Porozumienie SCM a rozwiązanie sporu w sprawie EC and Certain Member States – Large Civil Aircraft i w sprawie US – Large Civil Aircraft

Spór w sprawie EC and Certain Member States – Large Civil Aircraft (DS316) i w sprawie US – Large Civil Aircraft (2nd complaint) (DS353) dotyczy subsydiowania budowy dużych samolotów cywilnych (LCA) i walki koncernów, takich jak Airbus i Boeing, o uzyskanie pozycji dominującej na rynku. Z uwagi na ramy czasowe jest on traktowany jako najbardziej skomplikowany w historii WTO. U jego podstaw leży odmienne w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej podejście do prowadzenia działalności gospodarczej i definiowania niedozwolonych subsydiów. Celem artykułu jest analiza sporu DS316 i DS353 i ocena, czy o jego rozstrzygnięciu zadecydowały postanowienia porozumienia w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych (porozumienie SCM). W artykule poddano badaniom warstwę faktograficzną sporu, charakter regulacji Porozumienia SCM oraz przyczyny, które doprowadziły do zawarcia przez UE i Stany Zjednoczone ugody w sprawie współpracy w dziedzinie LCA. Biorąc pod uwagę, że spór ma charakter polityczny, w artykule postawiono następującą hipotezą badawczą: Spór DS316 i DS353, pomimo że bardzo skomplikowany, jest możliwy do rozwiązania na gruncie prawa WTO, ale wyłącznie na mocy ugody stron. Wyniki badań wskazują, że spór został rozwiązany na podstawie art. 3.7 DSU, ale o zawarciu konsensusu nie przesądziły względy normatywne Porozumienia SCM, ale chęć stron do pogłębiania współpracy gospodarczej.

Bibliografia/References

Ambroziak, A. A. (2004). Spór pomiędzy USA a Unią Europejską o subsydiowanie produkcji dużych samolotów pasażerskich. Wspólnoty Europejskie, (12/157), 20–28.

Banach, M. (2023). Airbus A300 – pierwszy Airbus. https://www.smartage.pl/airbus-a300-pierwszy-airbus/ (dostęp: 30.01.2023).

Bhat, S. (2022). Tailspin: Examining the distortive effects of the Airbus-Boeing duopoly on trade dispute resolution between the United States and European Union. Brooklyn Journal of International Law, 47(2), 486–526.

Bown, C. P., & Mavroidis, P. C. (2021). Is this the End? The WTO case law of 2019. World Trade Review, 20(4), 383–388. https://doi.org/10.1017/S1474745621000227

Chianale, G. F. (2013). The WTO Airbus dispute: Findings of the Panel and the Appellate Body. European State Aid Law Quarterly, 12(2), 290–329. https://doi.org/10.21552/ESTAL/2013/2/362

Dobaczewska, A. (2013). Formy finansowania przedsiębiorców w świetle prawa pomocy publicznej. Diffin.

Knorr, A., Bellmann, J., & Schomaker, R. (2012). Subsidies in civil aircraft manufacturing: The World Trade Organization (WTO) and the Boeing-Airbus dispute. European State Aid Law Quarterly, 11(3), 585–600. https://doi.org/10.21552/ESTAL/2012/3/308

Kociubiński, J. (2022). Europejski system ochrony przed szkodliwymi subsydiami zagranicznymi – między bezczynnością a protekcjonizmem. W: A. Kozłowski (red.), Rządy prawa jako wartość uniwersalna. Księga jubileuszowa Profesora Krzysztofa Wójtowicza. http://doi.org/10.34616/145222

Linter, A. B. (2017). Subsidizing large civil aircraft: Airbus and Boeing' s newest dispute before the World Trade Organization. Mississippi Law Journal Supra, 86, 41–68.

Maennig, W., & Wittig, S. (2010). WTO dispute settlement proceedings: European support for Airbus in the spotlight. Intereconomics, 45(3), 180–187.

McGuire, S. (1997). Airbus industry. Conflict and cooperation in US-EC trade relations. Springer.

Meier-Kaienburg, N. (2006). The WTO´s toughest case: An examination of the effectiveness of the WTO dispute resolution procedure in the Airbus-Boeing dispute over aircraft subsidies. Journal of Air Law and Commerce, 71(2), 191–250.

Przygrodzka, R. (2007). Subsydia eksportowe i ich oddziaływanie na światowy handel rolny. Zeszyty Naukowe SGGW w Warszawie – Problemy Rolnictwa Światowego. 2/17(2), 294–303. https://doi.org/10.22630/PRS.2007.2.45

Scherpenberg, J., & van Hausseguy, N. (2005). The Airbus-Boeing Dispute: Not for the WTO to Solve. German Institute for International and Security Affairs, SWP Comments, 1–8. https://www.swp-berlin.org/en/publication/the-airbus-boeing-dispute

Shimada, S. (2012). EU-US Airplane subsidy disputes Airbus vs. Boeing. University of Warwick. https://wrap.warwick.ac.uk/54056/#:~:text=http%3A//webcat.warwick.ac.uk/record%3Db2606641~S1.

Sykes, A. O. (2010). The questionable case for subsidies regulation: A comparative perspective. Stanford Law and Economics Olin Working Papers, 380(2). https://ssrn.com/abstract=1444605

Szwedo, P. (2008). Środki odwetowe w prawie Światowej Organizacji Handlu. Oficyna. A Wolter Kluwer business.

Truxal, S. (2024). State subsidies and aircraft financing in the EU, USA, and China: A balancing act. Uniform Law Review, 29(1), 17–29. https://doi.org/10.1093/ulr/unae026

Vaydik, B. (2020). Ending, the forever war: Resolving the Boeing-Airbus trade dispute with a new bilateral agreement. Journal of Air Law and Commerce, 85(2), 355–384.

Wittig, S. (2010). The Airbus-Boeing dispute: Implications of the WTO Boeing decision. Intereconomics, 45(5), 262–263.

Wittig, S. (2021). Transatlantic trade dispute: Solution for Airbus-Boeing under Biden? Intereconomics, 56(1), 23–31.

Zagrajek, P. (2006). Airbus kontra Boeing – spór o subsydia. Lotnictwo, (1), 16–17.

Ziemblicki, B. (2011). Odpowiedzialność państw w Światowej Organizacji Handlu. W: S. Zaręba (red.), Odpowiedzialność w prawie międzynarodowym.