Względna swoboda w użyciu kapitału zapasowego do finansowania świadczeń na rzecz akcjonariuszy (wspólników)

Pomimo tego, że art. 396 § 5 k.s.h. stanowi, że o użyciu kapitału zapasowego rozstrzyga walne zgromadzenie, przewidując ograniczenie wyłącznie co do części kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego, która może być użyta jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym, w literaturze sporne jest, czy – a jeśli tak, to w jakim zakresie – kapitał zapasowy może stanowić źródło finansowania poszczególnych świadczeń na rzecz akcjonariuszy (wspólników). Dotychczas najwięcej kontrowersji zagadnienie to wzbudziło w kontekście finansowania wynagrodzenia umorzeniowego częścią kapitału zapasowego utworzoną z agio. Opracowanie zawiera analizę reguł dysponowania kapitałami własnymi spółek oraz sensu zakazu zwrotu wkładów. W artykule broniony jest pogląd, że o wykorzystaniu kapitału zapasowego decyduje walne zgromadzenie (zgromadzenie wspólników), które ma pod tym kątem relatywną swobodę, również przy finansowaniu wypłat na rzecz akcjonariuszy (wspólników).

Bibliografia/References

Arnold, M., & Notz, R. L. (2022). § 57 Keine Rückgewahr, keine Verzinsung der Einlagen. W: H. Hirte, P. O. Mülbert, & M. Roth (red.), Aktiengesetz. Groβkommentar. Dritter Band. Teilband 1. §§ 53a–66. De Gruyter.

Chomiuk, M. (2024). Komentarz do art. 189. W: Z. Jara (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz. C.H.Beck.

Dziurzyński, T., Fenichel, Z. & Honzatko, M. (1935). Kodeks handlowy. Komentarz. Księgarnia Powszechna.

Grykiel, J. (2014). Finansowanie wynagrodzenia umorzeniowego ze środków pochodzących z agio. Przegląd Prawa Handlowego, (1), 27–32.

Heidinger, A. (2023). § 30 Kapitalerhaltung. W: L. Michalski, A. Heidinger, S. Leible, & J. Schmidt (red.), Kommentar zum Gesetz betreffend die Gesellschaften mit beschränkter Haftung (GmbH-Gesetz). Band I: Systematische Darstellungen, §§ 1–34 GmbHG. C.H.Beck.

Komarnicki, I. (2007). Prawo akcjonariusza do udziału w zysku. C.H.Beck.

Kulgawczuk, D., & Kwaśnicki, R. L. (2007). Zakaz zwrotu wkładów oraz wypłat z majątku potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego spółki z o.o. przy transakcjach LBO. Przegląd Prawa Handlowego, (4), 26–33.

Michalski, M. (2020). Komentarz do art. 344. W: A. Kidyba (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom III. Komentarz do art. 301–490. Wolters Kluwer Polska.

Nowacki, A. (2018). Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Tom I. Komentarz. Art. 151–226 KSH. C.H.Beck.

Nowacki, A. (2021). Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Tom II. Komentarz. Art. 227–300 KSH. C.H.Beck.

Opalski, A. (2002). Kapitał zakładowy. Zysk. Umorzenie. LexisNexis.

Opalski, A. (2014). W sprawie dopuszczalności sfinansowania spłaty umorzeniowej z agio – polemika. Przegląd Prawa Handlowego, (7), 55–58.

Opalski, A. (2016a). Kapitał zakładowy i akcje. W: S. Sołtysiński (red.), System Prawa Prywatnego. Tom 17B. Prawo spółek kapitałowych (s. 102–263). C.H.Beck.

Opalski, A. (2016b). Komentarz do art. 419. W: A. Opalski (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom IIIB. Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 393–490. C.H.Beck.

Opalski, A. (2016c). Komentarz do art. 344. W: A. Opalski (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom IIIA. Spółka akcyjna. Komentarz. Art. 301–392. C.H.Beck.

Opalski, A. (2018a). Komentarz do art. 189. W: A. Opalski (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom IIA. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226. C.H.Beck.

Opalski, A. (2018b). Komentarz do art. 154. W: A. Opalski (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom IIA. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 151–226. C.H.Beck.

Opalski, A. (2018c). Komentarz do art. 260. W: A. Opalski (red.), Kodeks spółek handlowych. Tom IIB. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Komentarz. Art. 227–300. C.H.Beck.

Oplustil, K. (2001). Zakaz wypłat na rzecz wspólnika z majątku spółki z o.o. potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego. Analiza nowej regulacji art. 189 § 2 k.s.h. Prawo spółek, (11), 2–9.

Popiołek, W. (2024). Komentarz do art. 344. W: P. Pinior, & J. A. Strzępka (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz. C.H.Beck.

Potrzeszcz, R., & Siemiątkowski, T. (2012). Komentarz do art. 344. W: R. Potrzeszcz, & T. Siemiątkowski (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tytuł III. Spółki kapitałowe. Dział II. Spółka akcyjna. LexisNexis.

Rodzynkiewicz, M. (2018). Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska.

Strzępka, J., & Zielińska, E. (2024). Komentarz do art. 189. W: P. Pinior, & J. A. Strzępka (red.), Kodeks spółek handlowych. Komentarz. C.H.Beck.

Szumański, A. (2013). Komentarz do art. 396. W: S. Sołtysiński, A. Szajkowski, & A. Szumański, Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom 3. C.H.Beck.

Wiśniewski, C., & Schulz, M. (2005). Zwrot dopłat w spółce z o.o. w warunkach straty bilansowej. Przegląd Prawa Handlowego, (1), 12–19.

Wosiak, K. (2022). Dopuszczalność samoistnej wypłaty z kapitału akcyjnego. Przegląd Prawa Handlowego, (12), 38–42.

Ziemnicka, K. (2015). Dopuszczalność finansowania wynagrodzenia umorzeniowego ze środków pochodzących z kapitału zapasowego obejmującego agio. Przegląd Prawa Handlowego, (5), 34–40.