Piktogramy jako forma realizacji obowiązku informacyjnego przedsiębiorcy wobec konsumenta

Artykuł koncentruje się na regulacjach prawnych dotyczących stosowania piktogramów jako formy realizacji obowiązku informacyjnego przedsiębiorców wobec konsumentów i zastosowania koncepcji legal design w prawie konsumenckim. Podkreśla, że przepisy unijne i krajowe, choć mocno rozproszone i zróżnicowane, mają na celu ujednolicenie zasad przekazywania informacji w obrocie gospodarczym, szczególnie w branżach takich jak farmacja, chemia czy kosmetologia, gdzie ochrona konsumentów jest priorytetem. Autorka omawia kluczowe akty prawne, takie jak dyrektywy unijne, które wprowadzają obowiązek stosowania graficznych form informacji. Zwraca uwagę na cztery poziomy normatywnego stosowania piktogramów: od fakultatywnych grafik stosowanych dobrowolnie po obligatoryjne oznaczenia wymagane prawnie. Regulacje te, mimo swojej szczegółowości, często nie zapewniają spójności ani przejrzystości, co utrudnia konsumentom zrozumienie przekazywanych informacji. W artykule podkreślono także potrzebę wprowadzenia przepisów, które ujednoliciłyby symbolikę na szerszą skalę i zapobiegałyby stosowaniu grafik wprowadzających w błąd co do właściwości produktu. Zdaniem autorki, prawodawstwo powinno zmierzać w kierunku harmonizacji i normalizacji graficznych form informacji, aby lepiej odpowiadały one na potrzeby konsumentów i przedsiębiorców, a także przyczyniły się do większej przejrzystości i zaufania na rynku.

Bibliografia/References

Allbon, E., & Perry-Kessaris, A. (2021). W: E. Allbon, & A. Perry-Kessaris (red.), Design in legal education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429021411

Bator, M. (2019). Odpowiedzialność przedsiębiorcy za produkt w kontekście oznakowania CE. Enterprise Europe Network. https://www.iph.krakow.pl/images/do-pobrania/Publikacje/Odpowiedzialnosc_przedsiebiorcy_za_produkt_w_kontekscie_oznakowania_CE-Magdalena_Bator_2020.pdf

Corrales Campaqnucci, M., Happcio, H., Hagan, M., & Doherty, M. (red.). (2021). Legal Design: Integrating Business, Design and Legal Thinking with Technology. Edward Elgar.

Czech, T. (2023). Prawa konsumenta. Komentarz (wyd. 2). Wolters Kluwer.

Dąbrowski, D. (2021). Konsumencka ochrona przedsiębiorcy – przyczynek do dyskusji o nowelizacji Kodeksu cywilnego i ustawy o prawach konsumenta dokonanej ustawą z 31.7.2019 r. W: E. Cała-Wacinkiewicz, Z. Kuniewicz, & B. Kanarek (red.), O pojmowaniu prawa i prawoznawstwa. Profesorowi Stanisławowi Czepicie in memoriam. Legalis.

Ducato, R. (2021). W: M. Corrales Campaqnucci, H. Happcio, M. Hagan, & M. Doherty (red.), Legal Design: Integrating Business, Design and Legal Thinking with Technology. Edward Elgar.

Gnela, B. (2013). Umowa konsumencka w polskim prawie cywilnym i prywatnym międzynarodowym. LEX. A Wolters Kluwer business.

Gniewek, E., & Machnikowski, P. (red.). (2023). Kodeks cywilny. Komentarz. Legalis.

González-Miranda, E., & Quindós, T. (2020). W: N. Ceccarelli, & C. Jiménez Martinez (red.), 2CO. Communicating Complexity 2017. Universidad de La Laguna.

Gov.uk. (2019). Best Practice Guide: Improving Consumer Understanding of Contractual Terms and Privacy Policies: Evidence-Based Actions for Businesses. www.gov.uk/government/publications/improving-consumer-understanding-of-contractual-terms-and-privacy-policies (dostęp: październik 2024 r.).

Gross, B. M. (1964). The Managing of Organizations: The Administrative Struggle. Free Press of Glencoe.

Hagan, M. (2024). Law by Design. https://www.lawbydesign.co/legal-design (dostęp: październik 2024 r.).

Kaczmarek-Templin, B., Stec, P., & Szostek, D. (red.). (2024). Ustawa o prawach konsumenta. Kodeks cywilny (wyciąg). Komentarz. C.H.Beck.

Karczewska, D., Namysłowska, M., & Skoczny, T. (2015). Ustawa o prawach konsumenta. Zarys prawa. C.H.Beck.

Krasuski, A. (2021). Prawa i obowiązki abonentów usług telekomunikacyjnych. Wolters Kluwer.

Luzak, J. (2021). W: W: M. Corrales Campaqnucci, H. Happcio, M. Hagan, & M. Doherty (red.), Legal Design: Integrating Business, Design and Legal Thinking with Technology. Edward Elgar.

Łętowska, E. (2002). Prawo umów konsumenckich. C.H.Beck.

Pagano, E. (2021). W: E. Allbon & A. Perry-Kessaris (red.), Design in legal education. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429021411

Rossi, A., Ducato, R., Haapio, H., & Passera, S. (2019). When design met law: Design patterns for information transparency. Droit de la Consommation – Consumentenrecht, (79), 122–123.

Sierpowska, I. (2024). O istocie informacji i obowiązku informacyjnego w prawie. Wprowadzenie do problematyki. W: I. Sierpowska (red.), Obowiązki informacyjne w prawie. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Skorupka, A. (2024). Obowiązek informacyjny zapewnienia zgodności towaru z umową w świetle dyrektywy towarowej. W: I. Sierpowska (red.), Obowiązki informacyjne w prawie. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Skory, M. (2005). Klauzule abuzywne w polskim prawie ochrony konsumenta. Kantor Wydawniczy Zakamycze.

Słocka, L. (2022). Obowiązki informacyjne przedsiębiorcy charakterystyczne dla świadczenia usług drogą elektroniczną na rzecz konsumenta a plain language i warstwowe obowiązki informacyjne jako próba rozwiązania problemu tzw. information overkill. Prawo Mediów Elektronicznych, (4), 25–33.

Stefanicki, R. (2006). Ochrona konsumenta w świetle ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Kantor Wydawniczy Zakamycze.

Świerczek, M. (2021). Znak, ikona, piktogram – z czym to się je? https://piktoskop.wordpress.com/2021/01/01/znak-ikona-piktogram-z-czymto-sie-je/ (dostęp: 18.06.2025).

Toffler, A. (1970). Future Shock. Bantam Books.

Vanderstichele, G. (2021). Knowledge graphs as an example of legal design to model legal analytics for adjudication with respect for the rule of law. W: M. Corrales Campaqnucci, H. Happcio, M. Hagan, & M. Doherty (red.), Legal Design: Integrating Business, Design and Legal Thinking with Technology. Edward Elgar.

Wszołek, M. (2020). W: M. Wszołek, & M. Pielużek (red.), Manual – information design. Podręcznik z zakresu projektowania komunikacji. Libron.

Wszołek, M., & Płuchowska, D. (2021). Legal Design. Libron.

Zoll, F. (2021). Ekologiczne prawo sprzedaży – bardzo wstępne uwagi. W: K. Bilewska & D. Krekora-Zając (red.), Wykonanie zobowiązań. Księga jubileuszowa dedykowana profesorowi Adamowi Brzozowskiemu. C.H.Beck.