Obowiązek ochrony środowiska versus zasada wolności działalności gospodarczej w Konstytucji RP – uwagi na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego

Założeniem artykułu jest przedstawienie i analiza podstawowych zagadnień regulujących zbieg obowiązku ochrony środowiska i zasady wolności działalności gospodarczej przede wszystkim w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz w nauce prawa. Autor przedstawia unormowania konstytucyjne dotyczące obu analizowanych zagadnień ustrojowych oraz analizuje charakterystyczne dla omawianej tematyki orzeczenia, przede wszystkim Trybunału Konstytucyjnego. Wskazuje, że obowiązek ochrony środowiska jest przewidzianym w samej Konstytucji ograniczeniem wolności działalności gospodarczej. Zwraca przy tym uwagę, że obowiązkiem ustawodawcy i sądów jest próba balansowania między obu wartościami zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju oraz zachowanie istoty strzeżonej wolności. Na podstawie przykładów wskazuje jednak, że zasada wolności gospodarczej nie jest zbyt mocno chroniona na poziomie konstytucyjnym i jej ograniczenie jest dopuszczalne w szerokim zakresie. Podstawową przyczyną stwierdzania niekonstytucyjności kontrolowanych przez sąd konstytucyjny przepisów ograniczających wolność działalności gospodarczej są ich mankamenty formalne lub nadmierna dolegliwość, nie zaś analiza naruszeń chronionej konstytucyjnie wartości, jaką jest środowisko.

Bibliografia/References

Ciapała, J. (2009). Konstytucyjna wolność działalności gospodarczej w Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.

Fundowicz, S. (2023). Konflikt wartości w systemie społecznej gospodarki rynkowej. W: M. Domagała i in. (red.), Konflikty wartości w publicznym prawie gospodarczym. C.H.Beck.

Haładyj, A. (2018). Prawo ochrony środowiska a prowadzenie działalności gospodarczej. Dysfunkcje i ich implikacje. W: M. Zdyb i in. (red.), Dysfunkcje publicznego prawa gospodarczego. C.H.Beck.

Korzeniowski, P. (2010). Zasady prawne ochrony środowiska. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Łyszkowski, M. (2022). Wspieranie zrównoważonej konsumpcji jako obowiązek władz publicznych (uwagi na tle art. 74 ust. 4 Konstytucji). Państwo i Prawo, (4).

Piechowiak, M. (2016). Uwagi do art. 1. W: M. Safjan, & L. Bosek (red.), Konstytucja RP. Tom I. Komentarz do art. 1–86. C.H.Beck.

Popik-Chorąży, K. (2023). Kara pieniężna w prawie ochrony środowiska. Wydawnictwo Naukowe Innovatio Press.

Tuleja, P. (2023). Uwagi do art. 1. W: P. Tuleja i in. (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Wolters Kluwer.

Rotko, J. (2001). „Ekologiczna” reforma podatkowa w Republice Federalnej Niemiec. W: R. Mastalski (red.) Księga jubileuszowa Profesora Marka Mazurkiewicza. Oficyna Wydawnicza „Unimex”.

Skrzydło, W. (2009). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Wolters Kluwer.

Sommer, J. (2005). Efektywność prawa ochrony środowiska i jej uwarunkowania – problemy udatności jego struktury. Wydawnictwo Prawo Ochrony Środowiska.

Szydło, M. (2005). Swoboda działalności gospodarczej. C.H.Beck.

Strzyczkowski, K. (2023). Prawo gospodarcze publiczne. Wolters Kluwer.

Winczorek, P. (2000). Komentarz do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Liber.

Zimmermann, J. (2010). Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.