Przedawnienie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych

Artykuł analizuje problematykę przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych nakładanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (Prezesa UODO) za naruszenia ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Celem publikacji jest ocena, czy brak uregulowania instytucji przedawnienia bezpośrednio w RODO wyklucza stosowanie krajowych przepisów w tym przedmiocie, ustanowionych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Autorzy argumentują, że do kar przewidzianych w art. 83 RODO powinien mieć zastosowanie pięcioletni termin przedawnienia zarówno w odniesieniu do nałożenia, jak i wykonania kary, wynikający z art. 189g k.p.a. W artykule zostało omówione także stanowisko odmienne, prezentowane przez organ nadzoru, kwestionujące dopuszczalność stosowania przepisów krajowych w zakresie przedawnienia w odniesieniu do sankcji nakładanych na podstawie RODO. W artykule zastosowano kilka wzajemnie uzupełniających się metod badawczych, w tym metodę dogmatycznoprawną polegającą na analizie i interpretacji treści prawa obowiązującego, zarówno unijnego, jak i krajowego, a także decyzji Prezesa UODO i orzecznictwa sądów i trybunałów. Wspierająco zastosowano metodę historycznoprawną w celu ukazania ewolucji instytucji przedawnienia w postępowaniu administracyjnym.

Bibliografia/References

Literatura/Literature

Barta, P., Kawecki, M., & Litwiński, P. (2025). W: P. Litwiński (red.), Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Wybrane przepisy sektorowe. Komentarz (wyd. 2). C.H.Beck.

Jabłoński, M. (2023). W: M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (wyd. 31). C.H.Beck.

Jaśkowska, M., & Wilbrandt-Gotowicz, M., & Wróbel, A. (red.). (2026). Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz (wyd. IX). Wolters Kluwer.

Kmieciak, Z., Wojtuń, M., & Wegner, J. (red.). (2023). Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wolters Kluwer.

Kohutek, K. (2015). Komentarz do rozporządzenia nr 1/2003 w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu. LEX. https://sip.lex.pl/komentarze-i-publikacje/komentarze/komentarz-do-rozporzadzenia-nr-1-2003-w-sprawie-wprowadzenia-w-587239403

Kruk, E. (2013). Sankcja administracyjna. Wydawnictwo UMCS.

Lewicka, R., Lewicki, M., & Wyporska-Frankiewicz, J. (2011). Kilka uwag na temat przedawnienia sankcji administracyjnych. W: M. Stahl, R. Lewicka, & M. Lewicki (red.), Sankcje administracyjne. Wolters Kluwer.

Rutkowska, E. (2025a). Czy kara za naruszenie RODO może się przedawnić? UODO uważa, że nie. Sprawę rozstrzygnie NSA. Gazeta Prawna. https://www.gazetaprawna.pl/firma-i-prawo/artykuly/9817855,czy-kara-za-naruszenie-rodo-moze-sie-przedawnic-uodo-uwaza-ze-nie-s.html

Rutkowska, E. (2025b). RODO na zwolnionych obrotach. Dlaczego postępowania w Polsce trwają latami? Gazeta Prawna. https://www.gazetaprawna. pl/firma/artykuly/11193013,rodo-na-zwolnionych-obrotach-dlaczego-postepowania-w-polsce-trwaja-la.html

UODO (Urząd Ochrony Danych Osobowych). (2025). Stanowisko Prezesa UODO z 9 czerwca 2025 r. dotyczące przedawnienia karalności za naruszenie RODO. https://uodo.gov.pl/pl/138/3728

Winceniak, A. (2008). Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania. Wolters Kluwer.

Akty prawne/Legal acts

Rozporządzenie 2988/95 Rady (WE, EUROATOM) z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych wspólnot europejskich. Dz.Urz.WE L 312/1 z 21.12.1995.

Rozporządzenie 1/2003 Rady (WE) z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia w życie reguł konkurencji ustanowionych w art. 81 i 82 Traktatu. Dz.Urz.UE L 2003.1/1 z 4.01.2003.

Rozporządzenie 2016/679 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w prawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych). Dz.Urz.UE L 119/1 z 4.05.2016.

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Rzym, 25.03.1957. Dz.Urz.WE nr 2004.90.864/2 z 30.04.2004.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. T.j. Dz.U. 2025, poz. 1691.

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Dz.U. 1997, nr 133, poz. 883.

Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. T.j. Dz.U. 2025, poz. 1714.

Ustawa z dnia z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych. Dz.U. 2019, poz. 1781.