Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego 03/2026

Artykuł analizuje ustrój i organizację organów przymusowej restrukturyzacji (resolution) w Unii Europejskiej, osadzając polskie rozwiązania dotyczące Bankowego Funduszu Gwarancyjnego w szerszym kontekście prawnoporównawczym. Autor poddaje badaniu cztery typologie ustrojowe oraz zróżnicowane modele organizacyjne, wskazując na wyzwania związane z zachowaniem niezależności operacyjnej w organach o złożonej strukturze funkcjonalnej. Przeprowadzony wywód dowodzi, że integracja funkcji gwaranta depozytów i organu resolution stanowi efektywną odpowiedź na wymogi prawodawcy unijnego, tworząc synergię finansową, redukując ryzyko konfliktu interesów przy jednoczesnej możliwości zachowania systemowych bezpieczników zawartych w prawie UE. Polski model został przedstawiony jako nowoczesny standard minimalizujący ryzyko pobłażliwości nadzorczej (supervisory forbearance). Wykorzystując teorię przerywanej równowagi oraz koncepcję cyklu życia regulacji, autor ocenia efektywność i ryzyka poszczególnych modeli instytucjonalnych. Analiza dowodzi, że polski system wchodzi obecnie w fazę masowej weryfikacji sądowej. Konkluzja artykułu zawiera postulat wypracowania w Polsce autonomicznych standardów kontroli sądowej, które odpowiadałyby specyfice resolution i wykraczały poza li tylko poszukiwanie standardowych i znanych już wzorców oceny.

Katalog finansowych instrumentów motywujących do wspierania realizacji działalności kulturalnej uzupełniono od 1 stycznia 2022 r. o preferencje podatkowe przysługujące podatnikom dokonującym wydatków na zadania wykonywane przez instytucje kultury, uczelnie artystyczne oraz publiczne szkoły artystyczne. Określony w ustawie algorytm odliczeń tych wydatków, tzn. pełnej kwoty w ramach kosztów uzyskania przychodów oraz dodatkowo ich połowy w formie ulgi podatkowej, może wpływać na decyzje podatników o partycypacji w finansowaniu działalności kulturalnej wykonywanej przez podmioty wymienione w ustawie podatkowej. Celem artykułu jest ocena regulacji prawnych dotyczących zakresu podmiotowego, przedmiotowego i czasowego, a także trybu stosowania tej dwuelementowej preferencji podatkowej. Poddano weryfikacji hipotezę zakładającą, że szczególna konstrukcja algorytmu wyznaczającego wysokość odliczeń może silnie motywować podatników do finansowania działalności kulturalnej w zakresie wyznaczonym przez ustawodawcę. Przedstawione dwuletnie efekty stosowania tej preferencji podatkowej pozwalają zasadnie przypuszczać, że przyjęte regulacje prawne wspierania działalności kulturalnej mogą w kolejnych latach ich obowiązywania zwiększać zainteresowanie podatników tą formą sponsoringu. Podstawowym źródłem finansowania działalności kulturalnej są środki publiczne, natomiast wprowadzone preferencje podatkowe mogą generować stały dopływ do tej ważnej sfery aktywności społecznej środków niepublicznych uzupełniających to źródło.

Przedmiotem analizy jest partycypacja społeczna w procedurze sporządzania audytu krajobrazowego. Autorzy stawiają tezę, iż partycypacja społeczna w aktualnym stanie normatywnym nie jest realnym instrumentem wpływu społeczności lokalnej na procedurę opracowywania dokumentów planistycznych i ich końcowy kształt, a ma jedynie pozorny charakter, usprawiedliwiający arbitralne działania władz lokalnych. Prowadzi to do konstatacji o konieczności podjęcia prac legislacyjnych zmierzających do przywrócenia stanu równowagi pomiędzy działaniami władz samorządowych, zmierzającymi do realizacji zadań związanych z planowaniem przestrzennym, a realną kontrolą tych działań wykonywaną przez społeczności lokalne w ramach narzędzi partycypacji społecznej.

Pomimo tego, że art. 396 § 5 k.s.h. stanowi, że o użyciu kapitału zapasowego rozstrzyga walne zgromadzenie, przewidując ograniczenie wyłącznie co do części kapitału zapasowego w wysokości jednej trzeciej kapitału zakładowego, która może być użyta jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym, w literaturze sporne jest, czy – a jeśli tak, to w jakim zakresie – kapitał zapasowy może stanowić źródło finansowania poszczególnych świadczeń na rzecz akcjonariuszy (wspólników). Dotychczas najwięcej kontrowersji zagadnienie to wzbudziło w kontekście finansowania wynagrodzenia umorzeniowego częścią kapitału zapasowego utworzoną z agio. Opracowanie zawiera analizę reguł dysponowania kapitałami własnymi spółek oraz sensu zakazu zwrotu wkładów. W artykule broniony jest pogląd, że o wykorzystaniu kapitału zapasowego decyduje walne zgromadzenie (zgromadzenie wspólników), które ma pod tym kątem relatywną swobodę, również przy finansowaniu wypłat na rzecz akcjonariuszy (wspólników).

Celem artykułu jest odniesienie się do problemów prawnych dotyczących umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne na podstawie analizy dotychczasowego orzecznictwa oraz poglądów doktryny prawa. Umowa o udzielenie zamówienia na świadczenia zdrowotne została odrębnie uregulowana w przepisach ustawy o działalności leczniczej. Został w nich określony zakres podmiotowy, przedmiotowy oraz inne konieczne postanowienia tej umowy. W konsekwencji należy przyjąć, że został utworzony pozakodeksowy typ umowy nazwanej. Stwierdzenie to wyłącza możliwość zakwalifikowania jej jako umowy o świadczenie usług i stosowania przepisów o zleceniu na podstawie art. 750 k.c. Możliwe jest jedynie stosowanie regulacji części ogólnej Kodeksu cywilnego oraz przepisów ogólnych zobowiązań.

Znaki certyfikacyjne i wspólne a oznaczenia geograficzne w prawie Unii Europejskiej i we Włoszech: konkurencja, kumulacja czy hybryda ochrony?

The article examines the relationship between geographical indications and certification and collective marks under European Union law and within the Italian legal framework. Although both regimes aim to enhance consumer trust and safeguard product reputation, they are grounded in distinct legal concepts. Geographical indications function as instruments that link product quality, characteristics, or reputation to a specific geographical origin, whereas certification and collective marks rely primarily on quality standards established by the mark proprietor or an association of producers. The Italian case study illustrates how certification marks are sometimes used as quasi-geographical indications, particularly in relation to non-agricultural products such as traditional crafts. However, the coexistence of these systems may give rise to regulatory uncertainty, a risk of consumer confusion, and potential legal conflicts. The paper concludes that the future development of the legal framework should seek to reconcile the flexibility of trademark-based mechanisms with the institutional and collective character of the sui generis system of geographical indications.

Glosowany wyrok zapadł na tle przepisów o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika. Istotne kwestie, które uwidoczniły się na tle sprawy, dotyczą standardów postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny trafnie zakwestionował praktykę działania organu podatkowego, który zredukował postępowanie podatkowe do kilku czynności i w ciągu kilku dni wydał decyzję. Wydanie decyzji nastąpiło w ostatnim dniu przed upływem terminu przedawnienia prawa organu do jej wydania. Skłania to do rozważań poświęconych stosowaniu zasad ogólnych postępowania podatkowego i rozszerzenia argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu orzeczenia w zakresie pozorowania przez organy podatkowe czynności postępowania.