Między prawem a demokracją. Pełnomocnictwo do udziału w zebraniu organu uchwałodawczego związku zawodowego
Niniejszy artykuł koncentruje się na ocenie dopuszczalności stosowania pełnomocnictw podczas zebrań organów uchwałodawczych związków zawodowych. Analiza prowadzi do wniosku, że de lege lata udział i głosowanie pełnomocników jest dopuszczalne, o ile statut związku tego nie zakazuje. Artykuł zwraca uwagę, że nadużywanie stosowania pełnomocnictw może prowadzić do przejmowania kontroli przez wąskie grupy członków związku, co osłabia wewnątrzzwiązkową demokrację. Ponadto artykuł wskazuje na możliwość wykorzystania środków komunikacji elektronicznej jako alternatywy dla tradycyjnego pełnomocnictwa, co mogłoby zwiększyć dostępność i zaangażowanie szeregowych członków związków, którzy nie mogą uczestniczyć osobiście w zebraniach.
Bibliografia
Bibliografia/References
IX Nadzwyczajny Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, 14–20 lipca 1981 r.: stenogram z obrad plenarnych.
Baran, K.W. (2019a). Komentarz do art. 1 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz. Wolters Kluwer.
Baran, K.W. (2019b). Komentarz do art. 10 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz. Wolters Kluwer.
Baran, K.W. (2019c). Komentarz do art. 26 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz. Wolters Kluwer.
Davies, P., Freedland, M., Kahn-Freud, O. (1983). Labour and the Law. London.
Fox, G.H. (2000). The Right to Political Participation in International Law. W: G. H. Fox i B.R. Roth (Red.), Democratic Governance and International Law. Cambridge.
Hajn, Z. (2022). Demokracja związkowa – wybrane aspekty prawne. W: P. Nowik, I. Sierocka, W. Witoszko, K. Żywolewska (Red.), Dorobek i rozwój nauki prawa pracy w świetle wyzwań XXI wieku. Księga dedykowana pamięci Profesora Bogusława Cudowskiego. Temida 2.
Hajn, Z. (2013). Zbiorowe prawo pracy. Zarys systemu. Wolters Kluwer.
Latos-Miłkowska, M. (2017). Systemy wyłaniania przedstawicieli pracowników. W: Z. Hajn, M. Kurzynoga (Red.), Demokracja w zakładzie pracy. Wolters Kluwer.
Pilich, M. (2021). Komentarz do art. 98. W: J. Gudowski (Red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, cz. 2 (art. 56–125). Wolters Kluwer.
Rego, R., Ramos V. (2020). Can Electronic Vote Bring Workers Closer to Trade Unions? The Case of Portuguese Teachers, Employee Responsibilities and Rights Journal, vol. 32.
Rodzynkiewicz, M. (2018). Komentarz do art. 243. W: Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Wolters Kluwer.
Salwa, Z. (2003). Komentarz do art. 13 ustawy o związkach zawodowych W: Prawo pracy. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis
Sanetra, W. (2017). O pojęciu i dylematach zakładowej demokracji pracowniczej. W: Z. Hajn, M. Kurzynoga (Red.), Demokracja w zakładzie pracy. Wolters Kluwer.
Schoemann, K. (2018). Digital Technology to Support the Trade Union Movement, Open Journal of Social Sciences, 6.
Seweryński, M. (2024). Statut związku zawodowego, ABC.
Sobczyk, A. (2017). Zakładowy i niezakładowy związek zawodowy a problem demokracji zakładowej. W: Z. Hajn, M. Kurzynoga (Red.), Demokracja w zakładzie pracy. Wolters Kluwer.
Strugała, R. (2017). Komentarz do art. 98. W: E. Gniewek, P. Machnikowski (Red.), Kodeks cywilny. Komentarz. C.H.Beck.
Szmit, J. (2014). Charakter prawny statutu związku zawodowego. Wolters Kluwer.
Tannenbaum, A. S. (1965). Unions. W: J. G. March Red.), Handbook of Organizations, Rand McNally and Co., Chicago.
Tomanek, A. (2019). Komentarz do art. 13 ustawy o związkach zawodowych. W: K. W. Baran (Red.), Zbiorowe prawo zatrudnienia. Komentarz. Wolters Kluwer.
Webb, B., Webb S. (1902). Industrial Democracy. London.
Wheatley, S. (2002). Democracy in International Law: A European Perspective, International & Comparative Law Quarterly, 51, part 2.
Żołyński, J. (2014) Komentarz do art. 13. W: Ustawa o związkach zawodowych. Komentarz, LEX.
Akty prawne/Legal Acts
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483.
Konwencja Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 87 z 9 lipca 1948 r. dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych, Dz.U. z 1958 r. Nr 29, poz. 125.
Ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 18.
Ustawa z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 854.
Ustawa z 8 października 1982 r. o związkach zawodowych, Dz.U. Nr 54, poz. 277.
Ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1465 ze zm.
Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1610.
Ustawa z 1 lipca 1949 r. o związkach zawodowych, Dz.U. Nr 41, poz. 293.
Dekret w przedmiocie tymczasowych przepisów o pracowniczych związkach zawodowych, Dz. Praw P. Pol. z 1919 r. Nr 15, poz. 209.
Dekret z 6 lutego 1945 r. o utworzeniu Rad Zakładowych, Dz.U. Nr 8, poz. 36.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z 29 kwietnia 1947 r. o regulaminie wyborów do rady zakładowej i wyborów delegata, Dz.U. Nr 45, poz. 231.
Orzecznictwo sądowe/Court rulings
Wyrok NSA z 27 czerwca 2014 r., I OSK 714/14, LEX nr 1518099.
Wyrok Sądu Najwyższego z 25 lipca 2003 r., V CK 117/02, niepubl.
Wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2003 r., IV CKN 39/01, niepubl.
Postanowienie SN z 21 września 2018 r., V CSK 561/17, OSNC 2019, nr 7–8, poz. 83.
Postanowienie SA w Warszawie z 14 grudnia 1995 r., I ACr 936/95, OSA 1997, nr 1, poz. 6.
Inne źródła/Other sources
Statut Wolnego Związku Zawodowego „Forum-Oświata”.
Statut Związku Nauczycielstwa Polskiego w Uniwersytecie Jagiellońskim.
Statut Związku Nauczycielstwa Polskiego w Uniwersytecie Pedagogicznym im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Statut Związku Zawodowego „Kadra” przy Kopalni Węgla Kamiennego „Brzeszcze”.
Statut Związku Zawodowego „SYMETRIA” w Olsztynie.
Statut Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi.
Statut Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich Akademii Sztuki w Szczecinie.
Statut Związku Zawodowego Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Wrocławskiego.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Drogownictwa RP.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Nie Będących Nauczycielami Akademickimi Uniwersytetu Szczecińskiego.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu Medycznego i Uniwersyteckich Szpitali Klinicznych w Łodzi.
Statut Związku Zawodowego Pracowników Uniwersytetu w Białymstoku.
Statut Związku Zawodowego PRO DIGNITAS.
Ordynacja Wyborcza na Walne Zebranie Związku Sprawozdawczo-Wyborcze Forum Związków Zawodowych KADRA.
