Najlepsze ceny Specjalne oferty dla członków klubu książki PWE Najtańsza dostawa
Dr Michał Łyszkowski
ORCID: 0000-0002-6426-3534

Doktor nauk prawnych, adiunkt w Zakładzie Prawa Ochrony Środowiska Instytutu Nauk Prawych Polskiej Akademii Nauk.

 
DOI: 10.33226/0137-5490.2025.9.5
JEL: K32, Q01

Taksówki mogą pełnić istotną funkcję w systemie zrównoważonego transportu, szczególnie jako uzupełnienie komunikacji publicznej. Ułatwiają dostęp do punktów przesiadkowych, zmniejszają zależność od samochodów prywatnych i przyczyniają się do ograniczenia emisji spalin oraz natężenia ruchu w miastach. Rozwój usług ride-hailing wpisał taksówki w model gospodarki współdzielenia, co sprzyja efektywnemu wykorzystaniu zasobów transportowych. Polski ustawodawca, choć dostrzegł potencjał tego rynku i go uregulował, to jednak nie wprowadził efektywnych regulacji proekologicznych dotyczących pojazdów prywatnych. Brak satysfakcjonujących rozwiązań w tym zakresie ma istotne znaczenie dla rozwoju systemu zrównoważonego transportu oraz dla stanu środowiska.

Słowa kluczowe: taksówki; zrównoważony transport; strefa czystego transportu; ochrona środowiska
DOI: 10.33226/0137-5490.2024.11.6
JEL: 32

Założeniem artykułu jest przedstawienie i analiza podstawowych zagadnień regulujących zbieg obowiązku ochrony środowiska i zasady wolności działalności gospodarczej przede wszystkim w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz w nauce prawa. Autor przedstawia unormowania konstytucyjne dotyczące obu analizowanych zagadnień ustrojowych oraz analizuje charakterystyczne dla omawianej tematyki orzeczenia, przede wszystkim Trybunału Konstytucyjnego. Wskazuje, że obowiązek ochrony środowiska jest przewidzianym w samej Konstytucji ograniczeniem wolności działalności gospodarczej. Zwraca przy tym uwagę, że obowiązkiem ustawodawcy i sądów jest próba balansowania między obu wartościami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz zachowanie istoty strzeżonej wolności. Na podstawie przykładów wskazuje jednak, że zasada wolności gospodarczej nie jest zbyt mocno chroniona na poziomie konstytucyjnym i jej ograniczenie jest dopuszczalne w szerokim zakresie. Podstawową przyczyną stwierdzania niekonstytucyjności kontrolowanych przez sąd konstytucyjny przepisów ograniczających wolność działalności gospodarczej są ich mankamenty formalne lub nadmierna dolegliwość, nie zaś analiza naruszeń chronionej konstytucyjnie wartości, jaką jest środowisko.

Słowa kluczowe: konstytucja; ochrona środowiska; wolność działalności gospodarczej; zrównoważony rozwój