Ocena wyłączenia stosowania przepisów prawa przy realizacji inwestycji związanej z ochroną granicy państwowej w świetle Konstytucji RP i zasad poprawnej legislacji

Artykuł podejmuje problematykę wyłączenia stosowania przepisów prawa przy niektórych inwestycjach celu publicznego, realizowanych na mocy specustaw. Wpisuje się ona w szersze zagadnienie badawcze – stosowania prawa w sytuacji nadzwyczajnej. Autorzy koncentrują się na sytuacji pomijania przepisów o ochronie przyrody oraz regulujących prawo do informacji o przyrodzie wynikającej z przepisu ustawy o budowie zabezpieczenia granicy państwowej, podyktowanej bezpieczeństwem państwa. Celem badawczym jest weryfikacja praktyki ustawowej oraz praktyki stosowania prawa polegającej na pomijaniu lub ograniczaniu pewnych fragmentów systemu prawnego, ze względu na bezpieczeństwo państwa, konieczność ochrony nienaruszalności terytorialnej państwa czy przyspieszenia procedur administracyjnych. Pochopne odwoływanie się przez ustawodawcę do tego typu klauzul może prowadzić do ograniczenia praw obywatelskich, gwarantowanych przepisami rangi ponadustawowej.

Bibliografia/References

Chmielnicki, P. (2020). Geneza specustaw – przykład naturalnej specjalizacji kompleksów normatywnych czy promocji interesów podmiotów dominujących. W: T. Bąkowski (red.), Specustawy inwestycyjno-budowlane. Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego.

Działocha, K. (2005). Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP (stan doktryny prawa), W: K. Działocha (red.), Bezpośrednie stosowanie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wydawnictwo Sejmowe.

Garlicki, L. (2024). Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu. Wolters Kluwer.

Gromski, W. (2007). Przepis odsyłający. W: U. Kalina-Prasznic (red.), Encyklopedia prawa. C.H.Beck.

Jakubiak, E., Korneć, R., & Przybylski, P. (2025). Individual Security and the constitutional right to public information and the protection of personal data in the Republic of Poland – de lege lata conclusions and de lege ferenda demands. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, (2). https://doi.org/10.15804/ppk.2025.02.16

Łuszczek, R. (2023). Bezpośrednie stosowanie konwencji z Aarhus w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, (6).

Łyszkowski, M. (2024). Obowiązek ochrony środowiska versus zasada wolności działalności gospodarczej w Konstytucji RP – uwagi na tle orzecznictwa

Trybunału Konstytucyjnego. Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego, (11), 43–50. https://doi.org/10.33226/0137-5490.2024.11.6

Malinowska-Wójcik, M. (2022). Komplikacja systemu prawnego a specustawy. Przegląd Prawa Publicznego, (7-8).

Sommer, J. (2005). Efektywność prawa ochrony środowiska i jej uwarunkowania – problemy udatności jego struktury. Towarzystwo Naukowe Prawa Ochrony Środowiska.

Trzewik, J. (2016). Publiczne prawa podmiotowe jednostki w systemie prawa ochrony środowiska. Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Tuleja, P. (2023). W: P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, & P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz (wyd. II). Wolters Kluwer.

Uzasadnienie do projektu ustawy, druk nr 1657. https://www.sejm.gov.pl/Sejm9.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1657

Wierczyński, G. (2016). Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Wolters Kluwer.

Wolanin, M. (2009). Cel publiczny jako normatywne kryterium oddziaływania na stosunki cywilnoprawne w gospodarce nieruchomościami, cz. II. Nieruchomości, (10).

Wolanin, M. (2021). Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz. C.H.Beck.

Wronkowska, S. (2002). Na czym polega dobra legislacja. W: Legislacja w praktyce. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich 21 lutego 2002 r.

Zakrzewska, J. (1964). Kontrola konstytucyjności ustaw (we współczesnym państwie burżuazyjnym). Wydawnictwo Prawnicze.

Zalasiński, T. (2009). Zasada prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego. Wydawnictwo Sejmowe.

Zaliwski, Ł. (2018). Specustawy w prawodawstwie polskim – zjawisko incydentalne czy stałe. Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, (27).

Zygmunt, M. (2023). Ważenie praw i wolności konstytucyjnych w procesie sądowego stosowania prawa. Przegląd Prawa Konstytucyjnego, (3). https://doi.org/10.15804/ppk.2023.03.09