Between Law and Democracy. Proxy for Participation in the Meeting of a Trade Union’s Decision-Making Body

This article examines the permissibility of proxy voting during decision-making body meetings in trade unions. The analysis concludes that de lege lata, proxy participation and voting are legally admissible unless explicitly prohib­ited by the union’s statutes. However, the study highlights that the excessive use of proxy mechanisms risks enabling small, concentrated groups to dominate decision-making processes, thereby undermining internal union democra­cy. Furthermore, the article explores the potential of elec­tronic communication tools as an alternative to traditional proxy practices. Such digital solutions could enhance ac­cessibility and engagement of rank-and-file union mem­bers who are unable to attend meetings in person, foster­ing broader participation and strengthening democratic governance within labor organizations.

Bibliografia/References

IX Nadzwyczajny Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, 14–20 lipca 1981 r.: stenogram z obrad plenarnych.

Baran, K.W. (2019a). Komentarz do art. 1 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz. Wolters Kluwer.

Baran, K.W. (2019b). Komentarz do art. 10 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komen­tarz. Wolters Kluwer.

Baran, K.W. (2019c). Komentarz do art. 26 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komen­tarz. Wolters Kluwer.

Davies, P., Freedland, M., Kahn-Freud, O. (1983). Labour and the Law. London.

Fox, G.H. (2000). The Right to Political Participation in International Law. W: G. H. Fox i B.R. Roth (Red.), Democratic Governance and International Law. Cambridge.

Hajn, Z. (2022). Demokracja związkowa – wybrane aspekty prawne. W: P. Nowik, I. Sierocka, W. Witoszko, K. Żywolewska (Red.), Dorobek i rozwój nauki prawa pracy w świetle wyzwań XXI wieku. Księga dedykowana pamięci Profesora Bogusława Cudowskiego. Temida 2.

Hajn, Z. (2013). Zbiorowe prawo pracy. Zarys systemu. Wolters Kluwer.

Latos-Miłkowska, M. (2017). Systemy wyłaniania przedstawicieli pracowników. W: Z. Hajn, M. Kurzynoga (Red.), Demokracja w zakładzie pracy. Wolters Kluwer.

Pilich, M. (2021). Komentarz do art. 98. W: J. Gudowski (Red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125). Wolters Kluwer.

Rego, R., Ramos V. (2020). Can Electronic Vote Bring Workers Closer to Trade Unions? The Case of Portuguese Teachers, Employee Responsi­bilities and Rights Journal, vol. 32.

Rodzynkiewicz, M. (2018). Komentarz do art. 243. W: Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wolters Kluwer.

Salwa, Z. (2003). Komentarz do art. 13 ustawy o związkach zawodowych W: Prawo pracy. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis

Sanetra, W. (2017). O pojęciu i dylematach zakładowej demokracji pracowniczej. W: Z. Hajn, M. Kurzynoga (Red.), Demokracja w zakładzie pracy. Wolters Kluwer.

Schoemann, K. (2018). Digital Technology to Support the Trade Union Movement, Open Journal of Social Sciences, 6.

Seweryński, M. (2024). Statut związku zawodowego, ABC.

Sobczyk, A. (2017). Zakładowy i niezakładowy związek zawodowy a problem demokracji zakładowej. W: Z. Hajn, M. Kurzynoga (Red.), Demokracja w zakładzie pracy. Wolters Kluwer.

Strugała, R. (2017). Komentarz do art. 98. W: E. Gniewek, P. Machnikowski (Red.), Kodeks cywilny. Komentarz. C.H.Beck.

Szmit, J. (2014). Charakter prawny statutu związku zawodowego. Wolters Kluwer.

Tannenbaum, A. S. (1965). Unions. W: J. G. March Red.), Handbook of Organizations, Rand McNally and Co., Chicago.

Tomanek, A. (2019). Komentarz do art. 13 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz. Wolters Kluwer.

Webb, B., Webb S. (1902). Industrial Democracy. London.

Wheatley, S. (2002). Democracy in International Law: A European Perspective, International & Comparative Law Quarterly, 51, part 2.

Żołyński, J. (2014) Komentarz do art. 13. W: Ustawa o związkach zawodowych. Komentarz, LEX.

Akty prawne/Legal Acts

Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483.

Konwencja Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 87 z 9 lipca 1948 r. dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych, Dz.U. z 1958 r. Nr 29, poz. 125.

Ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 18.

Ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 854.

Ustawa z 8 października 1982 r. o związkach zawodowych, Dz.U. Nr 54, poz. 277.

Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm.

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1610.

Ustawa z 1 lipca 1949 r. o związkach zawodowych, Dz.U. Nr 41, poz. 293.

Dekret w przedmiocie tymczasowych przepisów o pracowniczych związkach zawodowych, Dz. Praw P. Pol. z 1919 r. Nr 15, poz. 209.

Dekret z 6 lutego 1945 r. o utworzeniu Rad Zakładowych, Dz.U. Nr 8, poz. 36.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z 29 kwietnia 1947 r. o regulaminie wyborów do rady zakładowej i wyborów delegata, Dz.U. Nr 45, poz. 231.

 

Orzecznictwo sądowe/Court rulings

Wyrok NSA z 27 czerwca 2014 r., I OSK 714/14, LEX nr 1518099.

Wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2003 r., V CK 117/02, niepubl.

Wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2003 r., IV CKN 39/01, niepubl.

Postanowienie SN z 21 września 2018 r., V CSK 561/17, OSNC 2019, nr 7–8, poz. 83.

Postanowienie SA w Warszawie z 14 grudnia 1995 r., I ACr 936/95, OSA 1997, nr 1, poz. 6.

 

Inne źródła/Other sources

Statut Wolnego Związku Zawodowego „Forum-Oświata”.

Statut Związku Nauczycielstwa Polskiego w Uniwersytecie Jagiellońskim.

Statut Związku Nauczycielstwa Polskiego w Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.

Statut Związku Zawodowego „Kadra” przy Kopalni Węgla Kamiennego „Brzeszcze”.

Statut Związku Zawodowego „SYMETRIA” w Olsztynie.

Statut Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi.

Statut Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich Akademii Sztuki w Szczecinie.

Statut Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Wrocławskiego.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Drogownictwa RP.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Nie Będących Nauczycielami Akademickimi Uniwersytetu Szczecińskiego.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu Medycznego i Uniwersyteckich Szpitali Klinicznych w Łodzi.

Statut Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu w Białymstoku.

Statut Związku Zawodowego PRO DIGNITAS.

Ordynacja Wyborcza na Walne Zebranie Związku Sprawozdawczo-Wyborcze Forum Związków Zawodowych KADRA.