Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 06/2026

Rozważania poruszone w artykule koncentrują się wokół prawomocności orzeczenia sądu administracyjnego z perspektywy wielości podmiotów kierujących skargi w stosunku do tej samej decyzji administracyjnej. Dostrzegając mankamenty regulacji procesowej, autorka postuluje, by uzupełnić ją o unormowania poświęcone współuczestnictwu materialnemu. W artykule autorka dowodzi, że w pewnych sytuacjach ta znana procesowi cywilnemu konstrukcja prawna znajduje zastosowanie w praktyce, choć wywodzona jest z innych niż procedura cywilna źródeł. Dzięki temu daje się zrealizować zasadę nienaruszalności prawomocnego orzeczenia sądowego.

Celem rozważań jest określenie miejsca biometrycznego podpisu elektronicznego (tzw. podpisu dynamicznego lub w skrócie – biometrycznego) w ramach ogólnej struktury podpisów elektronicznych z rozporządzenia eIDAS oraz wskazanie, czy przetwarzanie danych osobowych z podpisu dynamicznego będzie w każdej sytuacji objęte ograniczeniami z art. 9 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO). Brak definicji legalnej podpisu dynamicznego, jego techniczny charakter i specyficzna formuła w zestawieniu z cechami danych biometrycznych na gruncie RODO budzą istotne wątpliwości interpretacyjne. Problem dotyczy przede wszystkim kwestii kwalifikacji danych osobowych przetwarzanych (zbieranych) przy tworzeniu cyfrowej wersji podpisu odręcznego. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że nie każde wykorzystanie podpisu dynamicznego wiąże się z przetwarzaniem danych biometrycznych w rozumieniu RODO. Dane z podpisu będą traktowane jako biometryczne wyłącznie w oznaczonych sytuacjach, gdy ich przetwarzanie przy użyciu specjalnych technik następuje w celu identyfikacji tożsamości (identyfikacji osoby) lub weryfikacji tożsamości. Autorzy wskazują tym samym na konieczność każdorazowej oceny kontekstu przetwarzania danych osobowych przez ich administratora, gdyż to cel i sposób użycia technologii decydują o zakwalifikowaniu danych podpisu dynamicznego jako biometrycznych w rozumieniu RODO.

Waza Rubina – kontrowersje związane ze stosowaniem odmiennej interpretacji do klasyfikacji podatków i opłat specjalnych w prawie pomocy państwa UE

The application of European Union State aid law to fiscal measures is notoriously controversial, as the existing interpretative standard seeks a modus vivendi between two ultimately irreconcilable elements: On the one hand, the exclusive national competences in the field of direct taxation, and on the other, the so-called objective concept of aid requiring the assessment of measures on the basis of actual effects, i.e. enabling taxes to be included in the scope of Article 107 TFEU. In the three-element test developed in the case law of the Court of Justice, taxes and the so-called special levies – charges imposed “on top” of the tax system – are treated differently in the reference framework used to assess selectivity. In analysing the most recent acquis, the author argues that this differentiated treatment is unjustified; that it constitutes an artificial division which, under the already highly suboptimal conditions of the existing Treaty-based division of competences, only needlessly complicates the interpretation of Article 107 TFEU and of the selectivity criterion, which is already difficult to apply.

Kwestia stosowania unijnego prawa pomocy państwa do środków fiskalnych jest przedmiotem stałych kontrowersji, bo istniejący standard interpretacyjny jest próbą znalezienia modus vivendi dla niedających się pogodzić kwestii: z jednej strony krajowych kompetencji wyłącznych w zakresie opodatkowania bezpośredniego, a z drugiej tzw. obiektywnej koncepcji pomocy wymagającej oceny środków na podstawie rzeczywistych efektów, czyli umożliwiającej włączenie podatków w zakres art. 107 TFUE. W ramach wypracowanego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości na potrzeby oceny, kiedy krajowy środek może być pomocą, trzyelementowego testu podatki i tzw. opłaty specjalne – czyli obciążenia nakładane „obok” systemu podatkowego – są traktowane odrębnie. Inne jest podejście do oceny punktu odniesienia na potrzeby oceny kryterium selektywności. Analizując najnowszy dorobek, autor stawia tezę, że to odmienne traktowanie jest nieuprawnione, że jest to sztuczny podział. W suboptymalnych warunkach traktatowego podziału kompetencji dodatkowo niepotrzebnie komplikuje interpretację art. 107 TFUE, a także kryterium selektywności, które i tak jest trudne do zastosowania.

Chociaż z każdym rokiem przybywa raportów i publikacji naukowych świadczących o nasilającym się niekorzystnym wpływie nadmiernego i źle ukierunkowanego światła na różne elementy środowiska przyrodniczego oraz społeczeństwo, to wciąż nie jest to temat w pełni uregulowany prawnie na poziomie unijnym i krajowym. Ogólnym celem tego opracowania jest analiza przepisów prawa unijnego oraz porównanie regulacji wybranych państw członkowskich dotyczących zapobiegania zanieczyszczeniu światłem. Stawianą tezą jest twierdzenie, że brak wspólnych ram prawnych regulujących wyraźnie zanieczyszczenie światłem powoduje, że zakres działań prawnych podejmowanych w tym zakresie przez państwa członkowskie jest bardzo różny, co utrudnia skuteczne ograniczanie tego problemu, zwłaszcza w kontekście jego często transgranicznego charakteru.

Celem artykułu jest zbadanie zakresu swobody planowania podatkowego w zestawieniu z restrykcyjnym charakterem ustalania czynności odpowiedniej. Autor broni w nim dwóch tez. Po pierwsze, podatnik, planując swoje działania, dysponuje relatywnie szerokim zakresem swobody, wyznaczonym przez hipotezę normy klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Jego działania w ograniczonym zakresie mogą nawet nosić znamiona abuzywności. Po drugie, w przypadku wystąpienia nadużycia podatkowego w rozumieniu art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej swoboda ta ulega znacznemu ograniczeniu. Szef KAS, ustalając czynność odpowiednią, co do zasady musi wskazać jedną czynność charakteryzującą się brakiem abuzywności oraz racjonalnością, przy czym racjonalność ta jest zrelatywizowana do indywidualnej sytuacji danego podmiotu.

W przypadku, gdy towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające funduszem inwestycyjnym utraci zezwolenie na zarządzenie funduszem w związku z wydaniem przez Komisję Nadzoru Finansowego decyzji sankcyjnej albo zezwolenie takie wygaśnie, fundusz inwestycyjny traci organ odpowiedzialny za zarządzanie nim i reprezentację. W opisanej sytuacji ustawa przewiduje, że depozytariusz funduszu jest odpowiedzialny za jego reprezentację. W artykule poddano analizie podstawę oraz zakres umocowania depozytariusza do reprezentacji funduszu celem dokonania kwalifikacji roli, w jakiej występuje depozytariusz z perspektywy instytucji prawa prywatnego.

Odpłatne świadczenie usług seksualnych z reguły uważa się za niemoralne, zaś umowę, w której jedna ze stron zobowiązuje się do świadczenia usługi seksualnej, a druga do zapłaty wynagrodzenia za tę usługę, uznaje się zwykle za nieważną. W konsekwencji wynagrodzenie świadczone za usługę podlega zwrotowi na podstawie art. 405 w zw. z art. 410 § 2 k.c. Żądanie zwrotu wynagrodzenia za świadczoną usługę seksualną może budzić wątpliwości co do zgodności z zasadami współżycia społecznego. Ocena analizowanej sytuacji jest w świetle Kodeksu cywilnego możliwa na dwóch podstawach, tj. art. 411 pkt 2 k.c. oraz art. 5 k.c. W opracowaniu przedstawiono zasady stosowania obu przepisów, relację między nimi oraz możliwość ich odniesienia do sytuacji żądania zwrotu wynagrodzenia za usługę seksualną. Z przeprowadzonej analizy wynika, że art. 411 pkt 2 k.c., pozwalający zatrzymać świadczenie w ręku accipiensa, jeżeli czyniło ono zadość zasadom współżycia społecznego, nie powinien stanowić podstawy wyłączenia zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych w wykonaniu czynności prawnych sprzecznych z zasadami współżycia społecznego. W tych przypadkach do wyłączenia żądania zwrotu nienależnego świadczenia może dojść na podstawie art. 5 k.c.

Artykuł stanowi aprobującą glosę do uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego. Dotyka ona zagadnienia budzącego od lat spory w doktrynie i orzecznictwie, a dotyczącego tego, czy umowa kredytu stanowi umowę wzajemną. W glosie dokonano przeglądu występujących stanowisk. Następnie przedstawiono pojęcie umowy wzajemnej oraz charakter prawny świadczeń stron z umowy kredytu. To wszystko pozwoliło dojść do wniosku, że świadczenie kredytodawcy polegające na wypłacie lub udostępnieniu kwoty kredytu oraz na odroczeniu spłaty tej kwoty dokonywane jest w celu uzyskania świadczenia od kredytobiorcy w postaci odsetek lub prowizji. Z kolei kredytobiorca zobowiązuje się do zapłaty odsetek i prowizji, po to by otrzymać kwotę kredytu i moc z niej korzystać przez określony czas bez potrzeby jej zwrotu przed umówionym terminem. Tym samym więc świadczenie każdej ze stron jest dokonywane w celu uzyskania świadczenia drugiej strony, co w pełni odpowiada pojęciu umowy wzajemnej.