Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 11/2025

Katalog finansowych instrumentów wsparcia działalności sportowej uzupełniono od 1.01.2022 r. o preferencje podatkowe przysługujące podatnikom dokonującym wydatków na zadania wymienione w ustawie (kluby sportowe niedziałające w celu osiągnięcia zysku, niemasowe imprezy sportowe oraz stypendia sportowe). Przyjęty w ustawie algorytm odliczeń tych wydatków, tzn. pełnej ich kwoty w ramach kosztów uzyskania przychodów oraz dodatkowo połowy tej kwoty w formie ulgi podatkowej, eksponuje motywacyjno-stymulacyjną funkcję tej złożonej z dwóch elementów preferencji podatkowej. Intencją ustawodawcy jest zainteresowanie podatników podatków dochodowych partycypacją w finansowaniu działalności sportowej i przekazywaniem na działalność sportową środków pochodzących spoza sektora finansów publicznych. Celem artykułu jest ocena regulacji prawnych dotyczących zakresu podmiotowego i przedmiotowego oraz trybu stosowania tej preferencji podatkowej. Poddano weryfikacji hipotezę zakładającą, że możliwość łącznego odliczenia kwoty wydatków, większej od faktycznie poniesionych, może intensywnie motywować podatników do finansowania działalności sportowej w zakresie wskazanym w ustawie. Ustalone po pierwszym roku obowiązywania efekty tej preferencji podatkowej pozwalają zasadnie przypuszczać, że przyjęta przez projektodawcę koncepcja wsparcia działalności sportowej może w kolejnych latach zwiększyć zainteresowanie podatników tą formą sponsoringu.

Problematyka dostarczania wody na cele przeciwpożarowe nie jest opracowana w doktrynie prawa polskiego. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wspomina o tej kwestii wyłącznie w trzech miejscach, i to jedynie „przy okazji” regulowania innych zagadnień. W istocie zatem ten akt prawny w sposób dalece niewystarczający, a wręcz szczątkowy, reguluje jedne z bardziej istotnych zagadnień z punktu widzenia bezpieczeństwa. W konsekwencji pozostaje poczucie braku rozwiązania normatywnego szeregu istotnych zagadnień, przez co rodzą się postulaty de lege ferenda, aby te zagadnienia regulacją ustawową objąć. Celem tego artykułu będzie zatem przeanalizowanie rozwiązań, które w zakresie dostarczania wody na cele przeciwpożarowe zawiera ustawa zaopatrzeniowa. Ponadto w artykule zostaną zawarte postulaty de lege ferenda.

Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na toczącą się dyskusję na temat miejsca prawa handlowego w systemie prawa zarówno unijnego, jak i polskiego. Tak bowiem na płaszczyźnie krajowej – w doktrynie polskiego prawa handlowego, jaki i na płaszczyźnie unijnej toczy się dyskusja nad stworzeniem kodyfikacji prawa handlowego, która podkreślałaby społeczną i gospodarczą rolę i znaczenie tej dziedziny prawa. Propagatorzy nowego Kodeksu handlowego w Polsce oraz Europejskiego kodeksu gospodarczego/handlowego (na płaszczyźnie unijnej) podkreślają również oddolną potrzebę takiej regulacji, jej walor porządkujący i systematyzujący, a także przyświecający jej główny cel, jakim jest ułatwienie wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorców zarówno tej krajowej, jak i transgranicznej. I choć wizja nowego Kodeksu handlowego w Polsce oraz idea unijnego Europejskiego kodeksu gospodarczego różnią się nie tylko poziomem regulacji (krajowy vs wewnątrzwspólnotowy), lecz również jej zakresem przedmiotowym, obejmując różne obszary regulacyjne, to wspólne dla tych koncepcji jest dążenie do stworzenia spójnych i koherentnych rozwiązań służących w rezultacie nie tylko przedsiębiorcom, ale również ogółowi społeczeństwa i całej gospodarce. Dlatego też niniejszy artykuł stanowi zachętę dla przedstawicieli doktryny prawa handlowego, aby z większą otwartością pochylili się nad ideą swoistej rekodyfikacji prawa handlowego, która w żaden sposób nie musi zrywać z zasadą jedności prawa cywilnego obowiązującą w prawie polskim, a także do wzięcia udziału w dyskusji i w pracach nad Europejskim kodeksem gospodarczym/handlowym.

Celem niniejszego artykułu jest określenie istoty oraz funkcji kary biegnącej. O swoistości kary określonej przez ustawodawcę jako biegnąca świadczy jej nazwa oraz szczególna procedura wydawania decyzji administracyjnej dotyczącej tej kary. Owe różnice uzasadniają spojrzenie systemowe na jej konstrukcję: z perspektywy przepisów działu IVa k.p.a., przepisów p.o.ś., a także innych regulacji prawnych zawierających konstrukcje kary podobne do regulacji związanej z karą biegnącą. Kluczowe wydaje się zagadnie, czy, a jeśli tak, to w jakim zakresie, regulacja działu IVa k.p.a. modyfikuje konstrukcję kary biegnącej określoną w przepisach p.o.ś. Ponadto, analizując konstrukcję administracyjnej kary pieniężnej, będę starał się wykazać, że procedura stosowania administracyjnych kar pieniężnych w p.o.ś., której jednym z zasadniczych elementów jest kara biegnąca, jest nazbyt rozbudowana, a przez to nieefektywna.

Dane pochodzące z sektora publicznego tworzą istotną wartość dla gospodarki cyfrowej (gospodarki opartej na danych), ponieważ stanowią bezpośredni element produktów i usług cyfrowych, ale również w coraz większym stopniu – zasób służący do trenowania modeli sztucznej inteligencji. Przepisy prawa w różnym stopniu zapewniają przedsiębiorcom dostępność i możliwość eksploatacji tych danych. Należy wyróżnić trzy etapy ewoluowania tych przepisów i trzy kolejne fazy praw informacyjnych użytkowników (przedsiębiorców): 1) dostęp do informacji publicznej, 2) ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego i otwieranie danych, 3) ponowne wykorzystywanie niektórych chronionych kategorii danych. Dwie ostanie fazy stanowią bezpośrednią odpowiedź na zapotrzebowanie przedsiębiorców nie tylko na sam dostęp do informacji, ale również wyznaczenie warunków ich dopuszczalnej eksploatacji w celach gospodarczych. W naszej specyfice krajowej niezbędne pozostaje jedynie zrozumienie ich znaczenia dla rozwoju gospodarki opartej na danych.

W artykule zaprezentowano wyniki badań naukowych autora prowadzonych w zakresie kwalifikacji charakteru prawnego rozstrzygnięć zapadających w postępowaniach konkursowych w obszarze zarządzania bezpośredniego Unii Europejskiej oraz uzasadniono na gruncie teoretycznym nieadekwatność posługiwania się instytucją uznania administracyjnego w procesie doktrynalnej kwalifikacji istoty rozstrzygnięcia w postępowaniach konkurencyjnych. Istotą postępowania konkursowego jest swobodna lub związana ocena materiału dowodowego zawartego w treści projektu konkursowego, której konsekwencją jest tworzenie listy rankingowej projektów. Istoty tej nie zmienia normatywne lub doktrynalne wbudowanie konkursu w ramy postępowania administracyjnego. Jak wykazano, w procesie oceny projektów konkursowych w ogóle nie znajduje zastosowania konstrukcja uznania administracyjnego.

W artykule dokonano analizy instytucji prawnej czynnego żalu w ujęciu ogólnym oraz analizy nowej instytucji prawa rynku finansowego, jaką jest układ w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji. Punktem wyjścia do badań było uogólnione pojęcie czynnego żalu oraz wskazanie niektórych jego typów. Na tym tle dokonano wyodrębnienia cech charakterystycznych badanej instytucji, a następnie wskazano i omówiono poszczególne jej elementy składowe wraz z ich opisem. Zidentyfikowano także niektóre wątpliwości interpretacyjne oraz zaproponowano możliwe ich rozwiązanie. Układ w sprawie warunków nadzwyczajnego złagodzenia sankcji może być znaczącym narzędziem zwiększającym skuteczność nadzoru nad rynkiem finansowym.

Nieprzestrzeganie powszechnego obowiązku segregacji odpadów komunalnych wiąże się z konsekwencją w postaci wymierzenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według sankcyjnej stawki. Celem glosy jest zasadniczo krytyczne odniesienie się do całkowitego zignorowania przez Naczelny Sąd Administracyjny pozajęzykowych reguł wykładni art. 6ka ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zastosowana przez NSA wykładnia, oparta wyłącznie na dyrektywach wykładni językowej, prowadzi do wniosku, że wykazanie choćby jednego przypadku nieprzestrzegania przyjętej zasady segregacji odpadów pociąga za sobą obowiązek nałożenia na podmiot zainteresowany opłaty w stawce właściwej dla nieselektywnego zbierania odpadów. Prezentowane przez NSA stanowisko stoi w sprzeczności z wolą ustawodawcy wyrażoną w uzasadnieniu ustawy wprowadzającej wyżej wskazany przepis oraz może naruszać zasadę in dubio pro tributario. W opracowaniu wykorzystano dogmatycznoprawną metodę badawczą. Analizą objęto ustawodawstwo i materiały legislacyjne, a pomocniczo także dorobek doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych.