Ubezpieczenie własności intelektualnej – związek bez przyszłości?

Celem artykułu jest identyfikacja barier rozwoju ubezpieczeń własności intelektualnej oraz ocena ich potencjału w kontekście rosnącego znaczenia aktywów niematerialnych w gospodarce. Mimo że kapitał intelektualny ma coraz większy udział w strukturze majątkowej przedsiębiorstw, trudności związane z jego wyceną utrudniają wykorzystanie tych wartości jako przedmiotu ubezpieczenia czy zabezpieczenia wierzytelności. Powstaje w ten sposób paradoks: wzrasta znaczenie informacji i wiedzy, ale ich ubezpieczalność pozostaje ograniczona. Artykuł krytycznie odnosi się do założeń Komisji Europejskiej, wskazując, że to nie ubezpieczenia wymuszą standaryzację wyceny, lecz przeciwnie – rozwój metod wyceny i dostęp do danych statystycznych warunkują możliwość efektywnego ubezpieczenia własności intelektualnej

Bibliografia/References

Bojańczyk, M. (2003). Wycena wartości marek. Społeczeństwo i Polityka, (2).

CJA Consultants, & European Policy Advisers Britain and Brussels (2006). Patent litigation insurance – A study for the European Commission on the feasibility of possible insurance schemes against patent litigation risks. Appendices to the final report. June 2006.

Cremers, K., Ernicke, M., Gaessler, F., Harhoff, D., Helmers, C., McDonagh, L., Schliessler, P., & van Zeebroeck, N. (2017). Patent litigation in Europe. European Journal of Law and Economics, 44. https://doi.org/10.1007/s10657-016-9529-0

EUIPO. (2018). IP Litigation Insurance Landscape.

Fras, M. (2018). W: M. Habdas (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom V. Zobowiązania. Część szczególna (art. 765–921(16)). Wolters Kluwer.

Giesen, B. (2013). Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa na gruncie art. 11 ZNKU. Studia Prawa Prywatnego, (2).

Giesen, B. (2021). Zasada nemo plus iuris in alium transferre potest a dobra wiara nabywcy autorskich praw majątkowych. Studia Iuridica, 89. https://doi.org/10.31338/2544-3135.si.2022-89.5

Giesen, B., & Kurosz, K. (2021). Wizerunek modela w stosunkach kontraktowych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace z Prawa Własności Intelektualnej, (4). https://www.wolterskluwer.com/pl-pl/news/zeszyty-naukowe-uniwersytetu-jagiellonskiego-4-154-2021

Grzybczyk, K. (2014). Prawo właściwe dla powstania i ochrony praw własności intelektualnej. W: M. Pazdan (red.), Prawo prywatne międzynarodowe. System Prawa Prywatnego. Tom 20C. C.H.Beck.

Grzybczyk, K. (2024). Azjatycki soft power a prawo własności intelektualnej. Wolters Kluwer.

Hrdy, C. A., & Lemley, M. A. (2021). Abandoning trade secrets. Stanford Law Review, 73(January).

KE (Komisja Europejska). (2005). Oświadczenie Komisji dotyczące art. 2 dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej. Dz.Urz.UE L 94 z 30.04.2004 r., poz. 37.

KE (Komisja Europejska). (2007). Communication from the Commission to the European Parliament and the Council – Enhancing the patent system in Europe. COM/2007/0165 final, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52007DC0165 (dostęp: 4.01.2025).

KE (Komisja Europejska). (2016). Commission staff working document accompanying the document communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions Europe’s next leaders: The start-up and scale-up initiative putting intellectual property at the service of SMEs to foster innovation and growth. SWD/2016/0373 final, 21.11.2016.

Kossecki, P. (2024). Wycena aktywów niematerialnych do celów prawnych. Wolters Kluwer.

Kurosz, K. (2024a). Środki pomocnicze w sprawach własności intelektualnej a pojęcie własności intelektualnej w prawie unijnym. Przegląd Prawa Handlowego, (5).

Kurosz, K. (2024b). Znaczenie konwencji WIPO z 1967 r. dla zakresu stosowania środków pomocniczych w sprawach własności intelektualnej. Przegląd Prawa Handlowego, (6).

Kurzynoga, M. (2024). Praca zdalna za pośrednictwem platform cyfrowych w kontekście transgranicznego charakteru własności intelektualnej. W: A. Adamczak (red.), Reforma prawa własności intelektualnej. Część IV, Monografie, Studia, Rozprawy. Politechnika Świętokrzyska.

LLoyd’s. (2020). Safeguarding intellectual property to enhance corporate value.

Maśniak, D. (2024). W: M. Balwicka-Szczyrba, & A. Sylwestrzak (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wolters Kluwer.

Michalak, A. (2006). Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Zagadnienia cywilnoprawne. Kraków. Wolters Kluwer.

Mularski, K. (2020). W: D. Fuchs, K. Malinowska, & D. Maśniak (red.), Kontrakty na rynku ubezpieczeń. Komentarz do przepisów i warunków ubezpieczenia. Wolters Kluwer.

Niewęgłowski, A. (2001). Prawo autorskie. Komentarz. Wolters Kluwer.

Niewęgłowski, A. (2017). W: R. Skubisz (red.), System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej. Tom 14C. C.H.Beck.

Ocean Tomo. (2021). Intangible Asset Market Value Study.

Pérez Carrillo, E. F., & Cuypers, F. (2013). Viability of Patent Insurance in Spain. Fundación Mapfre.

Polak, A. (2012). Prawo do informacji geologicznej jako prawo majątkowe i przedmiot ochrony w świetle prawa do informacji o środowisku i obowiązku udostępniania do nieodpłatnego korzystania. Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk, (83).

Popiołek, W. (2013). „Terytorializm” praw autorskich w nowej polskiej ustawie o prawie prywatnym międzynarodowym. W: A. Matlak, & S. Stanisławska-Kloc (red.), Spory o własność intelektualną. Księga jubileuszowa dedykowana profesorom Januszowi Barcie i Ryszardowi Markiewiczowi. Wolters Kluwer.

Raczyński, A. (2016). W: M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450–1088. C.H.Beck.

Rejdak, M. (2024). Unijna perspektywa postępowania w sprawach własności intelektualnej. Polski Proces Cywilny, (4).

Simensky, M., & Osterberg, E. C. (1999). Insurance and management of intellectual property risks. Cardozo Arts & Entertainment Law Journal, 17.

Skubisz, R. (2017). W: R. Skubisz (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 14a. Prawo własności przemysłowej. C.H.Beck.

Sołtysiński, S., & Gogulski, S. (2019). W: J. Szwaja (red.), Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz. C.H.Beck.

Szpyt, K. (2021). Ubezpieczenia w LegalTech. W: D. Szostek (red.), LegalTech. Czyli jak bezpiecznie korzystać z narzędzi informatycznych w organizacji, w tym w kancelarii oraz dziale prawnym. C.H.Beck.

Szpyt, K. (2025). Ubezpieczenie cyber risk w dobie rozwoju sztucznej inteligencji. Komentarz praktyczny. LEX/el.

Traple, E. (2003). Ochrona informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji a ochrona tajemnic ujawnionych w takcie negocjacji. Monitor Prawniczy, (21).

Véron, P. (2010). Le contentieux des brevets d’invention en France. Étude statistique 2000–2009. Véron & Associéts Avocats.

WIPO. (2004). Secrets of Intellectual Property – A Guide for small and medium sized Exporters. WIPO & International Trade Centre (ITC).

WIPO. (2022). WIPO and Intangible Asset Finance: Moving Intangible Asset Finance from the Margins to the Mainstream.

Zemła-Pacud, Ż. (2023). Kwalifikacja wyłączności regulacyjnych na gruncie prawa polskiego. W: Ż. Zemła-Pacud, & T. Zimny (red.), Ad cuius bonum? O wartościach i interesach zasługujących na ochronę prawną. Księga jubileuszowa Profesor Heleny Żakowskiej-Henzler. Wydawnictwo INP PAN.

Żelechowski, Ł. (2019). Zasada numerus clausus praw na dobrach niematerialnych – dylematy dotyczące pojmowania i obowiązywania. W: K. Szczepanowska-Kozłowska, I. Matusiak, & Ł. Żelechowski (red.), Opus auctorem laudat. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Monice Czajkowskiej-Dąbrowskiej. Wolters Kluwer.