Ochrona dóbr osobistych pracownika a rozwój nowych technologii na przykładzie stosowania systemów biometrycznych. W stulecie urodzin Profesora Tadeusza Zielińskiego. Cz. I

W ostatnim okresie rozwój technologii z dziedziny sztucz­nej inteligencji skutkuje coraz bardziej powszechną auto­matyzacją procesu gromadzenia danych biometrycznych (m.in. wizerunku) oraz rozwojem inteligentnych algoryt­mów. Rozwój ten w dużym stopniu jest wspierany przez coraz szersze zastosowanie sztucznej inteligencji w proce­sach identyfikowania jednostek, pozwalające na osiąganie lepszych i bardziej dokładnych wyników przy przetwarza­niu danych biometrycznych. Stosowanie różnych technik biometrycznych oraz przetwarzanie w ten sposób danych na masową skalę budzi jednak wątpliwości natury prawno­-etycznej, a także rodzi pytania o zasadność i konieczność sprawowania „biometrycznej kontroli” nad społeczeń­stwem. Przetwarzanie danych biometrycznych niewątpli­wie wymaga zastosowania podwyższonych standardów ochrony, ponieważ wiąże się ze zwiększonym ryzykiem naruszenia praw i wolności osób zatrudnionych. Ryzyko to materializuje się zwłaszcza w kontekście zjawiska dyskry­minacji oraz naruszenia dóbr osobistych.

Bibliografia/References

Barański, M. (2020). Ukryty monitoring w miejscu pracy. Monitor Prawa Pracy, 3. DOI: 10.32027/MOPR.20.3.5

Bąba, M. (2016). Próba wyznaczenia zakresu pojęcia danych biometrycznych. Prawo Mediów Elektronicznych, 2.

Bąba, M. (2024). Employment with the use of artificial intelligente: opportunities and risks. Studia z Zakresu Prawa Pracy i Polityki Spo­łecznej, 3.

Bolle, R. M. (2008). Biometria. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Cisek, A. (1989). Dobra osobiste i ich niemajątkowa ochrona w kodeksie cywilnym. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Dörre-Kolasa, D. (2023). Przetwarzanie danych osobowych pracowników w ramach tzw. innych form monitoringu. Acta Universitatis Wra­tislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji, t. 132.

Dörre-Kolasa, D. (2021). Komentarz do art. 22¹ k.p. W: P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz, Legalis.

Drozd, A. (2008). Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz. Wzory pism i przepisy. LexisNexis.

Florek, L. (2017). Kodeks pracy. Komentarz. W: L. Florek (red.), Warszawa Wolters Kluwer Polska

Golat, R. (2011). Dane biometryczne w stosunkach pracowniczych. Służba Pracownicza, 11.

Golonka, A. (2010). Granice dopuszczalności monitoringu pracownika przy wykorzystaniu jego danych biometrycznych oraz audiowizual­nych form nadzoru. W: Z. Góral (red.), Kontrola pracownika. Możliwości techniczne i dylematy prawne. Wolters Kluwer.

Hołyst, B. (2011). Biometria w procesie identyfikacji. W: T. Grzegorczyk (red.), Funkcje procesu karnego. Księga jubileuszowa Profesora Janu­sza Tylmana. Wolters Kluwer.

Jabłoński, M. (2023). Stosowanie wobec pracowników ukrytego monitoringu wizyjnego: kwestie sporne i niejednoznaczne. Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji, t. 132, DOI: 10.19195/0137-1134.132.2

Jakubik, M. (2019). Wizerunek na gruncie Rodo. Legalis.

Jaroszewska-Choraś, D. (2016). Biometria. Aspekty prawne. Gdańsk Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Kofin-Brończyk, K. (2023). Zakaz dyskryminacji genetycznej w prawie międzynarodowym publicznym. Studia Prawnicze KUL, 1.

Korga, M. (2011). Dane biometryczne i ich wykorzystywanie na gruncie stosunku pracy. Monitor Prawa Pracy, 12.

Kosmala, K. (2014). Dobra osobiste. W: I. Lewandowska-Malec (red.). C.H.Beck.

Kuba, M. (2013). Prawne uwarunkowania zastosowania technik biometrycznych w procesie kontroli pracownika. W: Z. Góral (red.), Gdańsko-Łódzkie Roczniki Prawa Pracy i Prawa Socjalnego. Gdańsk–Łódź, 3.

Kulesza, E. (2007). Kilka uwag o zakresie danych osobowych pracownika przetwarzanych przez pracodawcę. Gdańskie Studia Prawnicze, t. XVII.

Litwiński, P. (2008). Monitoring pracownika w miejscu pracy a ochrona danych osobowych pracownika. Monitor Prawa Pracy, 2.

Litwiński, P. (2009). Ochrona danych osobowych w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Wolters Kluwer Polska.

Malik, K. (2008). Problematyka przetwarzania danych biometrycznych pracowników. Monitor Prawniczy, 12.

Nerka, A. (2009). Problematyka zgody pracownika na przetwarzanie danych osobowych. W: T. Wyka, A. Nerka (red.), Granice ochrony da­nych osobowych w stosunkach pracy. Wolters Kluwer.

Otto, M. (2022). A step towards digital self-& co-determination in the context of algorithmic management systems. Italian Labour Law e-Journal 15 (1).

Sakowska-Baryła, M. (2018). W: M. Sakowska-Baryła (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Komentarz. C.H.Beck.

Sibiga, G. (2005). Przetwarzanie i ochrona danych osoby ubiegającej się o zatrudnienie w świetle przepisów prawa pracy. Radca Prawny, 2.

Sibiga, G. (2012). Zakres stosowania ustawy o ochronie danych osobowych do przetwarzania danych pracowników i osób ubiegających się o zatrudnienia. Monitor Prawa Pracy, 3.

Sieńczyło – Chlabicz, J. (2003). Przedmiot, podmiot i charakter prawa do wizerunku, Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, 8.

Spytek-Bandurska, G. (2009). Wybrane problemy pracodawców ze stosowaniem przepisów o ochronie danych osobowych. W: T. Wyka, A. Nerka. (red.), Granice ochrony danych osobowych w stosunkach pracy. Wolters Kluwer.

Sutrop, M. (2010). Ethisal Isssues in Goering Biometrics Technologies. W: A. Kumar, D. Zhang (red.), Ethics and Policy of Biometrics. Springer.

Szabłowska, M. (2008). Ochrona danych osobowych pracownika w Polsce na tle europejskich standardów – wybrane zagadnienia. W: G. Goź­dziewicz, M. Szabłowska. (red.), Prawna ochrona danych osobowych w Polsce na tle standardów Europejskich. TNOiK „Dom Organizatora”.

Szewczyk, H. (2013). Dopuszczalność wykorzystywania danych biometrycznych pracowników i kandydatów do pracy w stosunkach pracy. W: B. Ćwiertniak (red.), Aktualne zagadnienia prawa pracy i polityki socjalne zbiór studiów. T. 2.Sosnowiec, Oficyna Wydawnicza Humanitas.

Szewczyk, H. (2022). Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2021 r., II PSKP 7/21, Orzecznictwo Sądów Polskich, 10.

Szpunar, A. (1990). Zgoda uprawnionego w zakresie dóbr osobistych. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 1.

Szpunar, M. (2019). Kultura algorytmów. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Świerczyński, M., Więckowski, Z. (2022). Identyfikacja na podstawie danych biometrycznych (wizerunku) w świetle orzecznictwa Europej­skiego Trybunału Praw Człowieka. W: J. Gołaczyński (red.), Prawo Nowych Technologii. Księga z okazji jubileuszu 20-lecia działalności Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej i Studenckiego Koła Naukowego – Blok Prawa Kompu­terowego, C.H.Beck.

Wiewiórowski, W. (2012). Ochrona danych osobowych podmiotów objętych indywidualnym prawem pracy. W: T. Wyka, A. Nerka, Ochrona danych osobowych podmiotów objętych prawem pracy i prawem ubezpieczeń społecznych: stan obecny i perspektywy zmian. Wolters Kluwer.

Wyka, T. (2003). Ochrona zdrowia i życia pracownika jako element treści stosunku pracy. Difin.

Wyrwiński, M. (2009). Zgoda na naruszenie dobra osobistego. W: J. Barta, R. Markiewicz, Media a dobra osobiste. Wolters Kluwer.

Zieliński, T. (1986). Prawo pracy. Zarys systemu. Cz. I. Ogólna. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.