Gospodarcze wykorzystywanie informacji sektora publicznego – trzy fazy rozwoju praw informacyjnych użytkowników-przedsiębiorców

Dane pochodzące z sektora publicznego tworzą istotną wartość dla gospodarki cyfrowej (gospodarki opartej na danych), ponieważ stanowią bezpośredni element produktów i usług cyfrowych, ale również w coraz większym stopniu – zasób służący do trenowania modeli sztucznej inteligencji. Przepisy prawa w różnym stopniu zapewniają przedsiębiorcom dostępność i możliwość eksploatacji tych danych. Należy wyróżnić trzy etapy ewoluowania tych przepisów i trzy kolejne fazy praw informacyjnych użytkowników (przedsiębiorców): 1) dostęp do informacji publicznej, 2) ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego i otwieranie danych, 3) ponowne wykorzystywanie niektórych chronionych kategorii danych. Dwie ostanie fazy stanowią bezpośrednią odpowiedź na zapotrzebowanie przedsiębiorców nie tylko na sam dostęp do informacji, ale również wyznaczenie warunków ich dopuszczalnej eksploatacji w celach gospodarczych. W naszej specyfice krajowej niezbędne pozostaje jedynie zrozumienie ich znaczenia dla rozwoju gospodarki opartej na danych.

Bibliografia/References

 

Literatura/Literature 

Adamski, D., & Bernaczyk, M. (2006). Znaczenie dyrektywy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego dla ustawy o dostępie do informacji publicznej. Elektroniczna Administracja, (2).

Błachucki, M., & Sibiga, G. (2018). Przenikanie się cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych elementów w nowych procedurach administracyjnych na przykładzie postępowania w sprawie ponownego wykorzystywanie informacji sektora publicznego przekazywanych na wniosek. Opolskie Studia Prawno-Administracyjne, (XVI/1[1]).

Botta, M. (2025). Data-sharing compensation: Analysis of the Emerging EU data sharing acquis. W: L. Zaboli, & M. Bernatt (red.), Data sharing regulation in Europe. Routledge.

European Data Portal. (2019). The economic impact of open data. Opportunities for value creation in Europe.

Jagielski, J. (2018). Kontrola administracji publicznej. Wolters Kluwer.

Jaśkowska, M. (2013). Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego – uwagi na tle nowelizacji ustawy o dostępie do informacji publicznej. W: G. Sibiga (red.). Główne problemy prawa do informacji w świetle prawa i standardów międzynarodowych, europejskich i wybranych państw Unii Europejskiej. C.H.Beck.

Komisja Europejska. (1999, 20 stycznia). Public sector information. A key resource for Europe. Green paper on public sector information in the information society.

Komisja Europejska. (2020, 19 lutego). Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Europejska strategia w zakresie danych, COM (2020)66 final.

Li, Y., Guo, Y., Guerin, F., & Lin, C. (2024). Evaluating large language models for generalization and robustness via data compression. Cornell University. arXiv:2402.00861 v2 [cs. CL], 4.02.2024. https://doi.org/10.48550/arXiv.2402.00861

Piskorz-Ryń, A. (2015). Prawo dostępu do informacji a ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego – glosa do wyroku TS z 27.10.2011 r., C-362/10, Komisja Europejska przeciwko Polsce. Europejski Przegląd Sądowy, (5).

Piskorz-Ryń, A. (2018). Ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. Zagadnienia administracyjnoprawne. Wolters Kluwer.

Piskorz-Ryń, A. (2024). Spotkanie legislatorów prawa administracyjnego. W: B. Kowalczyk, K. Kulińska-Jachowska, Ł. Prus, & M. Tabernacka (red.), Prawo administracyjne jako miejsce spotkań. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Jerzemu Supernatowi. E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.

Piskorz-Ryń, A., & Sakowska-Baryła, M. (2025). The Data Governance Act – a step towards a European Data Space, GIS Odyssey Journal, 5(1). https://doi.org/10.57599/gisoj.2025.5.1.69

Ruohonen, J., & Mickelsson, S. (2023). Reflections on the Data Governance Act. Digital Society, 2(10). https://doi.org/10.1007/s44206-023-00041-7

Sibiga, G. (2019). Jawność – tajność. Dokąd zmierzają relacje obywatela z władzą. Monitor Prawniczy, (2).

Specht-Riemenschneider, L. (2025). W: L. Specht-Riemenschneider, & M. Hennemann (red.), Data Governance Act. Article-by-article commentary. C.H.Beck.

Stawecki, T. (2005). Rejestry publiczne. Funkcje instytucji. LexisNexis.

Tarnacka, K. (2009). Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym. Wydawnictwo Sejmowe.

Vickery, G. (2011). Review of recent studies on PSI re-use and related market developments. Information Economics.

 

Akty prawne/Legal acts

Dyrektywa 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 17.11.2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.Urz.UE L nr 345 z 31.12.2003 r.).

 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/37/UE z 26.06.2013 r. zmieniająca dyrektywę 2003/98/WE w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.Urz. UE L nr 175 z 27.06.2013 r.).

Dyrektywa Rady 92/50/EWG z 18.6.1992 r. odnosząca się do koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na usługi (Dz.Urz.UE L Nr 209 z 24.07.1992 r.).

Dyrektywa Rady 93/36/EWG z 14.06.1993 r. dotycząca koordynacji procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych na dostawy (Dz.Urz.UE L nr 199 z 9.08.1993 r.).

Dyrektywa Rady 93/37/EWG dotycząca koordynacji procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane (Dz.Urz.UE L nr 199 z 9.08.1993 r.).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z 26.02.2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.Urz.UE L 94 z 28.03.2014, s. 65).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/868 z 30.05.2022 r. w sprawie europejskiego zarządzania danymi i zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1724 (akt w sprawie zarządzania danymi).

Ustawa z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902).

Ustawa z 16.09.2011 r. o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 204, poz. 1195).

Ustawa z 25.02.2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1446).

Ustawa z 11.08.2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. z 2023 r., poz. 1524).