The impact of an "error of the authority" in issuing a decision on pension provision for officers performing "service for a totalitarian state" on the possibility of reopening the proceedings and obtaining compensation for the benefit

The aim of the article is to present the positions of the jurisprudence on the impact of the "error of the authority" in issuing a decision on the pension provision of officers performing "service for a totalitarian state" on the possibility of reopening the proceedings and obtaining compensation for the benefit. The main thesis of the article, formed on the basis of an analysis of the positions of the case law, boils down to the statement that the concept of "error of the authority" is understood in the case law in a non-uniform way, and directly affects the possibility of effective application for compensation of the benefit from before its unjustified reduction. An analysis of the issue allows us to conclude that the reopening of the proceedings as a result of an "error of the authority" should constitute a sufficient basis for compensating the applicant's performance from before its unjustified reduction. At the same time, there is no development of a uniform position of jurisprudence, including at the level of the Supreme Court's jurisprudence. It seems reasonable to take the position that the very reopening of the proceedings as a result of the occurrence of an error of the authority forces the assumption that the error occurred, and thus there are prerequisites for compensation of the performance from before the application for reopening of the proceedings, of course in a situation where the applicant was entitled to this benefit before the date of filing the application for reopening.

Bibliografia/References

Babińska, R. (2005). Pojęcie i rodzaje błędu organu rentowego lub odwoławczego, Państwo i Prawo (12), 50–51.

Kacprzak, I. (2024). Sprawa dezubekizacji. Dlaczego państwo przegrywa z byłymi funkcjonariuszami i zwraca miliardy?, Rzeczpospolita, https://www.rp.pl/polityka/art40570021-sprawa-dezubekizacja-dlaczego-panstwo-przegrywa-z-bylymi-funkcjonariuszami-i-zwraca-miliardy.

Koszowski, M. (2019). Dwadzieścia osiem wykładów ze wstępu do prawoznawstwa, Wydawnictwo CM.

Ostaszewski, W. (2013). W: Gudowska B., Ślebzak K. (Red.), Emerytury i renty z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komentarz. C.H.Beck.

Płażek, S. (1985). Błąd organu rentowego lub odwoławczego w sprawach o świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego pracowników i ich rodzin, Palestra 29/6(330), 16–26

Tyska, M., Smoliński, T. (2022). Stanowisko judykatury w sprawie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy pełniących „służbę na rzecz totalitarnego państwa”, Praca i Zabezpieczenie Społeczne (2), 33–43. DOI: 10.33226/0032-6186.2022.2.5

 

Akty prawne/Legal acts

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.).

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.).

Ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1280 ze zm.).

Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. poz. 2270).

Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1631).

Ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 572).

Ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.).

Ustawa z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.).

 

Orzeczenia sądowe/Court case law

Uchwała Sądu Najwyższego z 26 listopada 1997 r., III ZP 40/97, OSNP 1998, nr 14, poz. 429.

Uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 12 stycznia 1995 r., II UZP 28/94, OSNP 1995, nr 19, poz. 242.

Wyrok Sądu Najwyższego z 17 maja 2022 r., I USKP 109/21, OSNP 2023, nr 6, poz. 66.

Wyrok Sądu Najwyższego z 8 lutego 2022 r., I USKP 81/21, LEX nr 3399767.

Wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2021 r., II USKP 67/21, OSNP 2022, nr 7, poz. 72.

Wyrok Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2017 r., I UK 190/16, LEX nr 2329044.

Wyrok Sądu Najwyższego z 26 października 2016 r., III UK 5/16, LEX nr 2191474.

Wyrok Sądu Najwyższego z 29 listopada 2016 r., II UK 416/15, LEX nr 2186572.

Wyrok Sądu Najwyższego z 8 lipca 2015 r., II UK 309/14, OSNP 2017, nr 6, poz. 71.

Wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2012 r., II UK 130/12, OSNP 2013, nr 21–22, poz. 258.

Wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2004 r., II UK 228/03, OSNP 2004, nr 19, poz. 341.

Wyrok Sądu Najwyższego z 5 marca 2003 r., II UK 384/02, OSNP 2004, nr 8, poz. 145.

Wyrok Sądu Najwyższego z 19 czerwca 1998 r., II UKN 99/98, OSNP 1999, nr 12, poz. 407.

Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 27 marca 2024 r., IV U 1339/23, niepubl.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2024 r., II USK 387/22, LEX nr 3652264.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2023 r., II USK 57/23, LEX nr 359054.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2020 r., II UK 372/18, LEX nr 3221230.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2020 r., I UK 349/19, LEX nr 3153446.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2012 r., II UK 249/11, LEX nr 1215439.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 11 lutego 2021 r., III AUa 885/20, LEX nr 3160152.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 3 sierpnia 2021 r., III AUa 1388/19, LEX nr 3330095.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 25 czerwca 2020 r., III AUa 777/19, LEX nr 3063272.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 30 czerwca 2020 r., III AUa 747/19, LEX nr 3063271.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16 listopada 2020 r., III AUa 837/20, LEX nr 3115001.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 17 grudnia 2020 r., III AUa 101/20, LEX nr 3164441.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2018 r., I FSK 107/17, LEX nr 2611501.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 21 września 2017 r., III AUa 813/17, LEX nr 2379178.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31 marca 2016 r., III AUa 332/16, niepubl.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 18 maja 2015 r., III AUa 911/14, LEX nr 1747268.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 listopada 2015 r., III AUa 1889/14, LEX nr 2039645.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 20 października 2015 r., III AUa 758/15, LEX nr 1820421.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 28 października 2008 r., III AUa 40/08, LEX nr 468590.