Rodzaj relacji prawnych zachodzących pomiędzy podmiotami stosunków administracyjnoprawnych

Tematem niniejszego artykułu jest układ stosunków zachodzących pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w stosunkach administracyjnych. Przed długie lata zdecydowanie dominował w tym względzie jeden pogląd wypracowany w latach 50. ubiegłego wieku, zgodnie z którym relacja pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w stosunkach administracyjnych układała się w ten sposób, że „państwo ludowe”, mając monopol na tzw. imperium, jest podmiotem, który zawsze w stosunkach prawnych tego rodzaju dominuje nad innymi podmiotami, które owemu władztwu podlegają. Wspomniane władztwo traktowano jako źródło wyłącznej kompetencji państwa do nawiązywania stosunków administracyjnoprawnych z podmiotami podlegającymi owemu władztwu – tak osobami fizycznymi, jak i przedsiębiorcami. Autor artykułu podważa tezę o monopolu państwa, a także innych podmiotów władzy publicznej na możliwość jednostronnego nawiązywania, modyfikowania i wygaszania stosunków administracyjnoprawnych. Twierdzi, że stosunki prawne nawiązywane na podstawie norm szeroko rozumianego prawa publicznego mają charakter stosunków prawnych typu podległości kompetencji. Jego zdaniem nie jest tak, jak sądzono dotychczas, że w kompetencje do nawiązywania tego typu stosunków prawnych wyposażone zostały jedynie podmioty administrujące. W kompetencje takie zostały bowiem wyposażone przez ustawodawcę również podmioty administrowane, a więc podmioty prywatne. W konsekwencji może być tak, że raz omawiane stosunki prawne nawiązywane są jednostronnie przez podmioty administrujące, a innym razem – przez podmioty administrowane.

Bibliografia/References

Achterberg, N., (1982). Die Rechtsordnung als Rechtsverhältnissordnung. Duncker & Humblot/Berlin.

Bauer, H. (2022). Lehren vom Verwaltungsrechtsverhältnis, Mohr Siebeck.

Duniewska, Z., Jaworska-Dębska, B., Michalska-Badziak, R., Olejniczak Szałowska, E., & Stahl, M. (2002). Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie. Wolter Kluwer.

Filipek, J. (2001). Prawo administracyjne. Instytucje ogólne. Cz. II. Wolter Kluwer.

Hauser, R. (2015). Stosunek administracyjnoprawny. W: R. Hauser, Z. Niewiadomski, & A. Wróbel (red.). System prawa administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego. C.H.Beck.

Iserzon, E. (1968). Prawo administracyjne. Podstawowe instytucje. Wydawnictwo Prawnicze.

Jakimowicz, W. (2002). Publiczne prawa podmiotowe. Kantor Wydawniczy Zakamycze.

Jaroszyński, M. (red.). (1952). Prawo administracyjne. Część III. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Jaroszyński, M., Zimmermann, M., & Brzeziński, W. (1956). Polskie prawo administracyjne. Część ogólna. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Jełowicki, M. (1979). W: K. Sand (red.), Prawo administracyjne Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Kasznica, S. (1946). Polskie prawo administracyjne. Księgarnia Akademicka.

Kruś, M., Szewczyk, E., & Szewczyk, M. (2014). Przyjęcie zgłoszenia robót budowlanych w kontekście fikcji pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. W: J. Sługocki (red.), Dziesięć lat polskich doświadczeń w Unii Europejskiej. Problemy prawnoadministracyjne. Tom I. Presscom.

Langrod, J. (1948). Instytucje prawa administracyjnego. Zarys części ogólnej. Tom 1. Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Leoński, Z. (2004). Zarys prawa administracyjnego. LexisNexis.

Longchamps de Bérier, F. (1964). O pojęciu stosunku prawnego w prawie administracyjnym. Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo, XII(19).

Longchamps de Berier, F. (2019). O pojęciu stosunku prawnego w prawie administracyjnym. W: F. Longchamps de Berier. Pisma wybrane z lat 1934–1970. Wolters Kluwer.

Łętowski, J. (1978). Stosunek administracyjnoprawny. W: J. Łętowski (red.), System Prawa Administracyjnego. Tom III. Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Maurer, H. (2011). Allgemeines Verwaltungsrecht. C.H.Beck.

Miemiec, M. (2022). W: J. Blicharz, & P. Lisowski (red), Prawo administracyjne. Zagadnienia ogólne i ustrojowe. Wolters Kluwer.

PiP. (1953). Sprawozdanie z konferencji: O marksistowski podręcznik polskiego prawa administracyjnego. Dyskusja w Komitecie Nauk Prawnych PAN nad podręcznikiem prawa administracyjnego pod red. prof. M. Jaroszyńskiego. Państwo i Prawo, (5–6), 758–789.

Redelbach, A., Wronkowska, S., & Ziembiński, Z. (1994). Zarys teorii państwa i prawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Starościak, J. (1977). Prawo administracyjne. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Smoktunowicz, E. (1970). Analogia w prawie administracyjnym. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Stankiewicz, R. (2019). W: J. Jagielski, & M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.

Szewczyk, E. (2019). Milczenie w prawie włoskim. W: Z. Kmieciak, & M. Gajda-Durlik (red.), Milczące załatwienie sprawy przez organ administracji publicznej. Wolters Kluwer.

Woroniecki, P. M. (2016). W: M. Zdyb, & J. Stelmasiak (red.), Prawo administracyjne. Wolters Kluwer.

Wronkowska, S., & Ziembiński, Z. (2001). Zarys teorii prawa. Ars Boni et Aequi.

Ziembiński, Z. (1995). Logika praktyczna (wyd. XVIII). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Ziembiński, Z. (1978). Teoria prawa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.