaliczenie danego okresu do tego stażu. Późniejsze na­danie określonemu okresowi aktywności znaczenia praw­nego nie prowadzi zatem per se do powstania roszczeń za okres poprzedzający wejście w życie nowych przepisów.

Problematyka zbiegu roszczenia o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy dochodzonego wraz z żądaniem przywrócenia do pracy (art. 47 i art. 57 k.p.) stanowi czę­sty przedmiot rozstrzygnięć sądowych. Jednak pomimo tego, że w orzecznictwie wyjaśniono już wiele kwestii spor­nych związanych z tym zagadnieniem wciąż pojawiają się nowe stany faktyczne wymagające wypowiedzi judykatury. Jednym z orzeczeń, które podejmuje w tym zakresie nowy wątek jest wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2026 r. Opracowanie jest poświęcone omówieniu wskazanego judykatu.

Wyrok z 7 maja 20256 r. w sprawie C-747/22, KH przeciwko Istituto nazionale della previdenza sociale (INPS, dalej: wy­rok w sprawie INPS) jest kolejnym orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącym dostępu obywateli państw trzecich do świadczeń socjalnych w krajach UE. Trybunał orzekł, że włoskie przepisy uzależniające przyznanie świad­czenia z zabezpieczenia społecznego obywatelom państw trzecich korzystającym ze statusu osoby potrzebującej ochrony uzupełniającej od spełnienia warunku dziesię­cioletniego zamieszkiwania, są niezgodne z prawem Unii. W związku z wyzwaniami dla polskiej polityki społecznej, związanymi ze wzrostem napływu migrantów w ostatnich latach, wykładnia prawa unijnego może być cenną wska­zówką także dla polskiego prawodawcy oraz sądów.