Equalization of the situation of “all aggrieved persons” in the scope of the general pension pursuant to the judgment of the Constitutional Tribunal of 4 June 2024 in case file reference SK 140/20

The purpose of this article is to discuss the legal con­sequences of the Constitutional Tribunal’s judgment of 6 June 2024 in case SK 140/20 (OTKA-A 2024/67). Fol­lowing its assessment of the constitutionality of Article 25, Section 1b of the Pension Act, the Constitutional Tribu-nal agreed with the findings of its previous judgment of 6 March 2019 in case P 20/16 (OTK-A 2019/11) and found that the principle of citizens’ trust in the state and its laws had been violated. The Constitutional Tribunal’s ruling equalizes the legal status of all individuals ag­grieved by a legal norm deemed unconstitutional in the area of the right to a public pension. This article will out­line the possible choices available to insured persons to pursue the appropriate legal basis for restitution of the constitutional status quo. The article will also address the need for urgent adoption of substantive regulations equalizing the situation of “all persons aggrieved” by the application of the legal norm of Article 25, Section 1b of the Pension Act.

Bibliografia/References

Lis-Staranowicz, D., Wojciechowicz, J. (2018). Stosowanie Konstytucji RP przez sądy na przykładzie art. 25 ust. 1B ustawy o emeryturach i rentach, Gdańskie Studia Prawnicze, 2, s. 73–84, Lex el.

Smoliński, T., Tyska, M. (2021). Wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie emerytury osób urodzonych w 1953 roku, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 7, s. 26–32. DOI 10.33226/0032-6186.2021.7.4

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.

Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1631 ze zm.

Ustawa z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2393.

Ustawa z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, Dz. U., poz. 637, ze zm.

Ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572.

Ustawa z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1568.

Orzecznictwo sądowe/Court rulings

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 czerwca 2024 r., SK 140/20, OTKA-A 2024/67.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r., SK 140/20, OTKA-A 2024/67.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r., P 20/16, OTK-A 2019/11.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13, OTK ZU nr 5/A/2015, poz. 62.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2012 r., K 1/12, OTK ZU nr 11/A/2012, poz. 134.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 maja 2000 r., SK 22/99, OTK 2000, nr 4, poz. 107.

Uchwała Sądu Najwyższego z 28 listopada 2019 r., III UZP 5/19, OSNP 2020/6/57.

Wyrok Sądu Najwyższego z 14 maja 2024 r., I USKP 43/24, LEX nr 3713582.

Wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2024 r., I USKP 44/23, OSNP 2024/8/86.

Wyrok Sądu Najwyższego z 25 września 2014 r., I UK 39/14, LEX nr 1566716.

Wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2010 r., I UK 247/09, LEX nr 585725.

Wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 249/07, OSNP 2009/11–12/152.

Wyrok Sądu Najwyższego z 6 marca 2007 r., I UK 287/06, LEX nr 93683.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 2024 r., I NWW 43/24, LEX nr 3785701.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2024 r., II USK 25/24, LEX nr 3724713.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 14 maja 2024 r., III USK 135/23, LEX nr 3713926.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2024 r., I USK 216/23, LEX nr 3714326.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 27 maja 2020 r., III UK 362/19, LEX nr 3150313.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 11 marca 2020 r. sygn. akt III AUa 483/19,

LEX nr 2956631.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 4 marca 2020 r. sygn. akt III AUa 1120/19, LEX nr 2956632.

Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 22 stycznia 2025 r., IV U 1404/24, niepublikowany.

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 3 lipca 2024 r., VI U 528/24, LEX nr 3738559.

Inne źródła/Other sources

Opinia Ministra Pracy i Polityki Społecznej o skutkach orzeczenia wiążących się z nakładami finansowymi nieprzewidzianymi w ustawie bu­dżetowej, https://ipo.trybunal.gov.pl/ipo/Sprawa?&pokaz=dokumenty&sygnatura=SK%20140/20 (dostęp: 4.01.2024).